Thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ Việt Nam trong chính sách khí hậu và môi trường

Bà Nguyễn Thị Minh Hương, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam, chủ trì Hội thảo. Tham dự hội thảo có đại diện Phái đoàn EU, đại diện lãnh đạo các bộ, ngành và lãnh đạo Hội LHPN các tỉnh, thành phố  mà dự án đang triển khai.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang trở thành thách thức sống còn đối với sự phát triển bền vững trên toàn cầu, Việt Nam nổi lên như một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất . Tuy nhiên, thay vì chỉ nhìn nhận phụ nữ như những đối tượng dễ bị tổn thương, một tư duy chiến lược mới đang khẳng định họ chính là những chủ thể quan trọng, nắm giữ chìa khóa cho sự thích ứng và quản trị tài nguyên môi trường hiệu quả.

Phát biểu tại Hội thảo, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam Nguyễn Thị Minh Hương cho biết, thời gian vừa qua, Chính phủ Việt Nam đã thể hiện cam kết mạnh mẽ trong ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường thông qua việc ban hành và triển khai nhiều chủ trương, chính sách quan trọng. Đặc biệt, Việt Nam đang từng bước thúc đẩy lồng ghép bình đẳng giới trong các chính sách và chương trình liên quan, chú trọng nâng cao vai trò, năng lực và sự tham gia của phụ nữ trong thích ứng với biến đổi khí hậu, quản lý rủi ro thiên tai và phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. 

Trong thời gian tới, quán triệt định hướng của Đảng về phát triển nhanh và bền vững gắn với bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, cùng với cam kết đạt phát thải ròng bằng "0", Chính phủ Việt Nam đang tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách; tăng cường huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực; thúc đẩy chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tuần hoàn và kinh tế carbon thấp; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa để phụ nữ tham gia sâu hơn vào quá trình xây dựng, thực hiện và giám sát các chính sách về khí hậu và môi trường, góp phần nâng cao hiệu quả, tính bao trùm và bền vững của quá trình phát triển đất nước.

Để khẳng định vai trò của phụ nữ trong chính sách khí hậu không chỉ dừng lại ở sự hiện diện về mặt số lượng, mà còn nằm ở chất lượng của sự tham gia, Hội LHPN Việt Nam đã sớm nhận thức điều này khi chủ động lồng ghép vấn đề môi trường vào các phong trào thi đua cốt lõi. Điển hình nhất là cuộc vận động "Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch", một mô hình không chỉ giúp cải thiện đời sống hộ gia đình mà còn trực tiếp đóng góp vào Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Sự lan tỏa của gần 10.000 mô hình bảo vệ môi trường, từ phân loại rác tại nguồn đến các mô hình tái chế rác thải nhựa thành sinh kế, là bằng chứng đanh thép cho thấy sự sáng tạo không giới hạn của phụ nữ. Những nỗ lực này không chỉ dừng lại ở việc giữ gìn cảnh quan "nhà sạch, vườn đẹp" mà đã thực sự chuyển hóa thành các mô hình kinh tế tuần hoàn, góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực lên hệ sinh thái và đại dương. 

Tuy nhiên, để vai trò này thực sự được phát huy tối đa, việc rà soát và hoàn thiện thể chế là yêu cầu cấp bách. Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam Nguyễn Thị Minh Hương mong muốn, kết quả nghiên cứu về vai trò và sự tham gia của phụ nữ trong giám sát chính sách khí hậu được chia sẻ tại hội thảo chính là tiền đề quan trọng để xây dựng các khuyến nghị thiết thực. "Chúng ta cần một cơ chế chính sách không chỉ mang tính bao trùm mà còn phải tạo điều kiện thuận lợi nhất để phụ nữ tham gia sâu hơn vào quá trình ra quyết định. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, các tổ chức quốc tế và chuyên gia sẽ là nền tảng để biến những sáng kiến từ địa phương thành các chuẩn mực chính sách mang tầm quốc gia" - bà Nguyễn Thị Minh Hương nhấn mạnh.

Theo đó, Hội LHPN Việt Nam chuẩn bị bước vào nhiệm kỳ mới 2026 - 2031 nên yêu cầu về việc phát huy vai trò của phụ nữ trong chuyển đổi xanh càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Sự hỗ trợ của các đối tác quốc tế như Liên minh châu Âu không chỉ mang lại nguồn lực kỹ thuật mà còn giúp Việt Nam kết nối với những giá trị và chuẩn mực bền vững của thế giới. Chuyển đổi xanh không chỉ là một quá trình thay đổi công nghệ, mà là một sự thay đổi về tư duy xã hội, nơi mỗi phụ nữ đều trở thành một "đại sứ xanh" đầy trách nhiệm và quyền năng.

Tại hội thảo, các đại biểu cùng trao đổi, chia sẻ những kinh nghiệm hay, mô hình hiệu quả, cùng nhau trao đổi, thảo luận, gợi mở những vấn đề đặt ra trong thực tiễn liên quan đến sự tham gia của phụ nữ trong xây dựng, thực hiện và giám sát các chính sách, chương trình về biến đổi khí hậu, phòng chống thiên tai và bảo vệ môi trường. Trên cơ sở đó, Trung ương Hội LHPN Việt Nam kỳ vọng sẽ có thêm những đề xuất, kiến nghị các giải pháp thiết thực, khả thi nhằm hoàn thiện cơ chế, chính sách; tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, bộ, ngành Trung ương và địa phương, giữa các tổ chức trong nước và quốc tế, qua đó phát huy tốt hơn vai trò của phụ nữ trong phát triển bền vững.