Trí tuệ nhân tạo đang thay đổi cách con người đi du lịch

Khi AI thay thế cả cuốn cẩm nang du lịch

Không phải ngẫu nhiên khi Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc (UN Tourism) chọn "Chương trình nghị sự số và trí tuệ nhân tạo tái định hình du lịch" làm chủ đề trung tâm của Ngày Du lịch thế giới năm 2026.

Một ví dụ điển hình được ghi nhận là trường hợp ông Christophe Thiriet, 57 tuổi, lãnh đạo một chuỗi khách sạn tại Pháp. Thay vì tra cứu sách hướng dẫn du lịch như trước đây, ông đã sử dụng ChatGPT để lên kế hoạch cho chuyến đi 7 ngày tới Singapore cùng con trai 17 tuổi. Trong số 12 điểm tham quan và địa điểm ăn uống được AI gợi ý, ông đã trải nghiệm khoảng 80% mà không cần kiểm chứng trước.

Xu hướng này không chỉ dừng ở khách du lịch cá nhân. Theo khảo sát Travel Trends 2026 của Amadeus, khoảng 18% du khách được hỏi sử dụng AI để lên kế hoạch cho chuyến đi. Có 36% dùng AI để gợi ý các điểm đến mới chưa từng khám phá. Hơn 63% du khách sẵn sàng chi thêm tiền cho những trải nghiệm được cá nhân hóa.

Ở phía doanh nghiệp, nhiều tập đoàn du lịch, khách sạn lớn cũng đang chủ động tích hợp AI vào vận hành. Tập đoàn khách sạn Accor đã ra mắt trợ lý ảo All Concierge hỗ trợ 11 ngôn ngữ. Dự kiến từ năm 2027 sẽ mở rộng thêm các dịch vụ đặt vé máy bay, thuê xe và hoạt động trải nghiệm thông qua mạng lưới 120 đối tác. Đồng thời đang thử nghiệm quy trình đặt phòng ứng dụng AI phối hợp cùng Google. 

Hiện đã có khoảng 400 doanh nghiệp du lịch tích hợp ứng dụng của mình vào ChatGPT, trong đó Booking, Expedia, Evaneos và Accor là những đối tác tiên phong. Nhiều doanh nghiệp cũng tận dụng AI cho các tác vụ như marketing đa ngôn ngữ, xuất hóa đơn, thống kê khách hàng, xếp lịch phòng và định giá linh hoạt nhằm tối ưu doanh thu.

Tiềm ẩn nhiều rủi ro

Theo Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres, AI có thể giúp các doanh nghiệp du lịch nhỏ nâng cao chất lượng dịch vụ và mở ra những cơ hội mới. Tuy nhiên, nếu thiếu sự giám sát và định hướng rõ ràng, AI cũng có thể khiến du khách chỉ tập trung vào một số ít điểm đến và nền tảng lớn, trong khi nhiều điểm đến tiềm năng khác bị bỏ quên. Ông cũng cảnh báo, khi các câu trả lời do AI tạo ra dần trở thành một "không gian thương mại", khả năng hiển thị trước du khách có thể bị chi phối bởi yếu tố tài chính, tạo lợi thế cho những thương hiệu có tiềm lực mạnh.

Thực tế tại Pháp cho thấy rõ nghịch lý này, khoảng 80% du khách Pháp chỉ ghé thăm 20% diện tích lãnh thổ nước này. Khi được hỏi những câu hỏi chung chung, AI có xu hướng gợi ý những điểm đến nổi tiếng giống nhau cho tất cả mọi người, vô tình làm trầm trọng thêm tình trạng quá tải tại các điểm du lịch vốn đã đông đúc, thay vì giúp phân tán dòng khách như kỳ vọng của một số chuyên gia.

Đáng chú ý hơn, độ tin cậy của thông tin do AI cung cấp cũng là mối lo ngại lớn. AI đôi khi "bịa" ra địa điểm không có thật, đưa ra giờ mở cửa sai, gợi ý lộ trình không hợp lý hoặc đánh giá sai khoảng cách di chuyển. Hồi tháng 8, một sự cố nghiêm trọng đã xảy ra khi 3 người leo núi tại núi Shasta (bang California, Mỹ) phải được giải cứu ở độ cao hơn 4.000m sau khi đi theo bản đồ do AI tạo ra, trong đó có một người bị thương.

Giới chuyên gia du lịch cũng nhìn nhận, dù AI mang lại nhiều tiện ích, con người vẫn khó có thể bị thay thế hoàn toàn trong ngành dịch vụ vốn đề cao yếu tố kết nối cá nhân này. Ông Erwan Simon, đại diện công ty tư vấn GenIA, nhận định ngành du lịch đang ở một bước ngoặt lớn, với AI là động lực thúc đẩy sự thay đổi.

 Trong khi đó, ông Axel Auschitzky, đại diện trang du lịch Routard, lưu ý rằng du khách hiện nay có xu hướng kết hợp nhiều nguồn thông tin khác nhau, thay vì chỉ phụ thuộc hoàn toàn vào một công cụ AI duy nhất.

Thực tế, tại Pháp hiện vẫn còn khoảng 4.500 đại lý du lịch đang hoạt động. Lãnh đạo hãng lữ hành TUI France cho biết, nhiều khách hàng sau khi tham khảo AI vẫn tìm đến tư vấn trực tiếp từ nhân viên đại lý để được hỗ trợ sâu hơn. Một số chuyên gia cũng bày tỏ lo ngại, việc quá phụ thuộc vào AI có thể làm giảm đi niềm vui của quá trình tự tìm hiểu, chuẩn bị cho chuyến đi - vốn là một phần trải nghiệm không thể thiếu đối với nhiều người đam mê du lịch.

Ngoài ra, AI cũng không phải "cây đũa thần" giải quyết được mọi vấn đề của ngành du lịch, như chi phí nhiên liệu, biến đổi khí hậu hay khả năng chi trả của người dân. Hiện có tới khoảng 40% người Pháp không đi nghỉ dưỡng mỗi năm. Bản thân việc vận hành các hệ thống AI cũng tiêu tốn lượng điện năng và nước đáng kể, đặt ra thêm bài toán về tính bền vững cho ngành công nghiệp vốn đã chịu nhiều áp lực về môi trường.