TS. Phan Bích Thiện: "Đại đoàn kết dân tộc không có biên giới"

Nhân dịp này, TS. Phan Bích Thiện, Trưởng Ban Tổ chức Ngày hội, đã chia sẻ về hành trình biến ý tưởng thành hiện thực, những cảm xúc sau sự kiện và ý nghĩa của tinh thần đại đoàn kết đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

+ Thưa bà, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc lần đầu tiên tại Hungary vừa diễn ra thành công ngày 18/10/2026 với sự tham dự của gần 300 người. Là Trưởng ban Tổ chức, cảm xúc của bà lúc này như thế nào?

Thực sự tôi rất vui và xúc động. Dù đã có nhiều năm tham gia tổ chức các hoạt động cộng đồng tại Hungary và châu Âu nhưng Ngày hội lần này mang đến cho tôi những cảm xúc rất đặc biệt.

Điều khiến tôi hạnh phúc nhất không phải chỉ là số lượng gần 300 người tham dự, mà là hình ảnh những người Việt thuộc nhiều thế hệ, đến từ nhiều vùng miền, làm những công việc khác nhau, cùng hội tụ dưới một mái nhà chung. Có những cụ cao niên đã ngoài 90 tuổi, có những người đã gắn bó với Hungary hàng chục năm, có những gia đình trẻ và cả các cháu thiếu nhi sinh ra, lớn lên tại đây. Mỗi người có một hoàn cảnh, một hành trình riêng, nhưng khi gặp nhau trong Ngày hội, tất cả đều có chung một niềm tự hào về nguồn cội Việt Nam.

Tôi đặc biệt xúc động khi nhìn thấy những cụ cao tuổi và các em nhỏ cùng có mặt trong hội trường. Hình ảnh ấy khiến tôi cảm nhận sâu sắc rằng tinh thần đại đoàn kết không chỉ kết nối những con người đang sống hôm nay, mà còn là sợi dây nối liền các thế hệ, gìn giữ bản sắc và tình yêu quê hương cho mai sau.

Với tôi, thành công lớn nhất của Ngày hội chính là làm cho mỗi người tham dự cảm nhận được rằng dù sống xa Tổ quốc, chúng ta vẫn luôn thuộc về một đại gia đình Việt Nam.

+ Bà chính là người đã đề xuất ý tưởng tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài từ đầu năm 2024. Ý tưởng ấy bắt nguồn từ đâu, thưa bà?

Tôi đã sống ở nước ngoài gần 40 năm và có nhiều năm gắn bó với các hoạt động cộng đồng. Qua những trải nghiệm ấy, tôi càng thấm thía rằng đối với người Việt xa quê, sự đoàn kết và tình đồng bào có ý nghĩa vô cùng quan trọng.

Ở trong nước, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc đã trở thành một sinh hoạt truyền thống ý nghĩa, nơi người dân cùng gặp gỡ, chia sẻ, củng cố tình làng nghĩa xóm và sự gắn bó trong cộng đồng.

Tôi luôn trăn trở rằng tại sao tinh thần tốt đẹp ấy lại không được lan tỏa tới cộng đồng hàng triệu người Việt Nam đang sinh sống ở nước ngoài. Chúng ta có thể khác nhau về quê quán, thế hệ, nghề nghiệp, điều kiện sống, thậm chí có những cách nhìn nhận khác nhau về nhiều vấn đề. Nhưng có một điều không thay đổi: Chúng ta đều có chung nguồn cội Việt Nam.

Chính từ suy nghĩ ấy, tại Hội nghị Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tháng 1/2024, tôi đã đề xuất việc tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Tôi mong muốn Ngày hội không chỉ là một hoạt động mang tính nghi lễ, mà thực sự trở thành một không gian gặp gỡ, gắn kết, nơi mọi người Việt đều cảm thấy mình được chào đón, được trân trọng và có thể đóng góp cho cộng đồng.

Vì vậy, khi Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ban hành Hướng dẫn ngày 11/9/2026, tôi thực sự rất vui. Và chỉ hơn 1 tháng sau, ý tưởng ấy đã trở thành hiện thực tại Budapest.

