Trình độ điều trị ung thư chuyên sâu ở Việt Nam phát triển nhưng chưa đồng đều

Đây là chia sẻ của PGS.TS.BS Nguyễn Tri Thức, Thứ trưởng Bộ Y tế tại hội thảo với chủ đề "Phòng chống ung thư cần bước đột phá toàn diện" do Báo Tiền Phong tổ chức ngày 31/7, tại TPHCM.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức, công tác phòng chống ung thư luôn được Đảng, Nhà nước và Bộ Y tế đặc biệt quan tâm. Điều đó được thể hiện qua nhiều chiến lược, chương trình đã và đang được triển khai trên phạm vi cả nước. Trong thời gian qua, chúng ta có hai chính sách rất quan trọng. Thứ nhất là Luật Phòng bệnh đã được ban hành. Thứ hai là Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị. Hai chính sách này đều hướng đến mục tiêu chung là chuyển mạnh từ tư duy điều trị sang tư duy phòng bệnh, không chỉ chờ đến khi bệnh được phát hiện ở giai đoạn muộn mà phải tăng cường truyền thông, dự phòng và phát hiện sớm.

Bên cạnh đó, về trình độ điều trị ung thư chuyên sâu của Việt Nam đã tiệm cận với nhiều kỹ thuật tiên tiến trên thế giới. Ngoài ra, các trang thiết bị phục vụ cho điều trị chuyên sâu, chuyên ngành ung thư cũng ngày càng được đầu tư, phát triển.

Tuy nhiên, theo PGS.TS.BS Nguyễn Tri Thức, chúng ta vẫn còn nhiều vấn đề cần quan tâm. Đó là độ bao phủ của điều trị ung thư chưa được đồng đều, cân bằng giữa các vùng miền. Bên cạnh đó, sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan, đơn vị trong công tác phòng chống ung thư vẫn cần tiếp tục được tăng cường để tạo nên sức mạnh tổng thể.

PGS.TS.BS Đỗ Anh Tú, Phó Giám đốc Bệnh viện K, Chánh văn phòng Hội Ung thư Việt Nam, cho biết, theo ghi nhận của Globocan 2024, thế giới có hơn 20 triệu ca ung thư mới mắc và gần một nửa số đó đã tử vong. Tại Việt Nam, ghi nhận mới nhất có gần 180.000 ca mới mắc, và tỷ lệ tử vong cao hơn rất nhiều so với các nước phát triển do bệnh thường được chẩn đoán ở giai đoạn trễ.

Nhìn lại số liệu từ năm 2008 với hơn 100.000 ca mắc, trong vòng 16 năm qua, tỷ lệ mắc ung thư tại Việt Nam đã tăng đến 60% và số ca tử vong tăng 35%. Dự báo trong những năm tới, tỷ lệ mắc ung thư sẽ tiếp tục gia tăng và trẻ hóa.

Ở nữ giới, ung thư vú đứng hàng đầu nhưng đã có nhiều tiến bộ. Ngay cả ở giai đoạn di căn (giai đoạn 4), nhiều bệnh nhân vẫn sống trên 5 năm, thậm chí được chữa khỏi. Trong khi đó, ung thư cổ tử cung cũng có xu hướng giảm so với trước đây.

Theo PGS.TS.BS Đỗ Anh Tú, chi phí điều trị ung thư là gánh nặng lớn. Một bệnh nhân ung thư phổi tốn gần 170 triệu đồng. Một số loại thuốc tiên tiến hiện chưa được Bảo hiểm y tế chi trả do giá cao.

TS.BS Lưu Ngân Tâm, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết, tỷ lệ suy dinh dưỡng ở bệnh nhân ung thư đang rất cao. Trên thế giới, trước khi bắt đầu điều trị, tỷ lệ này dao động từ 30-70%, còn tại Việt Nam dao động từ 45-85% tùy theo vùng miền và loại ung thư.

Hiện nay vẫn còn nhiều quan niệm sai lầm về dinh dưỡng. Không có bằng chứng khoa học nào cho thấy việc nhịn ăn hay áp dụng chế độ ăn nghèo năng lượng, kể cả chế độ Keto, có thể làm khối u teo lại. Người bệnh cũng không nên tốn kém tiền bạc vào các loại thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc vì điều đó không mang lại giá trị trong điều trị.

Trong điều trị, cần ưu tiên nuôi dưỡng qua đường tiêu hóa bằng chế độ ăn phù hợp hoặc bổ sung dinh dưỡng đường uống thay vì chỉ dựa vào truyền dịch tĩnh mạch.

Theo chuyên gia, việc theo dõi và chăm sóc dinh dưỡng, đặc biệt là bổ sung dinh dưỡng đường uống phù hợp trong suốt quá trình điều trị, là một phần quan trọng của chiến lược điều trị toàn diện. Can thiệp dinh dưỡng thích hợp góp phần giảm tác dụng phụ và biến chứng liên quan đến các phương thức điều trị, hạn chế gián đoạn điều trị, từ đó hỗ trợ cải thiện kết quả điều trị và tiên lượng cho người bệnh ung thư.