Tân Tổng thống Halla Tomasdottir: "Tôi tin rằng Iceland có thể là một hình mẫu về hòa bình, thịnh vượng và hạnh phúc"

Bà Halla Tomasdottir, 55 tuổi, vừa giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Iceland, diễn ra vào đầu tháng 6/2024. Bà sẽ nhậm chức vào ngày 1/8/2024, thay thế ông Gudni Johannesson.

Hành trình từ doanh nhân trở thành Tổng thống

Khi vận động tranh cử, bà Halla Tomasdottir tập trung vào các vấn đề như tác động của mạng xã hội đối với sức khỏe tâm thần của giới trẻ, sự phát triển của Iceland như một điểm đến du lịch. Bà nhấn mạnh tầm quan trọng của sự hợp tác giữa nghệ thuật và khoa học; vai trò và sự phát triển của trí tuệ nhân tạo.

Khi báo chí hỏi bà Tomasdottir về lý do bà muốn tranh cử Tổng thống, bà đã trả lời rằng: "Tôi tin rằng Iceland có thể là một hình mẫu về hòa bình, thịnh vượng và hạnh phúc. Một quốc gia nhỏ có thể có ảnh hưởng vượt xa quy mô của nó. Tôi muốn tham gia vào quá trình đó. Tôi sẽ sử dụng mạng lưới quốc tế rộng khắp của mình để thúc đẩy các mối quan hệ đối tác mang tính thay đổi nhằm tìm ra giải pháp mà thế giới cần. 

Điều này có thể mở ra những cơ hội việc làm thú vị, tăng trưởng kinh tế và tiến bộ xã hội. Tôi chắc chắn rằng Iceland có thể tham gia vào các cuộc thảo luận và hành động quốc tế quan trọng, nhất là về các vấn đề liên quan đến hòa bình, quyền bình đẳng, trách nhiệm về môi trường cũng như tiến bộ về công nghệ và nghệ thuật".

Bà Tomasdottir lấy bằng thạc sĩ Trường Quản lý Toàn cầu Thunderbird, thuộc Đại học bang Arizona (Mỹ), vào năm 1995. Sau khi tốt nghiệp trường Thunderbird, bà Tomasdottir bắt đầu sự nghiệp trong lĩnh vực tài chính và kinh doanh. 

Bà đồng sáng lập Audur Capital, một công ty dịch vụ tài chính tập trung vào đầu tư bền vững, đã vượt qua cuộc khủng hoảng tài chính năm 2007-2008. Cách tiếp cận sáng tạo và sự cống hiến cho bình đẳng giới trong kinh doanh đã giúp bà được quốc tế ca ngợi.

Sự nghiệp của bà Tomasdottir được đánh dấu bằng nhiều thành tựu đáng chú ý. Bà từng là Giám đốc điều hành của The B Team, một tổ chức phi lợi nhuận toàn cầu. Dưới sự lãnh đạo của bà, tổ chức này đã thúc đẩy các sáng kiến hành động vì khí hậu, nền kinh tế toàn diện và quản trị có trách nhiệm. 

Bà cũng giữ vai trò là người sáng lập Đại học Reykjavik, là người sáng lập các chương trình khởi nghiệp dành cho phụ nữ. "Tôi đã tham gia nhóm sáng lập của Đại học Reykjavik, nơi tôi thành lập khoa Giáo dục Điều hành. Tôi đưa ra sáng kiến tập trung vào việc trao quyền cho phụ nữ và trẻ em gái", bà chia sẻ.

