Sổ khám sức khỏe điện tử: Nhiều người dân vẫn còn lúng túng

Tiện lợi nhưng...

"Ngày trước đi khám là phải mang theo cả tập giấy tờ, sổ khám bệnh cũ, thẻ bảo hiểm… quên một thứ là phải quay về. Giờ bảo chỉ cần cái điện thoại này, tôi mừng thì mừng nhưng thú thật là cũng lo, vì bấm hoài mới ra được", bà Nguyễn Thị H. cười, ánh mắt vẫn không giấu được sự lúng túng. Thực tế cho thấy, sổ sức khỏe điện tử mang lại nhiều lợi ích như giảm thủ tục hành chính, hạn chế trùng lặp xét nghiệm, hỗ trợ bác sĩ nắm bắt nhanh tiền sử bệnh, đồng thời giúp người dân quản lý thông tin sức khỏe một cách chủ động.

Tuy nhiên, với một bộ phận người dân, đặc biệt là người cao tuổi, người ở vùng sâu vùng xa, việc tiếp cận công nghệ vẫn là rào cản không nhỏ. Bà Nguyễn Thị H. thẳng thắn chia sẻ: "Tôi già rồi, mắt kém, tay run. Có con cháu thì còn nhờ được, chứ người già sống một mình chắc khó xoay xở. Mình sợ nhất là bấm nhầm, không biết hỏi ai". Không chỉ khó khăn trong thao tác, nhiều người lớn tuổi còn lo ngại về việc phụ thuộc hoàn toàn vào điện thoại. "Lỡ mất điện thoại hay máy hết pin thì sao?", bà H. đặt câu hỏi.

Theo ghi nhận tại một số bệnh viện, giai đoạn đầu triển khai sổ sức khỏe điện tử vẫn còn tồn tại những vướng mắc nhất định. Một số cơ sở y tế chưa hoàn tất việc liên thông dữ liệu đầy đủ; dữ liệu lịch sử khám chữa bệnh từ nhiều năm trước chưa được số hóa hoàn toàn; hoặc thông tin giữa các tuyến còn thiếu đồng bộ. Ngoài ra, hạ tầng công nghệ thông tin tại một số địa phương, đặc biệt ở tuyến y tế cơ sở, vẫn cần tiếp tục được nâng cấp để đáp ứng yêu cầu kết nối và khai thác dữ liệu. Bộ Y tế cũng thừa nhận, việc chuyển đổi từ sổ giấy sang sổ điện tử là quá trình, không thể hoàn tất trong ngày một ngày hai, nhất là khi liên quan đến hàng chục triệu người dân với trình độ tiếp cận công nghệ khác nhau.

Trái với sự dè dặt của người lớn tuổi, anh Trần Quốc Đạt, 32 tuổi, nhân viên văn phòng tại phường Hoàng Mai (Hà Nội), tỏ ra khá hào hứng với việc sử dụng sổ sức khỏe điện tử. "Trước đây mỗi lần đi khám ở bệnh viện khác là bác sĩ lại hỏi tiền sử, đơn thuốc cũ, nhiều khi mình nhớ không chính xác. Giờ mở VNeID là thấy toàn bộ lịch sử khám chữa bệnh, xét nghiệm, đơn thuốc, rất tiện", anh Đạt chia sẻ khi chờ đến lượt khám. Theo anh Đạt, lợi ích lớn nhất là tính liên thông và minh bạch. Người bệnh có thể truy cập, tải về bản ghi chi tiết từng đợt khám chữa bệnh dưới dạng PDF ngay trên ứng dụng, không phụ thuộc vào việc giữ sổ giấy hay xin lại hồ sơ. "Quan trọng hơn là mình thấy yên tâm vì dữ liệu được ký số, dùng được khi làm thủ tục hành chính, không phải photo, công chứng nhiều lần như trước", anh Đạt nói.

Từ thay đổi thói quen đến thay đổi tư duy

Ngày 6/1/2026, Bộ Y tế chính thức ban hành quyết định công bố dữ liệu và hướng dẫn khai thác, sử dụng Sổ sức khỏe điện tử tích hợp trên ứng dụng VNeID thay thế sổ giấy trong giải quyết thủ tục hành chính. Theo quyết định này, toàn bộ dữ liệu đã được liên thông, ký số và hiển thị trên VNeID có giá trị pháp lý tương đương bản giấy. Bộ Y tế nhấn mạnh, các cơ sở khám chữa bệnh cũng như cơ quan thực hiện thủ tục hành chính không được yêu cầu người dân cung cấp bản giấy nếu thông tin sức khỏe đã có đầy đủ trên VNeID. Đây không phải là việc ban hành thêm giấy tờ mới mà là xác định rõ những dữ liệu y tế hiện có được phép sử dụng trực tiếp trong các thủ tục hành chính.

Sổ sức khỏe điện tử VNeID hiện bao gồm bốn nhóm thông tin chính: Thông tin hành chính cá nhân; Tiền sử y tế và tiêm chủng; Thông tin từng đợt khám, chữa bệnh và tóm tắt hồ sơ bệnh án. Toàn bộ dữ liệu này được liên thông giữa các cơ sở y tế, ký số và bảo đảm giá trị pháp lý.

Theo TS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), quyết định công bố khai thác Sổ sức khỏe điện tử VNeID có ý nghĩa quan trọng trong cải cách hành chính, nhưng không ban hành thêm nội dung mới mà làm rõ phạm vi dữ liệu y tế được phép sử dụng thay cho giấy tờ. Bộ Y tế yêu cầu tất cả cơ sở khám chữa bệnh hoàn thành việc liên thông dữ liệu Sổ sức khỏe điện tử VNeID cho mọi người bệnh. Song song với đó là rà soát, tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính, điều chỉnh hệ thống công nghệ thông tin để khai thác dữ liệu hiệu quả.

Đối với nhóm người cao tuổi và người gặp khó khăn khi sử dụng công nghệ, ngành y tế xác định vai trò quan trọng của nhân viên y tế, bộ phận tiếp đón và các điểm hỗ trợ người dân trong việc hướng dẫn, giải thích và hỗ trợ thao tác. Việc duy trì song song hỗ trợ trực tiếp trong giai đoạn đầu được xem là giải pháp cần thiết để bảo đảm không ai bị "bỏ lại phía sau" trong quá trình chuyển đổi số. Sổ sức khỏe điện tử không chỉ là sự thay đổi về công cụ quản lý, mà còn là sự thay đổi về tư duy: Từ việc giữ giấy tờ cá nhân sang việc tin cậy vào dữ liệu số được bảo đảm pháp lý và bảo mật.

Câu chuyện của sổ sức khỏe điện tử mở ra không chỉ là vấn đề của công nghệ mà là câu chuyện của sự thích ứng, đồng hành và lấy người dân làm trung tâm - đúng như tinh thần mà ngành y tế đang hướng tới trong hành trình xây dựng y tế số và Chính phủ số.