Trái phiếu doanh nghiệp: Cần minh bạch

5 khó khăn

Tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp có chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng", dưới góc độ của một ngân hàng thương mại, ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) đã bnêu lên về 5 khó khăn vướng mắc liên quan đến vấn đề này.

Theo đó, các khó khăn mà Chủ tịch Vietcombank nói đến là: Thứ nhất là khó khăn vướng mắc liên quan đến việc bố trí đủ nguồn vốn để cung ứng tín dụng ra thị trường; Thứ hai là liên quan đến bất cân đối về nguồn vốn;

Thứ ba là liên quan đến chi phí vốn tăng trong thời gian tới; Thứ tư liên quan đến nguồn cung ngoại tệ, tỉ giá; Thứ năm là các nội dung liên quan đến chính sách tài sản bảo đảm, cũng như là việc vay vốn của các địa phương mà có quy hoạch làm ảnh hưởng đến tài sản bảo đảm của các ngân hàng.

Theo ông Nguyễn Thanh Tùng, để đạt được tăng trưởng GDP 10% thì tỉ lệ đầu tư cần đạt là 40% GDP. Tuy nhiên, tỉ lệ tiết kiệm bình quân trong nước chúng ta chỉ đạt con số 36,5% (theo tính toán độc lập của nhóm kinh tế vĩ mô Vietcombank). Nếu loại trừ phần kinh tế phi chính thức thì việc tiết kiệm trong nước còn thiếu hơn rất nhiều.

Từ phân tích nêu trên, thấy rằng tích lũy trong nước sẽ không đủ. Vấn đề cốt lõi là bây giờ các ngân hàng sẽ không dư dả vốn để cung ứng cho tín dụng, đặc biệt là nhu cầu cho rất nhiều dự án lớn trong thời gian tới. Do vậy, giải pháp tất yếu là phải huy động nguồn vốn từ bên ngoài.

Chính vì vậy về giải pháp đối với nguồn vốn, ông Nguyễn Thanh Tùng đề xuất cho phép trong thời gian tới Bộ Tài chính có thể phát hành trái phiếu quốc tế. Chủ tịch Vietcombank cho rằng với uy tín của Việt Nam hiện nay, trái phiếu quốc tế sẽ được lãi suất tốt, thay vì để các doanh nghiệp tự đi huy động như hiện nay.

“Chúng tôi rất mong trong thời gian tới thị trường vốn, đặc biệt là thị trường trái phiếu doanh nghiệp, sẽ được phát triển mạnh mẽ hơn. Hiện quy mô trái phiếu doanh nghiệp chỉ khoảng 10% GDP, thấp hơn rất nhiều so với các nước trong khu vực như Thái Lan, Malaysia hay Trung Quốc”, ông Nguyễn Thanh Tùng kỳ vọng.

Để giải quyết vấn đề này, ngành ngân hàng cũng có thể tham gia hỗ trợ thông qua chính sách liên quan đến nhận tài sản bảo đảm của các đơn vị phát hành. Rất nhiều trái phiếu doanh nghiệp phát hành hiện nay khiến nhà đầu tư chưa yên tâm về tài sản bảo đảm (ví dụ bất động sản hay tài sản hình thành từ vốn vay).

Chỉ có các tổ chức tín dụng mới có thể nhận được các tài sản này. Nếu đồng bộ cả ngành ngân hàng và tài chính thì sẽ tạo động lực cho trái phiếu doanh nghiệp phát triển.

Cần minh bạch trái phiếu doanh nghiệp

Liên quan đến vấn đề trái phiếu, theo ghi nhận hiện nay, nhiều doanh nghiệp đang huy động vốn qua kênh này. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra ở đây là sự minh bạch của các tổ chức phát hành trái phiếu trước nhà đầu tư khi vừa qua Thanh tra Ngân hàng Nhà nước phát hiện nhiều sai phạm trong quá trình phát hành.

Điển hình như hồi tháng 2/2026, Công ty cổ phần đầu tư và kinh doanh nhà Khang Điền và Công ty cổ phần đầu tư Nam Long là 2 doanh nghiệp lớn trong ngành BĐS tại TPHCM, bị Thanh tra Chính phủ xác định vi phạm liên quan đến trái phiếu.

Đây là một trong những nội dung trong thông báo kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách pháp luật về phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và sử dụng nguồn tiền từ phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ của Thanh tra Chính phủ.

Cụ thể, Thanh tra Chính phủ xác định, Công ty cổ phần đầu tư và kinh doanh nhà Khang Điền công bố thông tin chưa đầy đủ nội dung theo quy định, như: thông tin cụ thể về mục đích phát hành; chưa nêu thời gian giải ngân nguồn vốn từ phát hành trái phiếu; ngày dự kiến phát hành; thông tin tài sản đảm bảo không đầy đủ.

Bên cạnh đó, Khang Điền còn được xác định là chậm công bố thông tin định kỳ 6 tháng, hàng năm về báo cáo tài chính; tình hình sử dụng tiền thu được từ phát hành trái phiếu; tình hình thanh toán gốc lãi trái phiếu; tình hình thực hiện các cam kết của doanh nghiệp phát hành đối với người sở hữu trái phiếu.

Khang Điền còn nằm trong danh sách tổ chức phát hành đã sử dụng số tiền thu được của một số mã trái phiếu không đúng với phương án đã được phê duyệt, công bố thông tin hoặc không đúng quy định pháp luật, chưa thực hiện đúng theo quy định.

Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ xác định có vi phạm đối với Công ty cổ phần đầu tư Nam Long. Trong đó, doanh nghiệp này được xác định là công bố thông tin chưa đầy đủ nội dung theo quy định, như: thông tin cụ thể về mục đích phát hành; chưa nêu thời gian giải ngân nguồn vốn từ phát hành trái phiếu; ngày dự kiến phát hành; thông tin tài sản đảm bảo không đầy đủ.

Nam Long cũng chưa thực hiện đăng ký lưu ký trái phiếu hoặc đăng ký, lưu ký trái phiếu không đúng thời hạn theo quy định. Đồng thời, doanh nghiệp này còn chậm công bố thông tin về kết quả chào bán trái phiếu.

Cùng với Khang Điền, Nam Long cũng nằm trong danh sách tổ chức phát hành sử dụng số tiền thu được của một số mã trái phiếu không đúng với phương án đã được phê duyệt, công bố thông tin hoặc không đúng quy định pháp luật, chưa thực hiện đúng theo quy định.

Thanh tra Chính phủ còn xác định Nam Long sử dụng tiền thu từ trái phiếu không đúng kế hoạch sử dụng tiền đã công bố thông tin cho nhà đầu tư, và vi phạm khác.