82% trẻ em Việt Nam đối mặt với ba nguy cơ khí hậu cùng lúc
Trẻ em Nghệ An trong một cơn bão năm 2025 - Ảnh: Đỗ Khương Duy
Ngày 15/6, Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) cảnh báo gần một nửa trẻ em trên thế giới - tương đương với 1,1 tỷ trẻ em hiện đang chịu tác động đồng thời của ít nhất 3 hiểm họa liên quan khí hậu, đe dọa đến sức khỏe, học tập cũng như sự sống còn của các em.
Báo cáo Rủi ro Khí hậu đối với Trẻ em năm 2026 cho thấy hầu hết trẻ em trên toàn cầu hiện phải đối mặt với ít nhất một hiểm họa khí hậu, trong khi hơn 4 triệu trẻ em có nguy cơ chịu tác động đồng thời của 6 loại hiểm họa khác nhau. Hạn hán, nắng nóng cực đoan và các đợt nắng nóng kéo dài được xác định là những nguy cơ phổ biến nhất, ảnh hưởng đến hàng trăm triệu trẻ em trên thế giới.
Ảnh: UNICEF
Tại Việt Nam, xu hướng này cũng diễn ra rõ nét, UNICEF ước tính khoảng 22,9 triệu trẻ em, tương đương 82,16% tổng số trẻ em cả nước, đang phải đối mặt cùng lúc với ít nhất ba nguy cơ khí hậu.
Đáng chú ý, gần như toàn bộ trẻ em Việt Nam đều chịu tác động của bão nhiệt đới, cho thấy mức độ phơi nhiễm rất lớn trước các hiện tượng thời tiết cực đoan.
Báo cáo đánh giá mức độ ảnh hưởng của tám loại hiểm họa khí hậu chính gồm lũ lụt ven biển, hạn hán, nắng nóng cực đoan, cháy rừng, các đợt nắng nóng kéo dài, lũ lụt do sông ngòi, bão cát và bụi, cùng bão nhiệt đới. Đây cũng là lần đầu tiên UNICEF sử dụng các bộ dữ liệu cập nhật để xác định rõ những khu vực trẻ em đang phải hứng chịu nhiều rủi ro khí hậu cùng lúc và mức độ ảnh hưởng của các rủi ro này đối với những dịch vụ thiết yếu như y tế, giáo dục, nước sạch và vệ sinh.
Bà Catherine Russell, Giám đốc Điều hành UNICEF, cho biết cuộc sống của trẻ em đang tiếp tục bị đảo lộn bởi các đợt nắng nóng, cháy rừng, hạn hán và lũ lụt. Theo bà, hiện nay một nửa trẻ em trên thế giới đang sinh sống tại những khu vực phải đối mặt đồng thời với nhiều mối đe dọa liên quan đến khí hậu, gây ảnh hưởng sâu sắc đến cuộc sống hằng ngày cũng như cơ hội phát triển của các em.
Theo báo cáo, hơn 296 triệu trẻ em trên thế giới đang sống tại các khu vực đồng thời chịu tác động của hạn hán, nắng nóng cực đoan và các đợt nắng nóng kéo dài. Đây là tổ hợp rủi ro khí hậu phổ biến nhất hiện nay. Ngoài ra, hơn 115 triệu trẻ em khác đang phải đối mặt cùng lúc với hạn hán, nắng nóng cực đoan và bão nhiệt đới.
Tại Việt Nam, những tổ hợp rủi ro phổ biến nhất liên quan đến bão nhiệt đới, hạn hán và nắng nóng. Trong đó, hơn 4,5 triệu trẻ em đang chịu tác động đồng thời của bão nhiệt đới, hạn hán, nắng nóng và nắng nóng cực đoan. Khoảng 2,7 triệu trẻ em khác phải đối mặt với sự kết hợp của bão nhiệt đới, hạn hán và nắng nóng, làm gia tăng nguy cơ tổn thương đối với sức khỏe và đời sống.
Bên cạnh các hiểm họa khí hậu, báo cáo cũng phân tích tác động của ô nhiễm không khí và bệnh sốt rét - hai nguy cơ được cho là ngày càng gia tăng dưới tác động của biến đổi khí hậu. Kết quả cho thấy ô nhiễm không khí đang ảnh hưởng tới gần như mọi trẻ em trên thế giới.
Tại Việt Nam, khoảng 24,2 triệu trẻ em, tương đương 86,77% số trẻ em cả nước, đang phải tiếp xúc với ô nhiễm không khí ở mức độ cao. Trong khi đó, nguy cơ liên quan đến sốt rét thấp hơn, với khoảng 44.500 trẻ em bị ảnh hưởng.
UNICEF cảnh báo rằng nếu không có các hành động khẩn cấp nhằm cắt giảm phát thải khí nhà kính, các hiện tượng thời tiết cực đoan sẽ tiếp tục xảy ra thường xuyên hơn và nghiêm trọng hơn. Điều này không chỉ tạo áp lực lớn lên các hệ thống y tế, giáo dục và an sinh xã hội mà còn đe dọa trực tiếp đến quyền lợi và tương lai của trẻ em.
Trước thực trạng đó, UNICEF kêu gọi các chính phủ, doanh nghiệp và các bên liên quan đẩy mạnh thực hiện các cam kết về khí hậu, tăng cường đầu tư cho các biện pháp thích ứng và giảm nhẹ rủi ro thiên tai, đồng thời nâng cao khả năng chống chịu của các dịch vụ xã hội thiết yếu.
Tổ chức này cũng nhấn mạnh vai trò của giáo dục và sự tham gia thực chất của trẻ em, thanh thiếu niên trong các hoạt động ứng phó với biến đổi khí hậu nhằm bảo đảm một tương lai an toàn và bền vững hơn cho thế hệ trẻ.
