Vaccine HPV được đưa vào tiêm chủng bắt buộc bắt đầu từ ngày 1/7, đối tượng nào cần lưu ý?

Cụ thể, Điều 3 Thông tư 13/2026/TT-BYT quy định “Danh mục bệnh phải sử dụng vaccine, sinh phẩm trong tiêm chủng bắt buộc thông qua hoạt động của Chương trình tiêm chủng mở rộng” bao gồm: Bệnh viêm gan virus B, bệnh lao, bệnh bạch hầu, bệnh ho gà, bệnh uốn ván, bệnh bại liệt, bệnh do Haemophilus influenzae týp b, bệnh sởi, bệnh rubella, bệnh viêm não Nhật Bản, bệnh tiêu chảy do virus Rota, bệnh do phế cầu, bệnh do virus HPV (Human Papilloma Virus) ở người, bệnh khác theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế.

Điểm mới được quy định tại thông tư đó là bệnh do virus HPV ở người được đưa vào danh mục tiêm chủng bắt buộc thông qua Chương trình tiêm chủng mở rộng. Đây được xem là bước thay đổi quan trọng trong chiến lược dự phòng các bệnh liên quan đến HPV, đặc biệt là ung thư cổ tử cung và một số bệnh lý nguy hiểm khác. Đây là chủ trương đã được Chính phủ đồng ý từ 4 năm trước. 

Hiện lộ trình triển khai tiêm vaccine HPV đã được khởi động, ưu tiên trước hết cho trẻ em gái 12 tuổi tại 4 tỉnh khó khăn, vùng sâu, vùng xa. Trong năm nay, việc tiêm vaccine phòng HPV sẽ thực hiện ở quy mô nhỏ tại 4 tỉnh, ưu tiên địa bàn vùng cao khó khăn. Dự kiến mỗi năm sẽ tiêm cho khoảng 18.900 bé gái đang học lớp 6 tại trường học và các bé gái 12 tuổi không đi học tại cộng đồng. Việc tiêm chủng sẽ được thực hiện thận trọng từng bước, bảo đảm đầy đủ các điều kiện về chuyên môn, nhân lực và nguồn cung ứng vaccine.

Bác sĩ Phí Văn Kiên, Trưởng Phòng Quản lý tiêm chủng Quốc gia, Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, cho biết: “Triển khai một vaccine mới trong chương trình tiêm chủng mở rộng thì có rất nhiều bước từ khâu xác định phạm vi, lựa chọn đối tượng, xây dựng kế hoạch, tổ chức họp hội đồng để xác định được cái loại vaccine. Ngoài ra còn phải tổ chức tập huấn cho các địa phương thuộc địa bàn triển khai dự án này và công tác truyền thông trước tiêm chủng.” Quyết định đưa vaccine HPV vào tiêm chủng bắt buộc là dấu mốc quan trọng trong dự phòng các bệnh nguy hiểm liên quan đến virus HPV tại Việt Nam. Đây là loại virus phổ biến với nhiều chủng khác nhau".

Theo bác sĩ Nguyễn Nguyên Huyền, Giám đốc Trung tâm Phòng chống dịch, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương: “Ung thư cổ tử cung hiện tại được xếp vào 1 trong 7 nhóm ung thư phổ biến nhất ở nữ giới tại Việt Nam với tỷ lệ mắc khoảng 7,1 ca/100.000 người. Có nghĩa là cứ 100.000 người thì sẽ có khoảng 7 phụ nữ sẽ bị ung thư cổ tử cung. Đây là một trong những gánh nặng của y tế Việt Nam. Tuy nhiên thì đây là bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa được bằng tiêm phòng vaccine".

Sau thời gian đầu, diện triển khai tiêm vaccine HPV sẽ có thể được mở rộng trên cơ sở đề xuất của Bộ Y tế. Đây là bước thay đổi quan trọng trong chiến lược dự phòng ung thư của tử cung. Hiện vaccine phòng HPV đang sử dụng trong tiêm chủng tự nguyện, chỉ định cho người từ 9-45 tuổi. Trẻ từ 9-15 tuổi tiêm 2 mũi cách nhau 6 tháng. Người trên 15 tuổi sẽ tiêm 3 mũi trong vòng 6 tháng.

Bệnh do HPV được ngành y tế xếp vào danh mục bệnh truyền nhiễm nhóm B - các bệnh nguy hiểm, khả năng lây truyền nhanh và có thể gây tử vong.

ThS.BS Lê Thanh Khôi, Phó Giám đốc y khoa, trực thuộc Hội đồng y khoa Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu, cho biết, HPV có rất nhiều chủng, lây qua đường tình dục, tiếp xúc da hoặc niêm mạc… Bất cứ ai, độ tuổi, giới tính nào cũng có thể nhiễm HPV. Trong đó, phụ nữ là đối tượng đặc biệt dễ bị ảnh hưởng vì HPV nguy cơ cao (như type 16, 18 gây ung thư cổ tử cung). Ở cả 2 giới, HPV còn có thể gây các bệnh khác như: ung thư hậu môn, vòm họng, sùi mào gà…

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tiêm phòng là cách tốt nhất để ngăn ngừa nhiễm HPV, ung thư cổ tử cung và các loại ung thư khác liên quan đến virus này. ThS.BS Lê Thanh Khôi chia sẻ, hiện tại có 2 loại vaccine HPV: ngừa 4 chủng và ngừa 9 chủng HPV. Trong đó, vaccine 9 chủng cung cấp khả năng bảo vệ rộng hơn, có thể tiêm cho cả nam và nữ, ngăn ngừa 9 chủng HPV: 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58. Đây là vaccine bảo vệ rộng nhất, giúp giảm nguy cơ nhiều loại ung thư liên quan đến HPV và mụn cóc sinh dục. Gardasil 9 mang lại hiệu quả bảo vệ cao, hơn 90% và được chỉ định cho cả nam và nữ giới, cộng đồng LGBT từ 9 đến 45 tuổi. Trẻ 9-14 tuổi chỉ cần tiêm 2 mũi vaccine Gardasil 9, mỗi liều cách nhau 6-12 tháng. Từ 15 tuổi trở lên và người lớn, tiêm 3 mũi (0, 2, 6 tháng) và cần hoàn tất lịch tiêm trong vòng 1 năm.

Bác sĩ khuyến cáo người dân nên đến các đơn vị y tế uy tín, đảm bảo an toàn tiêm chủng để được tư vấn và tiêm phòng bệnh.