AI có thể hỗ trợ gì cho nhiệm vụ của Hội?

Ngày 22/9, Trung ương Hội LHPN Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học "Đánh giá tình hình ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong thực hiện nhiệm vụ công tác Hội LHPN Việt Nam", trong khuôn khổ đề tài khoa học cấp Bộ "Nghiên cứu giải pháp ứng dụng AI trong thực hiện nhiệm vụ công tác Hội LHPN Việt Nam".

ThS Hoàng Anh Thơ, Phó Trưởng ban Công tác Phụ nữ, Chủ nhiệm đề tài, cho biết sau quá trình sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, số lượng cán bộ giảm trong khi khối lượng công việc và yêu cầu về chất lượng, tiến độ ngày càng cao.

AI được kỳ vọng giúp cán bộ giảm các khâu xử lý thủ công, khai thác dữ liệu, xây dựng văn bản, tổng hợp báo cáo và sản xuất nội dung truyền thông.

Nhóm nghiên cứu đã khảo sát trực tuyến gần 300 cán bộ Hội tại 34 tỉnh, thành phố, đồng thời khảo sát trực tiếp tại TPHCM, Gia Lai và Điện Biên. Kết quả cho thấy một bộ phận cán bộ đã sử dụng AI để tìm kiếm, tổng hợp thông tin, xây dựng văn bản, báo cáo, chuẩn bị nội dung sinh hoạt Hội và sản phẩm truyền thông.

Tuy nhiên, việc sử dụng AI chưa đồng đều và phần lớn còn tự phát. Nhiều cán bộ mới dùng AI theo hình thức hỏi - đáp, chưa gắn công cụ với quy trình công việc cụ thể. Kỹ năng giao nhiệm vụ cho AI, kiểm soát dữ liệu đầu vào, kiểm tra độ chính xác của kết quả và bảo vệ thông tin cá nhân, nội bộ còn hạn chế.

Theo nhóm nghiên cứu, AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế cán bộ Hội. Những sản phẩm có sự tham gia của AI cần được kiểm tra, thẩm định trước khi sử dụng, đồng thời bảo đảm yêu cầu về bảo mật dữ liệu, bản quyền, trách nhiệm giải trình và nhạy cảm giới.

Nhóm nghiên cứu cho rằng, hệ thống Hội cần có hướng dẫn chung, quy trình kiểm tra và tiêu chí đánh giá hiệu quả ứng dụng AI, thay vì để việc sử dụng công cụ này phụ thuộc vào kinh nghiệm của từng cán bộ.

AI có thể khiến chúng ta "lười não"

Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam Nguyễn Thị Minh Hương đặt câu hỏi "AI có thể hỗ trợ gì cho 5 nhóm nhiệm vụ của Hội"? Từ câu hỏi đó, bà Nguyễn Thị Minh Hương cho rằng, AI có tiềm năng hỗ trợ nhiều công việc, nhưng thực tế sử dụng cho thấy những lỗi tưởng nhỏ như sai logo Hội, nội dung không thống nhất giữa các sản phẩm trong cùng một series vẫn xảy ra. "Điều đó cho thấy chúng ta chưa thực sự sử dụng AI một cách tốt và kiểm soát được đầu ra của công cụ này", bà nói.

Bà Nguyễn Thị Minh Hương đặc biệt lưu ý nguy cơ lạm dụng AI. Khi công cụ tạo ra một sản phẩm tương đối hoàn chỉnh, người dùng có thể ngại sửa, ngại tư duy và kiểm chứng. Đây có thể là một biểu hiện của điều mà các chuyên gia gọi là "lười não".

Theo Phó Chủ tịch Nguyễn Thị Minh Hương, đây là vấn đề cần được tính đến khi đưa AI vào công việc của tổ chức Hội. AI có thể giúp cán bộ làm nhanh hơn, nhưng không thể thay thế việc xem xét, quyết định và chịu trách nhiệm về sản phẩm.

Từ thực tế ứng dụng, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam gợi mở nhóm nghiên cứu cần quan tâm thêm việc dùng AI để tổng hợp thông tin, phản ánh, kiến nghị của phụ nữ, phục vụ công tác giám sát và phản biện xã hội. "Đây là những nhiệm vụ rất quan trọng của Hội", bà nói.

Để phụ nữ không chỉ sử dụng AI mà còn tham gia tạo ra công nghệ

Theo bà Nguyễn Thị Minh Hương, câu chuyện AI không nên chỉ dừng ở việc giúp cán bộ làm việc nhanh hơn. Tổ chức Hội cần đặt câu hỏi rộng hơn: AI có thể trở thành một nội dung để thúc đẩy phụ nữ tham gia vào lĩnh vực công nghệ hay không?

Không chỉ đặt vấn đề sử dụng AI để làm việc nhanh hơn, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam cho rằng tổ chức Hội cần nhìn rộng hơn về vai trò của công nghệ. "AI có nên chỉ được xem là một công cụ để Hội làm việc hiệu quả hơn hay không?", bà đặt câu hỏi.

Bà dẫn chứng, Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) vừa công bố Báo cáo Khoảng cách giới toàn cầu 2026, trong đó có phân tích về khoảng cách giới trong lĩnh vực STEM và công nghệ thông tin, cho biết tỷ lệ nữ trong lĩnh vực STEM của Việt Nam khoảng 15,38%, tương đương Singapore và Thái Lan nhưng bằng khoảng một nửa nam giới.

Đáng chú ý, trong lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông (ICT), tỷ lệ này đặc biệt thấp, chỉ đạt 1,01% ở nữ, so với 3,28% ở nam. Xét riêng trong nhóm nữ tốt nghiệp đại học, tỷ lệ tốt nghiệp ICT của Việt Nam cũng thấp hơn đáng kể so với Thái Lan (2,91%) và Singapore (5,93%). "Điều đó cho thấy tỷ lệ phụ nữ lựa chọn ICT ở Việt Nam còn rất thấp", bà nói.

Theo bà Nguyễn Thị Minh Hương, nếu phụ nữ tiếp tục chiếm tỷ lệ thấp trong đào tạo ICT, trong khi ở lĩnh vực AI, phụ nữ hiện chủ yếu tham gia những công việc như làm dữ liệu và nam giới vẫn chiếm ưu thế ở các công việc đòi hỏi trình độ cao hơn, tổ chức Hội cần đặt ra câu hỏi về vai trò của mình trong thúc đẩy phụ nữ tham gia lĩnh vực này.

"AI có nên chỉ là công cụ để chúng ta làm việc, hay AI cũng cần trở thành một nội dung mà từ hoạt động của Hội, chúng ta có thể tạo ra những thay đổi trong nhận thức của các gia đình, các bà mẹ và các em nhỏ?", Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam nêu vấn đề.

Theo bà, nếu làm được điều này, có thể kỳ vọng tỷ lệ nữ học công nghệ thông tin cao hơn, qua đó tăng sự tham gia của phụ nữ trong lĩnh vực AI và giảm nguy cơ phụ nữ trở thành lực lượng quá phụ thuộc vào công nghệ.