Tìm lại âm thanh cho người phụ nữ bị điếc đột ngột

Nữ bệnh nhân 30 tuổi, đột ngột bị điếc hai tai mức độ sâu, không đáp ứng với điều trị nội khoa và máy trợ thính công suất lớn. Việc mất đi thính lực khiến cuộc sống của chị bị đảo lộn, từ giao tiếp hằng ngày đến nghe điện thoại, hoạt động kinh doanh... 

Tại bệnh viện, sau khi thăm khám chuyên sâu, người bệnh được chẩn đoán điếc sâu hai tai không hồi phục và được chỉ định cấy điện cực ốc tai bên trái. Ca phẫu thuật diễn ra thành công, người bệnh hồi phục tốt, xuất viện sau 3 ngày.

Sau một tháng, người bệnh được mở máy và kích thích nghe lần đầu; sau 3 tháng phục hồi với sự hỗ trợ của chuyên gia thính học và âm ngữ trị liệu, thính lực tai trái cải thiện gần như bình thường, giúp chị trở lại công việc và cuộc sống thường ngày.

ThS.BS Lê Văn Vĩnh Quyền, khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, cho biết cấy điện cực ốc tai là phương pháp điều trị hiện đại dành cho người bệnh nghe kém nặng đến sâu, đặc biệt khi máy trợ thính thông thường không còn mang lại hiệu quả. Khác với máy trợ thính vốn khuếch đại âm thanh, điện cực ốc tai được phẫu thuật đặt vào trong ốc tai để chuyển đổi âm thanh thành tín hiệu điện, kích thích trực tiếp dây thần kinh thính giác và truyền tín hiệu lên não. Phương pháp này có thể được chỉ định cho người bệnh điếc bẩm sinh hoặc điếc mắc phải, tùy mức độ tổn thương thính lực và khả năng hiểu lời nói.

Bên cạnh can thiệp ở trẻ nghe kém bẩm sinh, cấy điện cực ốc tai cũng là lựa chọn điều trị quan trọng cho người lớn điếc mắc phải mức độ nặng đến sâu, đặc biệt trong các trường hợp điếc đột ngột không hồi phục, không đáp ứng với điều trị nội khoa hoặc máy trợ thính công suất lớn. Với những người bệnh đã từng có khả năng nghe và ngôn ngữ trước đó, việc can thiệp phù hợp có thể giúp phục hồi khả năng tiếp nhận âm thanh, cải thiện giao tiếp và tạo điều kiện để người bệnh trở lại sinh hoạt, công việc thường ngày.

Ở trẻ nhỏ, ý nghĩa của cấy điện cực ốc tai càng đặc biệt quan trọng, bởi trẻ học nói bằng cách nghe. Những năm đầu đời, nhất là trước 3 tuổi, là giai đoạn não bộ phát triển mạnh về nhận thức và ngôn ngữ. Nếu trẻ điếc bẩm sinh không được can thiệp phù hợp sẽ dẫn đến hậu quả điếc câm, trẻ sẽ mất cơ hội học tập và hòa nhập xã hội bình thường.

Theo bác sĩ, điều quan trọng nhất trong điều trị trẻ nghe kém là không bỏ lỡ "thời gian vàng". Thời điểm lý tưởng để cấy điện cực ốc tai cho trẻ điếc bẩm sinh là trước 2 tuổi, tốt nhất trong khoảng 12 đến 18 tháng tuổi. Nếu phát hiện và can thiệp muộn, đặc biệt sau 5 tuổi, vùng vỏ não thính giác của trẻ có thể đã giảm khả năng tiếp nhận, xử lý âm thanh. Khi đó, dù phẫu thuật thành công về mặt kỹ thuật, trẻ vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc hiểu âm thanh và phục hồi ngôn ngữ.

Vì vậy, tất cả trẻ sơ sinh cần được sàng lọc nghe kém sau sinh. Trong quá trình chăm sóc, nếu trẻ không giật mình khi có tiếng động lớn, không quay đầu tìm hướng âm thanh, gọi tên không phản ứng, chậm nói so với lứa tuổi hoặc chỉ dùng cử chỉ để diễn đạt nhu cầu, phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở chuyên sâu để kiểm tra thính lực. Việc phát hiện sớm giúp bác sĩ đánh giá đúng mức độ nghe kém, tư vấn phương pháp can thiệp phù hợp và không bỏ lỡ giai đoạn phát triển ngôn ngữ quan trọng nhất của trẻ.

Sau cấy điện cực ốc tai, người bệnh không nghe lại ngay lập tức. Thông thường, sau khoảng 2 đến 4 tuần để vết thương hồi phục, chuyên gia thính học sẽ kích hoạt và lập trình thiết bị. Giai đoạn đầu, âm thanh có thể còn khác lạ, não bộ cần thời gian để học cách diễn giải các tín hiệu này thành âm thanh có ý nghĩa. Vì vậy, hiệu quả điều trị không chỉ phụ thuộc vào ca phẫu thuật, mà còn cần quá trình phục hồi nghe nói với sự đồng hành của bác sĩ, chuyên gia thính học, âm ngữ trị liệu và gia đình.

Các chuyên gia khuyến cáo, cấy điện cực ốc tai không chỉ là đặt một thiết bị để người bệnh nghe được âm thanh. Đây là hành trình can thiệp toàn diện, từ sàng lọc, chẩn đoán, phẫu thuật, lập trình thiết bị đến phục hồi nghe nói. Với trẻ nghe kém nặng đến sâu, phát hiện sớm và can thiệp đúng thời điểm có thể mở ra cơ hội phát triển ngôn ngữ, học tập, giao tiếp và hòa nhập xã hội tốt hơn.

Với người lớn điếc đột ngột mức độ nặng đến sâu, đặc biệt khi không đáp ứng với điều trị nội khoa và máy trợ thính, việc thăm khám chuyên sâu và can thiệp phù hợp cũng có ý nghĩa quan trọng, giúp người bệnh có cơ hội tìm lại âm thanh và trở lại cuộc sống thường ngày.