7 nguyên tắc gieo tình yêu đọc sách cho con từ nhỏ

Mở đầu chương trình, diễn giả Kim Thoa đặt ra câu hỏi: "Điều gì khiến ngày càng nhiều cha mẹ mong con đọc sách nhưng con lại không hứng thú?". Theo bà, khi trẻ không thích đọc sách, nguyên nhân thường bắt đầu từ chính người lớn.

Không ít gia đình mong con hình thành thói quen đọc nhưng lại vô tình biến việc đọc thành nhiệm vụ hoặc chỉ nhắc đến sách khi năm học mới bắt đầu. Trong khi đó, điều trẻ cần là một môi trường để việc đọc trở thành thói quen tự nhiên trong cuộc sống hằng ngày.

Từ kinh nghiệm nhiều năm làm sách và nghiên cứu về giáo dục, bà cho rằng văn hóa đọc không thể hình thành trong vài ngày hay qua một vài buổi học, mà cần được bồi đắp từ sớm bằng những hành động nhỏ được duy trì đều đặn mỗi ngày.

Tại chương trình, diễn giả Kim Thoa lần lượt chia sẻ 7 nguyên tắc cốt lõi để giúp cha mẹ xây dựng thói quen đọc sách cho con. Nguyên tắc đầu tiên là xác định mục tiêu nuôi dạy con trở thành người có thói quen đọc từ nhỏ thay vì chỉ chú trọng thành tích học tập. Nguyên tắc thứ hai là duy trì thời gian đọc sách cùng con từ 15-30 phút mỗi ngày để việc đọc trở thành một phần trong nếp sinh hoạt của gia đình.

Nguyên tắc thứ ba là xây dựng không gian đọc trong gia đình. Theo bà Kim Thoa, trẻ khó yêu sách nếu lớn lên trong ngôi nhà không có sách, không có góc đọc và hiếm khi nhìn thấy người lớn cầm sách: "Chúng ta dành rất nhiều diện tích trong nhà cho tivi, đồ chơi hay đồ trang trí, nhưng lại hiếm khi dành cho con một góc nhỏ để đọc sách. Chính không gian ấy sẽ giúp trẻ cảm nhận đọc sách là một phần của cuộc sống chứ không phải một nhiệm vụ".

Tại sự kiện, nữ diễn giả là người sáng lập Tân Việt Books cũng giới thiệu các mô hình thư viện gia đình dành cho từng nhóm tuổi, từ mầm non đến trung học. Các mô hình gợi ý cách bố trí góc đọc và xây dựng tủ sách phù hợp với từng giai đoạn phát triển của trẻ. Nhiều phụ huynh cho biết họ nhận ra chỉ cần thay đổi không gian sống, trẻ đã có thêm nhiều cơ hội tiếp xúc với sách mỗi ngày.

Nguyên tắc thứ tư là lựa chọn sách phù hợp với độ tuổi và sở thích của trẻ. Khi được tiếp cận những cuốn sách phù hợp với nhu cầu và khả năng tiếp nhận, trẻ sẽ dễ hình thành hứng thú đọc và duy trì thói quen lâu dài.

Nguyên tắc thứ năm là biết đặt câu hỏi và tương tác cùng con sau mỗi lần đọc. Theo diễn giả Kim Thoa, việc trò chuyện về nhân vật, câu chuyện hay cảm xúc sau khi đọc sẽ giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, tư duy phản biện và khả năng diễn đạt tốt hơn so với việc chỉ đọc rồi gấp sách lại.

Nguyên tắc thứ sáu là biến việc đọc thành niềm vui thay vì áp lực. Đọc sách không nên gắn với phần thưởng hay hình phạt, cũng không nên trở thành "bài tập" sau mỗi ngày đến trường. Thay vào đó, trẻ cần được lựa chọn những cuốn sách mình yêu thích và chia sẻ những điều vừa khám phá với cha mẹ.

Nguyên tắc cuối cùng là cha mẹ phải trở thành tấm gương đọc sách cho con. Theo diễn giả, trẻ học nhiều hơn từ những gì được quan sát hằng ngày. Nếu cha mẹ thường xuyên sử dụng điện thoại nhưng lại yêu cầu con đọc sách, việc hình thành văn hóa đọc sẽ rất khó đạt hiệu quả. Ngược lại, khi trẻ thường xuyên nhìn thấy cha mẹ đọc sách, cùng trò chuyện về sách và coi việc đọc là một niềm vui, trẻ sẽ tự nhiên hình thành mong muốn làm theo.

Để làm rõ quan điểm của mình, bà Kim Thoa dẫn nhiều nghiên cứu về giáo dục, thần kinh học và tâm lý học, đồng thời nhắc đến thói quen đọc sách của các doanh nhân như Elon Musk, Bill Gates hay Warren Buffett. Theo bà, điểm chung của nhiều người thành công là hình thành thói quen đọc từ sớm và duy trì việc đọc như một phần của cuộc sống.

Những dẫn chứng khoa học cùng các câu chuyện thực tế giúp nhiều phụ huynh nhận ra rằng vốn từ, tư duy, khả năng giao tiếp, sự đồng cảm và tinh thần tự học của trẻ đều được bồi đắp từ việc đọc sách mỗi ngày.

Tại buổi giao lưu, nhiều phụ huynh chia sẻ những khó khăn như con quá phụ thuộc vào điện thoại, không thích đọc sách hoặc dễ mất tập trung. Từ từng tình huống cụ thể, bà Kim Thoa đưa ra nhiều gợi ý thực tế, đồng thời nhấn mạnh rằng không có phương pháp nào mang lại hiệu quả nếu cha mẹ thiếu sự kiên trì và đồng hành cùng con.

Khép lại chương trình, diễn giả gửi gắm thông điệp: "Đọc sách là điều bình thường nhưng lại là điều vĩ đại". Theo bà, một thói quen nhỏ được hình thành từ tuổi thơ có thể trở thành nền tảng cho cả cuộc đời. Để gieo mầm tình yêu đọc sách, điều quan trọng không phải là trẻ đọc bao nhiêu cuốn sách mà là gia đình tạo được môi trường đọc, dành thời gian đồng hành và truyền cảm hứng bằng chính thói quen đọc của mình.