Thay đổi nội tiết ảnh hưởng đến thị lực của mẹ bầu

Theo TS.BS Đinh Thị Hoàng Anh, trong thai kỳ, sự thay đổi của các hormone, đặc biệt là estrogen và progesterone, khiến cơ thể giữ nước nhiều hơn, bao gồm cả giác mạc. Khi giác mạc thay đổi nhẹ về độ dày và độ cong, khả năng hội tụ ánh sáng bị ảnh hưởng, khiến nhiều phụ nữ nhìn mờ hoặc cảm thấy số kính đang sử dụng không còn phù hợp.

Bên cạnh đó, thai kỳ còn có thể làm giảm tiết nước mắt, gây khô, cộm xốn, mỏi mắt và ảnh hưởng đến chất lượng thị giác. Sau sinh, dù nội tiết dần ổn định, tình trạng nhìn mờ vẫn có thể kéo dài do thiếu ngủ, căng thẳng, chăm con liên tục hoặc phải nhìn gần trong thời gian dài khi cho con bú.

Theo chuyên gia, đa số những thay đổi này chỉ mang tính sinh lý và sẽ cải thiện sau vài tuần đến vài tháng. Tuy nhiên, không nên chủ quan vì mờ mắt trong thai kỳ cũng có thể là dấu hiệu của các bệnh lý như đái tháo đường thai kỳ hoặc tổn thương võng mạc.

Để phân biệt, mờ mắt do thay đổi sinh lý thường ở mức độ nhẹ, dao động trong ngày, không kèm đau mắt và có xu hướng cải thiện khi nghỉ ngơi hoặc sau sinh. Ngược lại, nếu thị lực giảm đột ngột, nhìn thấy chớp sáng, nhiều "ruồi bay", xuất hiện vùng tối che khuất tầm nhìn hoặc kèm đau đầu dữ dội, tăng huyết áp, phù nhiều, đau đỏ mắt..., người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám sớm. Đây có thể là dấu hiệu của tiền sản giật hoặc các bệnh lý võng mạc, thần kinh thị giác.

Đặc biệt, phụ nữ mắc đái tháo đường trước hoặc trong thai kỳ cần được theo dõi mắt định kỳ. Những thay đổi về nội tiết và tuần hoàn có thể khiến bệnh võng mạc đái tháo đường tiến triển nhanh hơn, làm tăng nguy cơ xuất huyết võng mạc, phù hoàng điểm và suy giảm thị lực nếu không được điều trị kịp thời.

Khi nào nên khám mắt?

Theo TS.BS Đinh Thị Hoàng Anh, nếu tình trạng mờ mắt chỉ xuất hiện thoáng qua do thiếu ngủ, làm việc nhiều hoặc khô mắt và cải thiện sau khi nghỉ ngơi, người bệnh có thể tiếp tục theo dõi. Tuy nhiên, khi nhìn mờ kéo dài, diễn biến bất thường hoặc kèm các triệu chứng toàn thân, phụ nữ mang thai và sau sinh cần đi khám chuyên khoa mắt sớm để xác định nguyên nhân. Việc chậm trễ thăm khám có thể khiến người bệnh bỏ lỡ "thời điểm vàng" điều trị. Với các bệnh lý như bong võng mạc, glôcôm cấp hay biến chứng của tiền sản giật, điều trị muộn có thể dẫn đến tổn thương thị lực không hồi phục, thậm chí mù lòa.

Để hạn chế mờ mắt, phụ nữ mang thai và sau sinh nên ưu tiên nghỉ ngơi, ngủ đủ giấc và tranh thủ chợp mắt khi có thể. Nếu thường xuyên sử dụng điện thoại, máy tính, nên áp dụng quy tắc 20-20-20: Cứ sau 20 phút nhìn gần, nhìn ra xa khoảng 6m trong ít nhất 20 giây để mắt được thư giãn. Đồng thời, cần chớp mắt thường xuyên để hạn chế khô mắt; trường hợp khô mắt kéo dài nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng nước mắt nhân tạo hoặc thuốc nhỏ mắt.

Bên cạnh đó, chế độ ăn nên bổ sung rau xanh, trái cây, cá biển, các loại hạt và thực phẩm giàu vitamin A, C, E, lutein, zeaxanthin, omega-3 nhằm duy trì sức khỏe võng mạc. Phụ nữ mắc đái tháo đường hoặc tăng huyết áp cũng cần kiểm soát tốt bệnh nền và khám mắt định kỳ vì đây là những yếu tố làm tăng nguy cơ tổn thương thị lực.