190 triệu trẻ em châu Á đối mặt El Niño
Trẻ em Việt Nam cũng chịu ảnh hưởng của hạn hán, lũ lụt... Ảnh: Đỗ Khương Duy
UNICEF cảnh báo khoảng 190 triệu trẻ em tại châu Á và Thái Bình Dương đang sống ở những khu vực có thể chịu mưa ít hoặc nhiều bất thường do El Niño 2026-2027. Tại Việt Nam, nguy cơ hạn hán, thiếu nước, nắng nóng và xâm nhập mặn có thể gia tăng từ cuối năm nay, kéo dài qua mùa khô năm 2027.
Ngày 7/10, UNICEF cảnh báo El Niño 2026-2027 có thể tạo thêm áp lực đối với trẻ em và các gia đình tại châu Á và Thái Bình Dương, trong bối cảnh nhiều cộng đồng vẫn đang chịu tác động của thiên tai, xung đột, di dời và khó khăn kinh tế.

Ông Võ Thanh Thuận và con trai lấy nước sạch do các nhà hảo tâm từ những tỉnh lân cận mang đến để đổ đầy bồn nhựa tại huyện Tân Phú Đông, tỉnh Tiền Giang, Việt Nam - Ảnh: Linh Phạm
Khoảng 190 triệu trẻ em trong khu vực được dự báo sống tại những nơi có lượng mưa ít hoặc nhiều bất thường liên quan đến El Niño trong giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12/2026. UNICEF cho biết đây là số trẻ em có nguy cơ phơi nhiễm với điều kiện mưa bất thường cao nhất trong các khu vực trên thế giới.
El Niño 2026-2027 được dự báo thuộc nhóm những đợt El Niño mạnh. Những thay đổi về lượng mưa có thể làm gia tăng nguy cơ hạn hán, lũ lụt và các hiện tượng thời tiết cực đoan, ảnh hưởng đến sức khỏe, dinh dưỡng, giáo dục, an toàn và khả năng tiếp cận nước sạch, vệ sinh của trẻ em.
Ông Sanjay Wijesekera, Giám đốc UNICEF khu vực châu Á và Thái Bình Dương, cảnh báo El Niño có thể trở thành một cú sốc mới đối với những trẻ em và gia đình vốn đang phải ứng phó với nhiều khó khăn. Các tác động về sức khỏe, dinh dưỡng, giáo dục và an toàn có thể gia tăng nếu công tác chuẩn bị không được thực hiện từ sớm.
Tại Việt Nam, những rủi ro lớn được dự báo xuất hiện từ cuối năm 2026 và kéo dài qua mùa khô đến tháng 5/2027. Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long có thể đối mặt với hạn hán nghiêm trọng hơn, thiếu nước, nắng nóng cực đoan và xâm nhập mặn.
Những tác động này đặc biệt đáng lưu ý với trẻ em và các gia đình phụ thuộc vào nguồn nước, nông nghiệp và những sinh kế dễ bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu. Theo UNICEF, thiếu nước, nắng nóng và mất sinh kế có thể làm tăng nguy cơ suy dinh dưỡng, bệnh tật, gián đoạn việc học và tạo thêm áp lực lên những gia đình vốn đã gặp khó khăn trong việc đáp ứng các nhu cầu thiết yếu.
Cho đến nay, Việt Nam chưa ghi nhận nhu cầu hỗ trợ nhân đạo trên diện rộng do El Niño. UNICEF đang phối hợp với Chính phủ và các đối tác để tăng cường công tác chuẩn bị, củng cố hệ thống cảnh báo sớm và triển khai các biện pháp ứng phó từ sớm.
Các hoạt động gồm truyền thông cho cộng đồng và gia đình về dự trữ nước, nâng cao năng lực chuẩn bị tại địa phương, dự trữ vật tư thiết yếu và phối hợp chuẩn bị để các dịch vụ về nước, y tế, dinh dưỡng, giáo dục và bảo vệ trẻ em có thể đáp ứng khi nhu cầu gia tăng.
Trong đợt El Niño 2015-2016, Việt Nam chịu thiệt hại kinh tế ước tính 674 triệu USD. Khoảng 2 triệu người gặp khó khăn trong tiếp cận nguồn nước, 1,1 triệu người thiếu lương thực và hơn 2 triệu người mất thu nhập do sinh kế bị ảnh hưởng.
Bà Michaela Bauer, Phó Đại diện UNICEF tại Việt Nam, cho rằng các dự báo hiện nay cho thấy cần chuẩn bị ngay từ bây giờ. Theo bà, đầu tư vào cảnh báo sớm, nước sạch, phòng ngừa và phát hiện, điều trị suy dinh dưỡng cấp tính, bảo vệ các dịch vụ thiết yếu và hỗ trợ sớm cho các gia đình dễ bị tổn thương có thể giúp hạn chế tác động của cú sốc khí hậu đối với trẻ em.
UNICEF đang phối hợp với Chính phủ, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam và các đối tác để theo dõi các rủi ro, xác định cộng đồng và cơ sở thiết yếu có nguy cơ cao, tăng cường năng lực của lực lượng tuyến đầu, bảo vệ nguồn cung cấp nước và chuẩn bị hỗ trợ sớm cho các gia đình dễ bị tổn thương.