Vụ hàng nghìn cây hoa ly bị chặt phá cận Tết: Khi người trồng hoa thiếu cơ chế bảo vệ

Không thể trông chờ vào cơ chế bồi thường tài chính

Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, tại xã Mê Linh (Hà Nội), hàng nghìn cây hoa ly, hoa hồng của các hộ trồng hoa bất ngờ bị kẻ xấu chặt phá, gây thiệt hại nặng nề ngay trước thời điểm thu hoạch. Từ vụ việc này, không chỉ câu chuyện phá hoại tài sản được đặt ra, mà còn bộc lộ một thực tế đáng lo ngại: người trồng hoa gần như không có "điểm tựa" tài chính khi rủi ro xảy ra.

Với các mô hình trồng hoa phục vụ thị trường Tết, mức đầu tư thường lớn và tập trung trong thời gian ngắn. Khi sự cố xảy ra, thiệt hại không chỉ là tiền giống, công chăm sóc mà còn kéo theo nguy cơ đổ vỡ kế hoạch bán hàng, mất uy tín với khách và thiếu vốn tái đầu tư cho vụ sau.

Tuy nhiên, trên thực tế, khả năng chia sẻ rủi ro thông qua bảo hiểm đối với người trồng hoa hiện rất hạn chế, kể cả trong những trường hợp thiệt hại mang tính khách quan hơn như thiên tai hay thời tiết bất lợi.

Trao đổi với PV Báo Phụ nữ Việt Nam, đại diện một doanh nghiệp bảo hiểm cho biết, hiện đơn vị không triển khai sản phẩm bảo hiểm cho cây trồng nông nghiệp, trong đó có các loại hoa phục vụ thị trường Tết như hoa ly, hoa hồng. 

Trước đây từng có một số sản phẩm bảo hiểm nông nghiệp được áp dụng, song đã tạm dừng do lĩnh vực này được xem là nhóm có mức độ rủi ro đặc thù, khó kiểm soát và giám định thiệt hại.

Theo phía bảo hiểm, các chính sách hiện nay chủ yếu tập trung chi trả cho những rủi ro mang tính khách quan như thiên tai, thời tiết bất lợi hay dịch bệnh. Đó là những yếu tố con người không thể kiểm soát và dễ xác định thiệt hại để làm căn cứ bồi thường. Ngược lại, các thiệt hại do hành vi phá hoại, cố ý gây tổn thất được đánh giá là phức tạp trong việc xác định nguyên nhân và mức độ thiệt hại, khiến việc xây dựng sản phẩm bảo hiểm phù hợp rất khó thực hiện.

Điều này đồng nghĩa, khi rủi ro xảy ra, người trồng hoa không chỉ không thể trông chờ vào cơ chế bồi thường tài chính, mà gần như chỉ còn một lựa chọn là tự gánh chịu thiệt hại và trông chờ vào sự vào cuộc của cơ quan chức năng.

Hơn 1 nghìn cây hoa ly bị chặt phá

Trước đó, theo phản ánh của anh Trần Ngọc Xướng (32 tuổi, xã Mê Linh, TP Hà Nội), sáng 30/1, khi đang ở nhà, anh nhận được cuộc gọi của người thân báo tin vườn hoa ly cách nhà khoảng 1 km có dấu hiệu bị phá hoại. 

Vội vã ra kiểm tra, anh bàng hoàng phát hiện nhiều luống hoa ly bị chặt ngọn, cắt bông, thậm chí bị chém từng đoạn. "Nhìn vườn hoa chăm sóc suốt nhiều tháng bị chặt nham nhở, tôi không kìm được nước mắt. Công sức cả năm coi như đổ xuống sông xuống biển", anh Xướng buồn bã nói.

Theo anh Xướng, vụ hoa ly năm nay là vụ đẹp nhất trong 4 năm gia đình trồng hoa bán Tết. Từ tháng 9/2025, vợ chồng anh đã nhập khoảng 17.000 củ giống hoa ly từ Hà Lan, lựa chọn kỹ lưỡng, ủ mầm rồi trồng vào chậu, mỗi chậu 5 gốc. Tổng mức đầu tư cho vụ hoa lên tới hơn 400 triệu đồng.

Vườn hoa ly nhà anh Xướng nhiều cây bị chặt phá

Sau gần 5 tháng chăm sóc, vườn hoa ly bước vào giai đoạn đẹp nhất thì bị phá hoại. Thống kê ban đầu cho thấy khoảng 1.244 cành ly bị chặt, thiệt hại trực tiếp hơn 50 triệu đồng. Tuy nhiên, theo anh Xướng, thiệt hại thực tế còn lớn hơn nhiều bởi chỉ cần 1–2 bông bị chặt, cả chậu hoa gần như không còn giá trị thương mại.

Do hoa bị hư hỏng, gia đình anh buộc phải hoàn trả hơn 20 triệu đồng tiền cọc cho khách đã đặt mua trước. "Người ta không phá hết mà chặt rải rác mỗi chậu vài bông, khiến cả vườn hoa trở nên nham nhở. Khách vào nhìn là không muốn mua nữa", anh Xướng nói.

Sau vụ việc, gia đình anh đã trình báo cơ quan công an. Do khu vực trồng hoa không có camera giám sát, ít người qua lại, việc xác định đối tượng phá hoại được cho là gặp nhiều khó khăn. Để tránh thiệt hại tiếp diễn, gia đình phải thay nhau ngủ ngoài vườn trông hoa cho đến ngày thu hoạch.

Cách vườn hoa ly khoảng 200m, vườn hoa hồng cổ của anh Trần Ngọc Hưởng, em ruột anh Xướng, cũng bị kẻ xấu chặt phá. Theo anh Hưởng, khoảng 10 gốc hồng cổ thụ bị chém sâu vào thân.

"Những cây hồng này gia đình mua từ 5 năm trước, chăm sóc rất kỹ. Dịp Tết năm nay là thời điểm bán đẹp nhất thì bị phá. Nhiều cây bị chém vào lõi thân, khả năng sống rất thấp, nếu sống cũng không thể bán vì có vết sẹo, vận chuyển rất dễ gãy", anh Hưởng nói.

Gia đình ước tính giá trị thiệt hại của 10 gốc hồng bị phá gần 200 triệu đồng. Hiện các vết chém được quấn băng bảo vệ để cứu cây, hy vọng có thể giữ được hoa cho thuê dịp Tết, nhằm giảm bớt phần nào thiệt hại.

Theo anh Hưởng, điều khiến gia đình đau lòng không chỉ là thiệt hại kinh tế, mà còn là cảm giác bị xâm hại thành quả lao động. "Gia đình làm ăn lâu năm tại địa phương, không mâu thuẫn với ai. Chúng tôi chỉ mong cơ quan chức năng sớm làm rõ vụ việc để người trồng hoa yên tâm sản xuất", anh Hưởng chia sẻ.

Liên quan đến vụ việc, đại diện Công an xã Mê Linh cho biết đơn vị đã tiếp nhận phản ánh của gia đình và đang tiến hành điều tra, xác minh theo quy định.