Thúc đẩy lồng ghép giới trong hoạt động cứu trợ, phục hồi, ứng phó thiên tai

Sáng 14/8, hơn 150 đại biểu đến từ các đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng, cơ quan chức năng, trường đại học, cơ sở y tế quân dân y, Liên Hợp Quốc và cơ quan ngoại giao đã tham dự Chương trình triển lãm "Từ ứng phó đến phục hồi: An ninh con người, sẵn sàng bảo đảm và hỗ trợ y tế trong bối cảnh khủng hoảng và nhiệm vụ quốc tế" tại Bệnh viện Quân y 175, TPHCM.

Hoạt động diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh triển khai Chương trình hành động quốc gia về Phụ nữ, Hòa bình và An ninh (WPS) giai đoạn 2024-2030, thúc đẩy các ưu tiên quốc gia về phòng thủ dân sự, ứng phó thiên tai, dịch bệnh và lồng ghép giới trong cứu trợ, phục hồi, quân y giữ vai trò kết nối giữa sẵn sàng bảo đảm y tế, an ninh con người, phối hợp quân-dân và hoạt động gìn giữ hòa bình quốc tế. Điều này đòi hỏi hỗ trợ y tế phải được cung cấp kịp thời, bao trùm, an toàn, và phù hợp với nhu cầu khác nhau của phụ nữ, nam giới, trẻ em gái và trẻ em trai.

Thông qua phim tài liệu ngắn và triển lãm ảnh, chương trình làm nổi bật đóng góp của cán bộ quân y trong ứng phó khẩn cấp và dịch bệnh, hỗ trợ cộng đồng, chăm sóc sức khỏe tâm thần và hỗ trợ tâm lý-xã hội, hợp tác quốc tế và triển khai lực lượng quân y tại các phái bộ gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc, bao gồm kinh nghiệm thực tiễn của Bệnh viện Quân y 175.

Theo Thiếu tướng Trần Quốc Việt, Giám đốc Bệnh viện Quân y 175, lực lượng quân y luôn có mặt tại những nơi người dân cần được bảo vệ, từ ứng phó khẩn cấp, dịch bệnh đến hỗ trợ nhân đạo và thực hiện nhiệm vụ quốc tế. Sẵn sàng y tế vì thế không chỉ cần năng lực chuyên môn mà còn đòi hỏi cơ chế phối hợp và các quan hệ đối tác đủ mạnh để có thể hành động nhanh chóng, hiệu quả và có trách nhiệm.

Đại tá Lê Văn Đông, Phó Cục trưởng Cục Quân y, nhấn mạnh, sẵn sàng bảo đảm y tế không chỉ là chuẩn bị thuốc, trang thiết bị hay cơ sở điều trị. Quan trọng hơn là chuẩn bị con người, tổ chức lực lượng, huấn luyện, khả năng cơ động và cơ chế phối hợp để lực lượng có thể triển khai hiệu quả khi có tình huống phát sinh.

Tăng năng lực ứng phó, bảo đảm lồng ghép giới trong y tế

Thông qua triển lãm, chương trình cũng nhấn mạnh cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm. Theo đó, công tác chuẩn bị và ứng phó cần tính đến sự khác biệt về nhu cầu, mức độ dễ bị tổn thương và khả năng tiếp cận dịch vụ của phụ nữ, nam giới, trẻ em gái và trẻ em trai.

Khủng hoảng có thể tạo ra những tác động khác nhau đối với từng cá nhân và cộng đồng. Trong những tình huống như thiên tai, dịch bệnh hay xung đột, phụ nữ và trẻ em gái có thể đối mặt với những nguy cơ gia tăng liên quan đến an toàn, sức khỏe, quyền riêng tư và khả năng tiếp cận dịch vụ.

Bà Vũ Thu Hồng, Cán bộ Chương trình Phụ nữ, Hòa bình và An ninh của UN Women Việt Nam, cho rằng bảo đảm y tế có trách nhiệm giới cần được nhìn nhận như một bộ phận của năng lực sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ. Cách tiếp cận này giúp mọi người, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em gái, được tiếp cận hỗ trợ một cách an toàn, bảo mật và tôn trọng.

Từ thực tiễn đó, việc xây dựng kế hoạch ứng phó cần quan tâm đến nhiều yếu tố như an toàn, phẩm giá, quyền riêng tư, khả năng tiếp cận và nhu cầu cụ thể của từng nhóm dân cư. Đây cũng là cách cụ thể hóa Chương trình hành động quốc gia về WPS thành những năng lực thiết thực trong chuẩn bị, bảo vệ và phục hồi.

Cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm đồng thời góp phần thúc đẩy lồng ghép giới trong hoạt động cứu trợ, phục hồi, ứng phó thiên tai và các thách thức an ninh phi truyền thống; mở rộng cơ hội để phụ nữ tham gia vào các tiến trình hòa bình và an ninh.

Bà Annie Dubé, Tổng Lãnh sự Canada tại TPHCM, đánh giá các lĩnh vực hợp tác của Canada với Việt Nam, từ đào tạo gìn giữ hòa bình, tăng cường năng lực thể chế có trách nhiệm giới đến quân y và sẵn sàng bảo đảm y tế, đều hướng tới một nhận thức chung: hòa bình bền vững cần sự tham gia và thụ hưởng của tất cả mọi người.

Chương trình triển lãm và các hoạt động trao đổi góp phần tăng cường kết nối giữa Bộ Quốc phòng Việt Nam, UN Women, Canada cùng các đối tác y tế, kỹ thuật. Qua đó, kinh nghiệm thực tiễn được chia sẻ, năng lực phối hợp được củng cố, hướng tới một hệ thống sẵn sàng y tế chủ động hơn trong ứng phó khủng hoảng và phục hồi. Đồng thời, tăng cường sự kết hợp giữa năng lực chuyên môn, tổ chức lực lượng, hợp tác quân dân y và trách nhiệm giới, góp phần xây dựng khả năng ứng phó toàn diện, an toàn và bao trùm hơn trước những thách thức ngày càng đa dạng.