Bà đã từng tranh cử Tổng thống vào năm 2016 và nhận được 27,9% phiếu bầu, về sau ông Gudni Johannesson. Trong một cuộc phỏng vấn của báo chí, bà Tomasdottir đề cập đến cựu Tổng thống Vigdis Finnbogadottir như một nhà lãnh đạo mà bà mong muốn noi theo:

"Bà Finnbogadottir là một hình mẫu và có sức ảnh hưởng lớn đối với tôi. Bà ấy đã truyền cảm hứng cho tôi và khả năng lãnh đạo của tôi trong suốt thời gian qua. Đồng thời, tôi ngưỡng mộ cách bà ấy thúc đẩy bình đẳng giới và tinh thần trách nhiệm với môi trường. Bà ấy cũng chú ý đến tầm quan trọng của ngôn ngữ và văn hóa Iceland".

Với chiến thắng trong cuộc bầu cử, bà Tomasdottir trở thành người phụ nữ thứ hai làm Tổng thống Iceland và là Tổng thống thứ 7 của quốc gia này kể từ khi thành lập nền cộng hòa vào năm 1944. Tổng thống Iceland đóng vai trò là người bảo đảm hiến pháp và đoàn kết dân tộc, có quyền phủ quyết một đạo luật hoặc đưa đạo luật đó ra trưng cầu dân ý.

Thuộc nhóm quốc gia hàng đầu thế giới về bình đẳng giới

Iceland đứng đầu về chỉ số khoảng cách giới trong 14 năm liên tục, theo báo cáo Khoảng cách giới toàn cầu của Diễn đàn Kinh tế Thế giới. Tại quốc gia Bắc Âu này, phụ nữ đảm nhiệm nhiều vị trí lãnh đạo trong chính phủ và các doanh nghiệp.

Sau khi lấy chồng, phụ nữ Iceland được giữ nguyên tên họ của mình. Quốc đảo Bắc Âu này có một bộ luật khắt khe để bảo vệ quyền trẻ em. Những hành vi ngược đãi thân thể hay tinh thần của trẻ em đều bị trừng phạt nghiêm khắc.

Theo các chuyên gia, mối quan hệ bình đẳng giữa nam và nữ tại Iceland được thể hiện trên nhiều lĩnh vực: Chính trị, giáo dục, việc làm, y tế. Hầu hết trường học tại Iceland từ mẫu giáo đến đại học đều do nhà nước quản lý, không thu học phí. Tất cả sinh viên đại học đều có cơ hội được tiếp cận với các khoản vay ưu đãi để trang trải cuộc sống.

Về sự tham chính của phụ nữ, bà Vigdis Finnbogadottir là nữ Tổng thống đầu tiên của Iceland vào năm 1980. Bà làm Tổng thống đến năm 1996. Đất nước Bắc Âu này cũng đã chứng kiến 2 phụ nữ giữ chức Thủ tướng trong những năm gần đây. 

Đó là bà Johanna Sigurdardottir, lãnh đạo chính phủ Iceland từ năm 2009 đến năm 2013, sau khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu tàn phá nền kinh tế nước này. Một điều thú vị là bà Sigurdardottir cũng là nhà lãnh đạo đầu tiên trên thế giới công khai mình là người đồng tính. Các ưu tiên của Chính phủ Iceland dưới thời bà Sigurdardottir là đảm bảo "phát triển bền vững, nữ quyền, bình đẳng và công lý". 

Còn bà Katrin Jakobsdottir trở thành Thủ tướng Iceland vào năm 2017, lãnh đạo một liên minh lớn nhằm chấm dứt khủng hoảng đã dẫn đến 3 cuộc bầu cử được tổ chức trong vòng 4 năm tại quốc gia này. Bà cũng từng giữ chức vụ Chủ tịch Hội đồng Lãnh đạo nữ thế giới.

 Bà đã thực hiện một loạt chính sách an sinh xã hội, trong đó có việc đầu tư vào nhà ở xã hội, kéo dài thời gian nghỉ thai sản của cha mẹ, thực hiện các bước để giảm bất bình đẳng giới về lương, chống lại bạo lực trên cơ sở giới. Bà đã từ chức vào tháng 4/2024 để tranh cử Tổng thống nhưng thất bại.

Nhu Thụy (theo Euro News, Reuters)