Sách là để chia sẻ, không phải để trưng bày trên kệ

Đỗ Thị Trang (sinh năm 2001, Phú Thọ), cựu sinh viên ngành Kinh tế đối ngoại, Trường Đại học Ngoại thương, là người sáng lập Thư viện cộng đồng Libris tại quê nhà. 

Từng là học sinh chuyên Văn, Trang nuôi dưỡng tình yêu với sách từ sớm, nhưng môi trường sống thiếu điều kiện khiến thói quen đọc nhiều lúc bị gián đoạn. Chính khoảng trống đó đã trở thành động lực để cô tạo ra một không gian đọc chung cho cộng đồng.

Tạo không gian đối thoại

Sau thời gian đi du học, khi trở về quê, Trang nhận ra một thực tế, nhu cầu đọc chưa từng biến mất, chỉ là chưa có không gian phù hợp để tồn tại và phát triển. Ở địa phương, thư viện công cộng hoạt động mờ nhạt, nguồn sách hạn chế, điều kiện bảo quản chưa đảm bảo, thông tin lại ít được phổ biến. Vì thế, từ học sinh, sinh viên đến người lớn tuổi đều thiếu một nơi đúng nghĩa để đọc, học hay trao đổi.

Từ những trăn trở đó, Trang bắt tay xây dựng Thư viện Libris. Ban đầu, đây chỉ là một không gian nhỏ với những đầu sách được góp lại và sắp xếp đơn giản. Nhưng theo thời gian, thư viện dần trở thành điểm đến quen thuộc của nhiều người: có người ghé đọc báo, có bạn trẻ đến học bài, cũng có những buổi chiều mọi người nán lại lâu hơn để trò chuyện.

"Hiện nay, thư viện có hơn 500 đầu sách, trải rộng từ văn học, lịch sử đến kinh tế, phù hợp với nhiều nhóm đối tượng từ trẻ em đến người lớn tuổi. Không gian được duy trì hằng ngày, có người trông coi và hỗ trợ bạn đọc. Bên cạnh hoạt động đọc và mượn sách, mỗi tháng thư viện còn tổ chức sinh hoạt chuyên đề do nhóm học sinh, sinh viên đảm nhiệm" - Trang chia sẻ.

Không dừng lại ở việc cho mượn sách, Trang mong muốn thư viện trở thành một không gian văn hóa đúng nghĩa. Với cô, đọc sách chỉ là điểm khởi đầu, điều quan trọng hơn là những gì diễn ra sau khi gấp lại trang cuối.

Không gian thư viện mở mang lại cảm giác thoải mái, gần gũi, giúp người đọc dễ dàng tiếp cận và duy trì thói quen đọc sách

Các buổi chia sẻ định kỳ được tổ chức với tinh thần cởi mở, nơi mọi người cùng trò chuyện về một cuốn sách, một chủ đề xã hội hoặc những trải nghiệm cá nhân. Không khí không mang tính học thuật nặng nề, mà gần gũi như những cuộc đối thoại đời thường.

Dần dần, thư viện nhỏ trở thành nơi mọi người yêu văn hóa đọc có thể cất tiếng nói và chia sẻ góc nhìn của mình. Từ học sinh, sinh viên đến người đi làm, từ câu chuyện sách vở đến những vấn đề đời sống, tất cả đều được lắng nghe. Đó mới là giá trị cốt lõi của việc đọc, hình thành tư duy, khả năng phản biện và sự kết nối giữa con người với con người.

Khởi nghiệp song hành với giá trị cộng đồng

Ít ai biết rằng phía sau không gian đọc ấy là một hành trình khởi nghiệp. Năm 2024, Trang đồng sáng lập một doanh nghiệp trong lĩnh vực nhựa tái chế, theo đuổi hướng phát triển bền vững. Sau đó, cô tiếp tục xây dựng một dự án tư vấn giáo dục, tập trung vào đào tạo tư duy toàn cầu và kiến thức phát triển bền vững cho người trẻ.

Những trải nghiệm này giúp Trang có nền tảng để vận hành thư viện theo hướng bền vững hơn. Không gian đọc dựa vào sự đóng góp tự phát, và có thêm nguồn thu nhỏ để duy trì lâu dài từ các hoạt động đi kèm như không gian học tập hay workshop kỹ năng. 

Trang tin rằng văn hóa là nền tảng của phát triển bền vững. Cô luôn mong muốn lan tỏa tinh thần dám thử, dám làm, ngay cả khi phía trước còn nhiều hoài nghi.

"Đã có lúc tôi phải đối diện với sự phản đối và nghi ngại. Nhưng tôi tin, giá trị của một hành động không nằm ở kết quả tức thì, mà ở những chuyển biến âm thầm nó tạo ra. Khi một người bắt đầu cầm sách lên đọc, khi vài người cùng ngồi lại trò chuyện, hay khi một không gian trở nên ấm áp hơn, đó đã là những tín hiệu tích cực, đủ để hành trình này tiếp tục" - Trang nói.