Vụ nhận hối lộ tại Cục An toàn thực phẩm: Lợi dụng khó khăn để “vòi tiền”
Các bị cáo tại phiên tòa xét xử. (Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN)
Một số cá nhân, doanh nghiệp làm dịch vụ thống nhất với chuyên viên của Cục An toàn thực phẩm về việc đưa tiền chi ngoài sau khi được cấp giấy tiếp nhận với mức trung bình từ 5-10 triệu đồng/hồ sơ.
Sáng 5/1, Tòa án Nhân dân thành phố Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm 55 bị cáo trong vụ án đưa và nhận hối lộ xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế.
Hai cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế (Nguyễn Thanh Phong và Trần Việt Nga) cùng hai cấp phó (Nguyễn Hùng Long và Đỗ Hữu Tuấn) và 30 cán bộ dưới quyền bị Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao truy tố về tội “Nhận hối lộ” (theo quy định tại Điều 354 - Bộ luật Hình sự). Có 21 bị cáo làm ở doanh nghiệp và cá nhân làm dịch vụ bị truy tố về tội “Đưa hối lộ” (theo quy định tại Điều 364 - Bộ luật Hình sự).
Hội đồng xét xử gồm 5 người (2 thẩm phán và 3 hội thẩm nhân dân) do thẩm phán Lưu Ngọc Cảnh (Phó Chánh Tòa Hình sự, Tòa án Nhân dân thành phố Hà Nội) làm chủ tọa phiên tòa.
Một kiểm sát viên của Viện Kiểm sát Nhân dân thành phố Hà Nội và bốn kiểm sát viên của Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao (biệt phái về Viện Kiểm sát Nhân dân thành phố Hà Nội) được phân công thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử tại phiên tòa.
Trong vụ án này, nhóm 34 bị cáo (đều ở Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế) bị truy tố về cùng tội “Nhận hối lộ” gồm 2 cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong (sinh năm 1963) và Trần Việt Nga (sinh năm 1974); 2 cựu Phó Cục trưởng gồm Nguyễn Hùng Long (sinh năm 1964), Đỗ Hữu Tuấn (sinh năm 1973); Lê Hoàng (sinh năm 1973, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế); Đinh Quang Minh (sinh năm 1974, cựu Giám đốc Trung tâm ứng dụng và đào tạo An toàn thực phẩm); Cao Văn Trung (sinh năm 1967, Trưởng phòng Pháp chế-Thanh tra), Nguyễn Thị Minh Hải (sinh năm 1965, cựu Phó Giám đốc Trung tâm Ứng dụng và Đào tạo An toàn thực phẩm); Nguyễn Thị Yến (sinh năm 1979, Phó Chánh Văn phòng); Phạm Tuyết Mai (sinh năm 1983, Viên chức Văn phòng Ủy ban Codex Việt Nam, nguyên nhân viên hợp đồng Trung tâm Ứng dụng và Đào tạo An toàn thực phẩm); Phạm Duy Bình (sinh năm 1986, cựu nhân viên hợp đồng Trung tâm Ứng dụng và Đào tạo An toàn thực phẩm); Nguyễn Thị Minh (sinh năm 1984, nhân viên hợp đồng Văn phòng; nguyên nhân viên hợp đồng Trung tâm Ứng dụng và Đào tạo An toàn thực phẩm); Nguyễn Nam Tiến (sinh năm 1984, chuyên viên); Lê Thị Hiên (sinh năm 1982, nhân viên hợp đồng Trung tâm Ứng dụng và Đào tạo An toàn thực phẩm); Nguyễn Thị Ngọc Hiền (sinh năm 1982, chuyên viên); Trần Mỹ Hằng (sinh năm 1977, chuyên viên Phòng Kế hoạch tài chính).
Bị cáo Trần Việt Nga, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế khai báo trước Tòa. (Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN)
Có 3 cán bộ thuộc Phòng quản lý tiêu chuẩn và kiểm nghiệm gồm Nguyễn Thị Phương Lan (sinh năm 1978, Trưởng phòng), Trần Thị Tuyết (sinh năm 1983, chuyên viên), Nguyễn Thị Hải Hà (sinh năm 1976, chuyên viên).
