Sốc nhiễm trùng, suy đa tạng từ mũi tiêm trên da ở phòng khám tư

Tổn thương rất nhỏ trên da

Bệnh nhân Đ.T.N, quê Bắc Ninh trước đó có sức khỏe ổn định. Do xuất hiện đau đầu, chóng mặt, đau vai gáy, bà đến một phòng khám tư để tiêm thuốc hỗ trợ điều trị xương khớp, mỗi ngày một mũi, kéo dài trong 5–6 ngày. Hai ngày sau khi dừng tiêm, bệnh nhân bắt đầu sốt, mệt mỏi và xuất hiện sưng tấy tại vị trí tiêm ở mu bàn tay trái.

Diễn tiến bệnh xảy ra cực nhanh. Chỉ trong vòng 24 giờ, vùng sưng tấy chuyển thành bọng nước hoại tử màu đen kích thước khoảng 5×6 cm. Bệnh nhân sốt cao liên tục, mệt lả, được chuyển cấp cứu trong tình trạng suy đa cơ quan. Bệnh nhân nhập viện tại khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương và phải dùng thuốc vận mạch liều cao để duy trì huyết áp, cho thấy tình trạng sốc nhiễm trùng rất nặng.

Trong 48 giờ tiếp theo, viêm tấy từ vùng hoại tử lan nhanh ra toàn bộ bàn tay và lên cẳng tay. Xét nghiệm cho thấy các chỉ số suy tạng rõ rệt: men gan tăng gấp nhiều lần bình thường, chức năng thận suy giảm, bilirubin máu tăng cao. Đây là biểu hiện điển hình của nhiễm trùng huyết nặng, khi vi khuẩn đã xâm nhập vào máu và gây tổn thương hàng loạt cơ quan.

Kết quả vi sinh xác định tác nhân gây bệnh là vi khuẩn Serratia marcescens một vi khuẩn Gram âm cơ hội thường tồn tại trong nước, đất và môi trường xung quanh con người.

Theo bác sĩ điều trị, dù tổn thương xuất hiện tại vị trí tiêm, nhưng chưa đủ cơ sở để khẳng định nguyên nhân trực tiếp đến từ mũi tiêm. Trên thực tế, mũi tiêm chỉ tạo ra một vết thương rất nhỏ trên da nhưng đó lại là nơi để vi khuẩn từ môi trường xâm nhập vào cơ thể.

Trong sinh hoạt hằng ngày, nếu vùng da này tiếp xúc với nước bẩn, bụi bẩn, đất cát hoặc thực phẩm sống, nguy cơ vi khuẩn xâm nhập là hoàn toàn có thể xảy ra. Khác với các vi khuẩn thường gặp như tụ cầu gây mưng mủ khu trú, các vi khuẩn Gram âm từ môi trường như Serratia marcescens có xu hướng gây hoại tử mô rất nhanh, lan rộng và sớm dẫn đến nhiễm trùng huyết.

Đáng lo ngại là tốc độ tiến triển của loại nhiễm trùng này rất nhanh. Từ một điểm sưng đỏ ban đầu, chỉ trong một đến hai ngày có thể chuyển thành hoại tử diện rộng. Khi vi khuẩn vào máu, bệnh nhân nhanh chóng rơi vào sốc nhiễm trùng và suy đa tạng nếu không được cấp cứu kịp thời.

Chăm sóc vị trí tiêm sau khi về nhà

Sau hai ngày hồi sức tích cực bằng kháng sinh phổ rộng, bù dịch và thuốc vận mạch, bệnh nhân bắt đầu có dấu hiệu đáp ứng. Tuy nhiên, tổn thương hoại tử tại bàn tay buộc các bác sĩ phải phối hợp điều trị ngoại khoa, cắt lọc mô hoại tử nhiều lần để kiểm soát nhiễm trùng và bảo tồn chức năng chi thể.

Hai tuần điều trị tích cực tại khoa Cấp cứu, tình trạng suy đa tạng của bệnh nhân đã ổn định. Người bệnh được chuyển sang khoa phẫu thuật tạo hình để tiếp tục xử trí tổn thương hoại tử. Dù qua cơn nguy kịch, bệnh nhân vẫn phải đối mặt với quá trình điều trị kéo dài và nguy cơ ảnh hưởng chức năng bàn tay.

ThS.BSNT Nguyễn Đức Minh, khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương khuyến cáo người dân không chỉ quan tâm đến việc vô khuẩn khi thực hiện tiêm, truyền tại cơ sở y tế mà còn cần đặc biệt chú ý chăm sóc vị trí tiêm sau khi trở về nhà.

Vị trí tiêm cần được giữ sạch, khô, tránh tiếp xúc với nguồn nước không bảo đảm vệ sinh, đất cát hoặc môi trường ô nhiễm cho đến khi vết kim khép miệng hoàn toàn. Tuyệt đối không để vết tiêm ẩm ướt kéo dài hoặc tiếp xúc với thực phẩm sống.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sưng, đau tăng dần, đổi màu da, nổi bọng nước, kèm theo sốt hoặc mệt mỏi, người dân cần đến cơ sở y tế ngay. Việc phát hiện sớm và xử trí kịp thời có thể ngăn chặn diễn tiến nhiễm trùng lan rộng và tránh nguy cơ sốc nhiễm trùng.

ThS.BSNT Nguyễn Đức Minh nhấn mạnh, nhiễm trùng từ vi khuẩn môi trường là nguy cơ có thật nhưng thường bị xem nhẹ. Chỉ một tổn thương rất nhỏ trên da, nếu không được chăm sóc đúng cách, cũng có thể trở thành điểm khởi phát cho một chuỗi biến cố y khoa nguy hiểm đến tính mạng.