Vợ muốn phiêu lưu đầu tư khi vừa trả xong món nợ 15 năm

Đằng sau câu chuyện tiền bạc là một câu hỏi lớn hơn: Vợ chồng nên làm gì khi cùng muốn gia đình tốt hơn nhưng lại nhìn về hai hướng khác nhau?

"Tôi không phản đối vợ kiếm thêm tiền. Điều tôi sợ là chúng tôi vừa trả xong một món nợ 15 năm thì lại bắt đầu một cuộc phiêu lưu tài chính mới". Đó là tâm sự của người chồng tìm đến Thanh Tâm trong trạng thái vừa lo lắng, vừa khó xử. Anh nói mình không muốn ngăn vợ phát triển, càng không muốn vợ nghĩ rằng anh coi thường khả năng của cô. Nhưng càng nghe vợ nói về cơ hội góp vốn mở spa cùng một người bạn, anh càng bất an.

Hai vợ chồng đều là công chức, thu nhập không quá cao nhưng ổn định. Sau 15 năm kết hôn, họ đã trả hết khoản vay mua căn nhà đang ở. Các con đang lớn, chuẩn bị bước vào những năm học tốn kém hơn. Hai người thống nhất sẽ tiếp tục tích góp để lo cho con học đại học, nếu có điều kiện thì học cao hơn.

"Chúng tôi không giàu. Nhưng tôi nghĩ mình đang đi đúng hướng. Không còn nợ nhà, mỗi tháng dành được một khoản tiết kiệm. Tôi muốn cứ thế tích lũy thêm", người chồng trải lòng.

Rồi một người bạn thân của vợ xuất hiện với một lời mời. Chị bạn muốn mở thêm một spa, rủ vợ anh góp vốn. Theo lời giới thiệu, đây là mô hình có tiềm năng, địa điểm thuận lợi, bạn đã có kinh nghiệm trong ngành và đang cần thêm vốn.

Vợ anh hào hứng lắm. Cô cho rằng đây là cơ hội để có thêm một nguồn thu nhập, đồng thời có thể làm một việc khác ngoài công việc công chức vốn ổn định nhưng khó tạo ra đột phá về tài chính. Nhưng anh lại nghĩ khác.

Vợ vẫn đi làm toàn thời gian. Nếu góp vốn, cô không thể dành nhiều thời gian cùng bạn vận hành spa. Trong khi đó, bản thân cô cũng không có kiến thức chuyên môn về chăm sóc sắc đẹp, quản lý spa hay thị trường này.

"Tôi cứ nghĩ, nếu đã không trực tiếp làm, không hiểu ngành, thì tại sao mình lại bỏ một khoản tiền lớn vào đó? Nếu chẳng may kinh doanh không thuận lợi, vợ tôi vẫn phải đi làm, tôi vẫn phải lo cho gia đình, còn khoản tiền thì mất. Trong khi gửi ngân hàng tuy lợi nhuận không cao nhưng ít nhất tôi biết tiền của mình đang ở đâu", người chồng bức xúc.

Điều khiến anh khó chịu nhất không phải là số tiền có thể mất. Điều anh khó chịu nhất là cảm giác hai vợ chồng đang bắt đầu không còn cùng một cách nhìn về tương lai.

Không phải ai muốn đầu tư cũng "liều lĩnh"

Khi nghe câu chuyện này, Thanh Tâm nghĩ điều đầu tiên cần tránh là biến cuộc tranh luận thành câu hỏi: Ai đúng, ai sai? Người chồng không sai khi muốn bảo toàn thành quả của 15 năm tích lũy. Người vợ cũng không sai khi muốn tìm kiếm một cơ hội mới. Một người nhìn thấy rủi ro, người kia nhìn thấy cơ hội. Một người ưu tiên sự chắc chắn, người kia muốn thay đổi để có khả năng tiến xa hơn.

Hai cách nhìn ấy hoàn toàn có thể cùng tồn tại trong một gia đình. Vấn đề nằm ở chỗ: họ có thể cùng nhau xây dựng một nguyên tắc ra quyết định. Thanh Tâm nói với người chồng, tiền trong gia đình chứa đựng công sức, những hy sinh, cảm giác an toàn và cả những giấc mơ của mỗi người. Khoản tiết kiệm sau 15 năm không đơn thuần là vài trăm triệu hay một con số cụ thể. Đó là những năm tháng hai vợ chồng trả nợ, hạn chế chi tiêu, cố gắng vì con. Cho nên anh có thể nghĩ những gì vợ chồng khó khăn lắm mới gây dựng được bị đặt vào một rủi ro khó kiểm soát. Nhưng vợ anh có thể đang nghĩ: "Em đã cùng anh vun vén suốt 15 năm. Em cũng có quyền quyết định cách đồng tiền của gia đình được sử dụng và em muốn có cơ hội phát triển". Đó là những tầng cảm xúc khác nhau của vợ chồng anh, cuộc nói chuyện rất dễ chuyển sang công kích nhau.

Đừng dùng tiền để chứng minh ai là người có quyền quyết định

Một sai lầm thường gặp trong hôn nhân là coi tiền bạc như một "lãnh địa quyền lực". Ai kiếm nhiều tiền hơn thì có quyền quyết định? Ai giữ tiền thì được quyết? Hay tiền của người nào thì người đó tự quyết? Nhưng trong một gia đình, những câu hỏi ấy không quan trọng bằng một câu hỏi khác: Khoản tiền này nếu mất đi thì gia đình có chịu được không?

Thanh Tâm khuyên hai vợ chồng anh hãy ngồi xuống tính toán rất cụ thể. Bao nhiêu tiền sẽ góp vốn?Đó là tiền nhàn rỗi hay tiền dành cho học phí của con? Nếu spa thua lỗ thì gia đình vẫn đảm bảo được chi phí sinh hoạt trong bao lâu? Nếu cần góp thêm vốn thì sao? Nếu vợ không trực tiếp điều hành, quyền kiểm soát của cô ấy đến đâu? Lợi nhuận được chia thế nào? Ai chịu trách nhiệm khi phát sinh nợ? Có hợp đồng góp vốn rõ ràng không? Bạn bè thân thiết đến đâu cũng không nên thay thế các nguyên tắc tài chính và pháp lý. Tin bạn là chuyện tình cảm. Góp vốn là chuyện tài chính. Hai việc ấy cần được tách bạch.

Thanh Tâm cũng đặt một câu hỏi ngược lại cho người chồng: Anh muốn bảo vệ gia đình hay anh đang muốn mọi thứ phải nằm trong vùng an toàn mà anh kiểm soát được? Anh thừa nhận: "Có lẽ tôi cũng hơi sợ". Sợ mất tiền. Sợ vợ bị bạn làm thất vọng. Sợ vợ bận rộn hơn. Sợ công việc kinh doanh thất bại rồi ảnh hưởng đến tình bạn. Sợ sau này mình phải gánh hậu quả… Những nỗi sợ ấy của anh đều có cơ sở. Nhưng vợ chồng anh có thể thống nhất không sử dụng tiền dành cho những mục tiêu thiết yếu của gia đình để đầu tư mạo hiểm. Nhưng có thể dành một khoản cho việc thử sức, với điều kiện mức thua lỗ nằm trong khả năng chấp nhận của gia đình. Đó là khác biệt giữa kiểm soát bạn đời và cùng nhau quản trị rủi ro. Quan trọng nhất, quyết định cuối cùng trở thành quyết định của hai người, chứ không phải chiến thắng của người này trước người kia.