Thông tin khách hàng bị lộ qua nhiều khâu giao hàng, ai chịu trách nhiệm?
Đại biểu Đỗ Thị Thu Thảo, Chủ tịch TƯ Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp, phát biểu
Thông tin cá nhân của khách hàng có thể qua tay nhiều bên từ người bán, sàn thương mại điện tử đến đơn vị vận chuyển, giao hàng. Đại biểu Quốc hội đề nghị giới hạn việc thu thập dữ liệu ở mức cần thiết, làm rõ trách nhiệm của từng chủ thể nếu xảy ra lộ lọt thông tin.
Ngày 13/11, thảo luận về dự án Luật Bưu chính (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Thị Sửu, Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP Huế, bày tỏ lo ngại nguy cơ lộ lọt thông tin cá nhân trong hoạt động mua bán, giao nhận hàng hóa, nhất là trên các sàn thương mại điện tử.
Theo đại biểu Nguyễn Thị Sửu, khi mua hàng trực tuyến, họ tên, số điện thoại và địa chỉ của khách hàng có thể được chuyển qua nhiều chủ thể, từ người bán, nền tảng số đến doanh nghiệp bưu chính, đơn vị trung chuyển và người giao hàng.
Ngày 13/11, Quốc hội thảo luận về dự án Luật Bưu chính (sửa đổi)
"Nhiều chủ thể cùng tiếp nhận thông tin. Ai được quyền thu thập, sử dụng, lưu giữ và ai chịu trách nhiệm nếu thông tin bị lộ lọt là vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền riêng tư và bí mật bưu gửi", bà Nguyễn Thị Sửu nêu vấn đề.
Đại biểu đề nghị doanh nghiệp chỉ thu thập thông tin người gửi trong phạm vi tối thiểu cần thiết để cung cấp dịch vụ. Việc xác thực hoặc yêu cầu bổ sung thông tin cần căn cứ vào mức độ rủi ro của từng bưu gửi, thay vì áp dụng một quy trình chung cho tất cả.
Nữ đại biểu cũng lưu ý tình trạng dữ liệu cá nhân có thể tiếp tục được lưu giữ quá lâu dù khách hàng đã nhận hàng và giao dịch hoàn tất. Do đó, khi hết thời hạn hoặc không còn mục đích xử lý, doanh nghiệp phải xóa, hủy hoặc ẩn danh dữ liệu, trừ trường hợp pháp luật yêu cầu lưu giữ để thực hiện nghĩa vụ pháp lý, giải quyết tranh chấp hoặc phục vụ điều tra.
Đề nghị mở rộng đối tượng được sử dụng dịch vụ bưu chính KT1
Cũng tại phiên thảo luận, đại biểu Đỗ Thị Thu Thảo, Chủ tịch TƯ Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, đại biểu Quốc hội tỉnh Đồng Tháp đề nghị bổ sung các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ vào nhóm được sử dụng dịch vụ bưu chính KT1 (dịch vụ chuyển phát thư, tài liệu, vật phẩm phục vụ công tác của Đảng, Nhà nước, được tổ chức bảo đảm yêu cầu đặc biệt về bảo mật, an toàn và độ tin cậy), đồng thời bảo đảm kinh phí chuyển phát văn bản phục vụ nhiệm vụ được giao.
Theo bà Đỗ Thị Thu Thảo, đề xuất này nhằm cụ thể hóa các cơ chế, chính sách hỗ trợ các hội theo tinh thần Chỉ thị 11 của Bộ Chính trị và Quyết định 2156 ngày 10/11 của Chính phủ.
Hiện một số hội chưa có tên trong danh mục đối tượng được cung cấp dịch vụ và kết nối hệ thống thông tin của cơ quan Đảng, Nhà nước, dẫn đến chưa được tham gia một số hội nghị trực tuyến liên quan trực tiếp đến nhiệm vụ.
Trong khi đó, các hội thường xuyên trao đổi văn bản với cơ quan chức năng, đồng thời triển khai nhiều hoạt động nhân đạo, an sinh xã hội, cứu trợ khẩn cấp, phòng ngừa và ứng phó thiên tai, thảm họa. Những công việc này đòi hỏi thông tin được truyền tải nhanh chóng, an toàn và bảo mật.
Từ đó, đại biểu đề nghị bổ sung các hội vào nhóm được sử dụng dịch vụ bưu chính KT1 tại khoản 6 Điều 3; quy định Nhà nước bảo đảm kinh phí dịch vụ đối với văn bản, tài liệu phục vụ trực tiếp nhiệm vụ được giao tại khoản 2 Điều 11. Bà cũng đề nghị rà soát danh mục kết nối hội nghị trực tuyến để các hội có thể tham gia những cuộc họp liên quan đến chức năng, nhiệm vụ.
Tăng bảo vệ bí mật thư tín, dữ liệu cá nhân
Giải trình ý kiến đại biểu, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) đã được chỉnh lý nhằm đáp ứng sự phát triển nhanh của thương mại điện tử, logistics và các mô hình giao nhận mới, đồng thời bảo đảm quyền lợi của người sử dụng dịch vụ.
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân giải trình ý kiến đại biểu về dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi)
Theo đó, người sử dụng phải được cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin về dịch vụ; được bảo đảm bí mật thư tín và có quyền khiếu nại, khởi kiện, yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định pháp luật.
Đối với hoạt động giao nhận hàng hóa, dự thảo thúc đẩy định danh, truy vết bưu gửi và xác thực thông tin người gửi theo mức độ rủi ro. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các bên phải tuân thủ quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng và pháp luật về dữ liệu.
Về bảo đảm dịch vụ bưu chính công ích, dự thảo quy định Nhà nước có trách nhiệm cung cấp dịch vụ bưu chính phổ cập trên phạm vi toàn quốc với mức cước phù hợp, thông qua cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp duy trì mạng bưu chính công cộng và cung cấp dịch vụ công.
Để bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, doanh nghiệp phải hạch toán riêng hoạt động cung cấp dịch vụ bưu chính công ích, không được sử dụng kinh phí Nhà nước hỗ trợ cho hoạt động này để bù đắp chi phí hoặc trợ giá cho các hoạt động kinh doanh khác.
Về công tác thanh tra, kiểm tra, cơ quan soạn thảo đã tiếp thu ý kiến đại biểu theo hướng loại bỏ những quy định có nguy cơ trùng lặp với pháp luật hiện hành, tập trung vào cơ chế giải quyết khiếu nại, tranh chấp và bồi thường thiệt hại.
Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục phối hợp với Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cùng các cơ quan liên quan hoàn thiện dự thảo luật, đồng thời chuẩn bị các văn bản hướng dẫn để bảo đảm hoạt động của doanh nghiệp không bị gián đoạn khi luật được triển khai.
Theo chương trình kỳ họp, Quốc hội dự kiến biểu quyết thông qua dự án Luật Bưu chính (sửa đổi) vào ngày 21/11.