Đối với cá nhân tôi, đó là một niềm hạnh phúc rất lớn. Nhưng quan trọng hơn, tôi hy vọng đây sẽ là sự khởi đầu để Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc được tổ chức rộng rãi trong các cộng đồng người Việt trên khắp thế giới.

+ Theo bà, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc có ý nghĩa như thế nào đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài?

Tôi cho rằng ý nghĩa sâu sắc nhất của Ngày hội là khẳng định một điều: Đại đoàn kết dân tộc không có biên giới.

Người Việt Nam ở nước ngoài, dù sinh sống ở bất cứ quốc gia nào, vẫn luôn là một bộ phận không thể tách rời của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Ở nơi xa Tổ quốc, tình đồng bào đôi khi được thể hiện qua những việc rất giản dị. Đó là khi một người mới sang được bà con giúp đỡ ổn định cuộc sống; khi một gia đình gặp khó khăn được cộng đồng sẻ chia; khi các hội đoàn cùng chung tay tổ chức Tết, Trung thu, những hoạt động văn hóa để con cháu không quên tiếng Việt và truyền thống dân tộc. Đại đoàn kết không phải là điều gì xa vời. Nó bắt đầu từ sự quan tâm, tôn trọng, bao dung và trách nhiệm của mỗi người đối với những người xung quanh.

Tôi cũng nghĩ rằng một cộng đồng đoàn kết không có nghĩa là mọi người phải giống nhau trong suy nghĩ. Điều quan trọng là biết tôn trọng sự khác biệt, đặt những giá trị chung và lợi ích của cộng đồng lên trên những khác biệt ấy.

Một cộng đồng đoàn kết sẽ có sức mạnh để vượt qua khó khăn, hội nhập tốt hơn vào xã hội sở tại, đồng thời giữ gìn được bản sắc văn hóa và phát huy những giá trị tốt đẹp của dân tộc Việt Nam. Và chính những cộng đồng người Việt đoàn kết, vững mạnh ở nước ngoài cũng góp phần tạo nên hình ảnh đẹp của đất nước và con người Việt Nam trong mắt bạn bè quốc tế.

+ Ngày hội lần này được tổ chức đúng dịp Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10. Việc kết hợp 2 sự kiện có ý nghĩa đặc biệt gì?

Tôi cho rằng đây là một sự kết hợp rất tự nhiên và ý nghĩa. Trong mỗi gia đình, người phụ nữ thường là người giữ lửa, vun đắp sự gắn bó giữa các thành viên. Còn trong cộng đồng người Việt ở nước ngoài, phụ nữ cũng có vai trò rất quan trọng trong việc kết nối mọi người, giữ gìn tiếng Việt, văn hóa Việt và truyền lại tình yêu quê hương cho các thế hệ sau.

Chúng ta thường nói đến những đóng góp lớn lao của phụ nữ trong lịch sử dân tộc, những người mẹ, người vợ, người chị đã âm thầm chịu đựng mất mát, hy sinh trong chiến tranh. Nhưng ngay trong cuộc sống hôm nay, có biết bao người phụ nữ vẫn đang lặng lẽ cống hiến cho gia đình và cộng đồng.

Tôi rất xúc động khi trong Ngày hội, chúng tôi được trao những bó hoa tri ân tới các đại biểu phụ nữ, từ cụ bà 91 tuổi đến những người phụ nữ tiêu biểu và đại diện thế hệ trẻ. Đó không chỉ là những bó hoa chúc mừng Ngày 20/10 mà còn là biểu tượng của sự tiếp nối giữa các thế hệ phụ nữ Việt Nam.

Đặc biệt, tôi rất trân trọng những đóng góp của chị em Hội Phụ nữ Việt Nam tại Hungary. Để có được một Ngày hội thành công, nhiều chị em đã dành không ít thời gian, công sức, từ chuẩn bị chương trình văn nghệ, trang trí, đón tiếp khách đến tổ chức Bữa cơm Đại đoàn kết. Những công việc ấy có thể không phải lúc nào cũng được nhìn thấy trên sân khấu, nhưng chính sự tận tâm và những đóng góp thầm lặng ấy đã làm nên sự ấm áp của Ngày hội.