Có 12 cán bộ thuộc Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm gồm Phạm Văn Hinh (sinh năm 1965, Trưởng phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông thuộc Cục An toàn thực phẩm, nguyên Trưởng phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm); Lê Mạnh Hùng (sinh năm 1974, Trưởng phòng); Hoàng Thanh Hà (sinh năm 1983, Phó Trưởng phòng); Đinh Cao Cường (sinh năm 1982, chuyên viên Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông; nguyên chuyên viên Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm); Lã Thái Bình (sinh năm 1984, Phó Trưởng phòng Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông; cựu chuyên viên Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm); Lê Văn Nam (sinh năm 1980, chuyên viên); Nguyễn Thị Thu Quỳnh (sinh năm 1972, chuyên viên); Phạm Hoàng Giang (sinh năm 1984, cựu chuyên viên Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm; chuyên viên Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông); Trần Thị Hồng Nhung (sinh năm 1989, chuyên viên Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông, cựu chuyên viên Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm); Vũ Huy Long (sinh năm 1973, chuyên viên), Nguyễn Thị Việt Hà (sinh năm 1989, chuyên viên); Trần Thị Lựu (sinh năm 1986, chuyên viên).
Có 3 cán bộ thuộc Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông (Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế) gồm Trần Thị Thu Liễu (sinh năm 1970, Phó Trưởng); Phùng Thị Thúy Hà (sinh năm 1980, chuyên viên), Trần Thị Nhài (sinh năm 1967, cựu chuyên viên).
Nhóm 21 bị cáo còn lại bị truy tố về cùng tội “Đưa hối lộ” gồm 5 bị cáo thuộc Công ty cổ phần Dược phẩm Novaco: Phạm Đức Thuận (sinh năm 1984, Chủ tịch Hội đồng quản trị), Nguyễn Quang Hưng (sinh năm 1977, cựu Tổng Giám đốc), Vũ Văn Tọa (sinh năm 1983, Giám đốc Công ty, chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh), Lê Thị Hồng Giang (sinh năm 1994, nhân viên), Tô Phương Ngân (sinh năm 1983, nhân viên); Trần Thị Quỳnh Trang (sinh năm 1992, dược sỹ, trú tại phường Việt Hưng, Hà Nội), Lại Thị Thu Anh (sinh năm 1983, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Great Health Việt Nam), Nguyễn Thị Vinh (sinh năm 1989, trú tại phường Văn Miếu-Quốc Tử Giám, Hà Nội), Lê Thị Thu Hà (sinh năm 1985, trú tại phường Thanh Xuân, Hà Nội), Phạm Thị Loan (sinh năm 1975, Giám đốc Công ty cổ phần Dược phẩm quốc tế Canada Việt Nam), Trần Quang Hải (sinh năm 1987, Giám đốc, đại diện pháp luật Công ty cổ phần Dịch vụ thực phẩm quốc tế Fosi), Đào Thị Ngọc Ánh (sinh năm 1989, nhân viên Công ty Cổ phần Viện nghiên cứu dược phẩm PA), Lương Thị Lan (sinh năm 1994, trú tại phường Thục Phán, tỉnh Cao Bằng), Nguyễn Thị Huyền (sinh năm 1987, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn dịch vụ thương mại Minh An và Công ty trách nhiệm hữu hạn Nhật Nam Group), Nguyễn Thị Tình (sinh năm 1982, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Thanh Thế Việt Nam), Nguyễn Văn Sơn (sinh năm 1988, trú tại phường Đại Mỗ, Hà Nội), Nguyễn Thanh Uyên (sinh năm 1992, trú tại xã Hát Môn, Hà Nội), Đậu Thị Giang (sinh năm 1994, trú tại xã Đại Đồng, tỉnh Nghệ An), Quách Thị Trà My (sinh năm 1992, nhân viên kinh doanh Công ty trách nhiệm hữu hạn xuất nhập khẩu hóa dược IPM), Mai Văn Thắng (sinh năm 1990, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Sản xuất Thương mại Dịch vụ Thực phẩm Quốc tế Đại An), Nguyễn Việt Anh (sinh năm 1988, cựu Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Balactan Việt Nam).
