1.450 tỉ đồng xây dựng Khu hợp tác thương mại, du lịch Tân Thanh - Pò Chài

Khu vực nghiên cứu nằm tại xã Hoàng Văn Thụ, gồm khu B1, B2 và khu vực chùa Tân Thanh, với diện tích khoảng 70,67 ha. Đây là khu vực thuộc quy hoạch chi tiết xây dựng cửa khẩu Tân Thanh tỷ lệ 1/500 đã được phê duyệt.

Theo đề án, Tân Thanh sở hữu lợi thế đặc biệt về vị trí địa lý khi kết nối trực tiếp với Pò Chài (Trung Quốc) và nằm trong không gian phát triển của Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn. Đặc biệt, tuyến đường chuyên dụng vận tải hàng hóa Tân Thanh - Pò Chài qua khu vực mốc 1088/2 - 1089 đã được đưa vào khai thác, góp phần nâng cao năng lực thông quan và thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu qua cửa khẩu.

Trong nhiều năm qua, Tân Thanh được biết đến là một trong những cửa ngõ xuất khẩu nông sản quan trọng sang thị trường Trung Quốc, nhất là đối với các mặt hàng như thanh long, xoài, nhãn, vải. Tuy nhiên, sự phát triển của khu vực này vẫn chủ yếu dựa trên mô hình thương mại biên giới truyền thống, phụ thuộc lớn vào lưu lượng hàng hóa và chính sách điều hành từ phía đối tác.

Đề án cho thấy hạ tầng thương mại, dịch vụ và du lịch tại Tân Thanh hiện chưa tương xứng với tiềm năng sẵn có. Nhiều chợ và khu kinh doanh được đầu tư từ nhiều năm trước đã xuống cấp, tỷ lệ khai thác thấp, nhiều ki-ốt bỏ trống. Hoạt động du lịch chủ yếu dừng lại ở hình thức mua sắm biên giới, thiếu các sản phẩm trải nghiệm đặc sắc để giữ chân du khách. Hệ thống lưu trú, vui chơi giải trí và các điểm cung cấp thông tin du lịch cũng còn khá hạn chế.

Bên cạnh đó, hạ tầng logistics vẫn là một trong những điểm nghẽn lớn của khu vực cửa khẩu. Tân Thanh hiện thiếu các kho lạnh, kho khô, bãi đỗ xe tập trung cũng như hệ thống quản lý hiện đại phục vụ bảo quản, kiểm hóa và thông quan hàng hóa, đặc biệt là nông sản tươi sống.

Theo định hướng mới, Tân Thanh sẽ được phát triển thành tổ hợp kinh tế đa chức năng, tích hợp các hoạt động xuất nhập khẩu, bán buôn, logistics, xúc tiến thương mại, hội chợ triển lãm, du lịch mua sắm, lưu trú, ẩm thực và giao lưu văn hóa Việt Nam - Trung Quốc.

Một số mô hình được đề xuất triển khai gồm: chợ biên mậu, sàn giao dịch nông sản, trung tâm hội chợ triển lãm, hệ thống kho lạnh, kho khô, bãi đỗ xe logistics, khu nghỉ dưỡng sinh thái, phố đêm thương mại - ẩm thực, công viên văn hóa biên giới và quảng trường tổ chức sự kiện.

Đáng chú ý, đề án cũng nghiên cứu phát triển mô hình mua sắm miễn thuế hoặc hoàn thuế nhanh nhằm thu hút các chuỗi bán lẻ, trung tâm outlet và thương hiệu quốc tế. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc phục vụ hoạt động giao thương mà còn hướng tới biến Tân Thanh trở thành điểm đến tiêu dùng, mua sắm và trải nghiệm văn hóa hấp dẫn tại khu vực biên giới.

Tổng kinh phí dự kiến cho các nhóm dự án trọng điểm khoảng 1.450 tỉ đồng, được huy động từ ngân sách nhà nước, nguồn lực xã hội hóa, hợp tác giữa doanh nghiệp Việt Nam - Trung Quốc, vốn tư nhân và các hình thức đối tác công tư (PPP).

Lộ trình triển khai được chia thành 3 giai đoạn. Trong giai đoạn 2026 - 2028, tỉnh Lạng Sơn sẽ tập trung hoàn thiện quy hoạch, đầu tư hạ tầng khung và chuẩn bị quỹ đất. Giai đoạn 2029 - 2031 sẽ triển khai xây dựng và đưa vào vận hành các khu chức năng trọng điểm. Đến năm 2035, khu vực Tân Thanh được định hướng hoàn thiện mô hình cửa khẩu thông minh, tăng cường kết nối với phía Trung Quốc và mở rộng không gian phát triển du lịch vùng biên.

Khi hoàn thành, Khu hợp tác thương mại, du lịch Tân Thanh - Pò Chài được kỳ vọng sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới cho kinh tế cửa khẩu Lạng Sơn, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động thương mại biên giới, tạo thêm việc làm và sinh kế cho người dân địa phương, đồng thời gia tăng vai trò của Tân Thanh trên hành lang thương mại Việt Nam - Trung Quốc.