+ Trong rất nhiều hoạt động của Ngày hội, đâu là hình ảnh để lại ấn tượng ấm cúng nhất đối với bà?

Có lẽ đó là hình ảnh mọi người cùng quây quần bên Bữa cơm Đại đoàn kết. Chúng tôi muốn Bữa cơm Đại đoàn kết không chỉ là một bữa tiệc mà thực sự mang không khí của một bữa cơm gia đình Việt Nam, nơi mọi người cùng ngồi lại, trò chuyện, sẻ chia và cảm nhận sự gần gũi. Những món ăn đậm đà hương vị quê hương, từ nem Hà Nội, bánh bột lọc Huế đến các món ăn dân dã của nhiều vùng miền, được chuẩn bị bằng chính bàn tay và tấm lòng của bà con trong cộng đồng.

Với những người sống xa quê hương hàng chục năm, đôi khi chỉ một món ăn quen thuộc cũng đủ đánh thức biết bao ký ức. Một hương vị có thể gợi nhớ đến mẹ, đến gia đình, đến những bữa cơm ngày thơ bé. Tôi nhìn thấy mọi người vui vẻ trò chuyện, những người lâu ngày mới gặp lại nhau, những người trước đây chưa quen biết nay cùng ngồi chung bàn. Khoảnh khắc ấy rất giản dị nhưng thực sự xúc động.

Tôi cũng rất ấn tượng với chương trình văn nghệ do chính bà con thuộc nhiều thế hệ, nhiều hội đoàn cùng biểu diễn. Những bài hát về Tổ quốc, những giai điệu đồng quê, những tiết tấu sôi động của đồng bào vùng cao và những tiết mục tri ân sự hy sinh của phụ nữ Việt Nam đã tạo nên nhiều cảm xúc đẹp. Và khi cả hội trường cùng hòa vào những giai điệu vui tươi ở cuối chương trình, tôi cảm nhận rất rõ niềm vui và sự gắn bó của mọi người.

Tôi nghĩ rằng đại đoàn kết không chỉ được thể hiện qua những lời phát biểu trang trọng, mà còn hiện hữu trong một cái bắt tay, một nụ cười, một lời hỏi thăm và một bữa cơm ấm áp tình đồng bào.

+ Sau thành công của Ngày hội đầu tiên, bà kỳ vọng điều gì trong thời gian tới?

Tôi mong rằng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ không dừng lại ở một sự kiện đầu tiên mà dần trở thành một nét đẹp truyền thống trong đời sống cộng đồng người Việt Nam tại Hungary.

Điều quan trọng nhất không phải là mỗi năm tổ chức một chương trình lớn đến đâu, mà là làm thế nào để tinh thần đại đoàn kết được duy trì trong cuộc sống hằng ngày.

Tôi mong các tổ chức hội đoàn tiếp tục phối hợp, hỗ trợ lẫn nhau; các thế hệ người Việt có thêm cơ hội gặp gỡ, thấu hiểu và gắn bó; đặc biệt là tạo điều kiện để thế hệ trẻ, những người sinh ra và lớn lên ở nước ngoài, cảm nhận được niềm tự hào về nguồn cội Việt Nam.

Tôi mong rằng mỗi người Việt Nam, dù ở bất cứ nơi đâu, đều cảm nhận được mình là một phần của đại gia đình dân tộc Việt Nam. Và khi chúng ta biết đoàn kết, yêu thương, sẻ chia và cùng hướng về những giá trị chung, thì khoảng cách địa lý sẽ không bao giờ có thể chia xa tình đồng bào.

Đó cũng chính là thông điệp mà chúng tôi muốn gửi gắm qua Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc lần đầu tiên tại Hungary.

+ Xin trân trọng cảm ơn bà về cuộc trao đổi và chúc cho tinh thần đại đoàn kết sẽ tiếp tục được lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng người Việt Nam tại Hungary cũng như trên toàn thế giới!