Trong số 55 bị cáo, có 34 bị cáo bị tạm giam, 21 bị cáo tại ngoại. Có trên 80 luật sư của hơn 60 văn phòng luật sư đăng ký tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho các bị cáo. Tại phiên tòa, có hơn 30 người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến theo giấy triệu tập của Hội đồng xét xử.
Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao, Cục An toàn thực phẩm là Cục chuyên ngành thuộc Bộ Y tế, thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Y tế quản lý nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật về lĩnh vực an toàn thực phẩm thuộc trách nhiệm của Bộ Y tế được phân công quản lý trong phạm vi cả nước.
Tuy nhiên, trong thời gian từ năm 2018 đến 2025, lợi dụng các quy định pháp luật, một số cá nhân là lãnh đạo, nguyên lãnh đạo và một số chuyên viên, cán bộ tại các đơn vị chuyên môn thuộc Cục An toàn thực phẩm cùng một số cá nhân, doanh nghiệp đã có hành vi đưa-nhận hối lộ trong các hoạt động thẩm định cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm; thẩm định giấy xác nhận nội dung quảng cáo; thẩm định, hậu kiểm, cấp giấy chứng nhận GMP (giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đạt yêu cầu thực hành sản xuất tốt).
Bị cáo Nguyễn Thanh Phong, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế khai báo trước Tòa. (Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN)
Đối với việc thẩm xét hồ sơ cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm, Nghị định 15/NĐ-CP ngày 2/2/2018 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm (viết tắt là Nghị định 15) quy định “Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm bảo vệ sức khỏe, phụ gia thực phẩm hỗn hợp có công dụng mới, phụ gia thực phẩm chưa có trong danh mục phụ gia được phép sử dụng trong thực phẩm do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định phải đăng ký bản công bố sản phẩm tại Bộ Y tế."
Tuy nhiên, do Nghị định 15 mới ban hành, có nhiều nội dung mới gây khó khăn cho cá nhân, doanh nghiệp trong quá trình hoàn thiện hồ sơ, nhất là các yêu cầu liên quan đến cung cấp tài liệu khoa học chứng minh công dụng, liều dùng của sản phẩm. Lợi dụng khó khăn, bất cập nêu trên, các chuyên viên, lãnh đạo đơn vị chuyên môn được phân công gồm Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm; Phòng Quản lý tiêu chuẩn và kiểm nghiệm; Trung tâm Ứng dụng và Đào tạo an toàn thực phẩm đã nhiều lần gửi văn bản yêu cầu các cá nhân, doanh nghiệp sửa đổi, bổ sung hồ sơ với nội dung chung chung, khó hiểu, kéo dài thời hạn cấp Giấy tiếp nhận.
Để hoàn thiện hồ sơ và sớm được cấp giấy tiếp nhận, một số cá nhân, doanh nghiệp làm dịch vụ đã thỏa thuận, thống nhất với chuyên viên của Cục An toàn thực phẩm về việc đưa tiền chi ngoài cho chuyên viên sau khi được cấp giấy tiếp nhận với mức trung bình từ 5-10 triệu đồng/hồ sơ (tùy thời điểm và từng loại hồ sơ).
Việc đưa, nhận tiền như trên được chuyên viên báo cáo với các Trưởng phòng và Giám đốc Trung tâm (gồm Phạm Văn Hinh, Lê Hoàng, Đinh Quang Minh) để báo cáo Nguyễn Thanh Phong, Nguyễn Hùng Long và Đỗ Hữu Tuấn biết, đồng ý với chủ trương nhận tiền của cá nhân, doanh nghiệp và thống nhất cơ chế chia cho lãnh đạo Cục, lãnh đạo đơn vị chuyên môn cùng các chuyên viên…
Dự kiến, phiên tòa diễn ra trong 10 ngày.
