Ăn bánh Trung thu thế nào cho an toàn?

Món ngon khó cưỡng

Thời điểm này, bánh Trung thu xuất hiện khá nhiều trên thị trường với đủ loại bánh nướng, bánh dẻo và các loại nhân như thập cẩm, đậu xanh, hạt sen, khoai môn, trà xanh, trứng muối… Bánh cũng được sản xuất với nhiều kích cỡ, hình thức bắt mắt, vừa dùng trong gia đình vừa làm quà biếu.

Với nhiều người, bánh Trung thu gắn với ký ức và không khí đoàn viên. Một hộp bánh đặt giữa bàn trà, cả gia đình ăn bánh, trẻ nhỏ háo hức chờ đến giờ phá cỗ đã trở thành hình ảnh quen thuộc. Chính không khí này khiến việc kiểm soát lượng bánh đôi khi không dễ.

Chị Nguyễn Thu Hà (Hưng Yên) thường mua nhiều loại bánh để các thành viên trong gia đình cùng thưởng thức. "Tôi thích nhất bánh nhân thập cẩm, nhưng đang giảm cân nên chỉ dám ăn một miếng nhỏ. Nhiều khi khách đến nhà, mỗi người ăn một chút nhưng cộng lại cả ngày cũng thành khá nhiều", chị chia sẻ.

Trẻ em cũng dễ ăn bánh theo cảm tính. Chị Minh Anh, một phụ huynh ở Hà Nội, cho biết con gái rất thích bánh Trung thu. "Mỗi lần được ông bà hoặc người thân cho bánh, cháu đều muốn mở ra ăn ngay. Gia đình phải chia nhỏ bánh, chỉ cho con ăn một phần sau bữa ăn, nếu không cháu có thể ăn một lúc hết 1 chiếc", chị nói.

Người trưởng thành cũng có thể rơi vào tình trạng tương tự. Một miếng bánh dùng cùng trà buổi chiều, thêm một miếng sau bữa tối, rồi vài miếng được đồng nghiệp mời… Tâm lý "Trung thu mỗi năm chỉ có một lần" dễ khiến nhiều người bỏ qua việc kiểm soát khẩu phần.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Thị Lâm, nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, bánh Trung thu thường có mật độ năng lượng cao do được làm từ bột, đường, dầu hoặc chất béo cùng nhiều loại nhân như hạt, mứt, đậu xanh, hạt sen, trứng muối… Lượng năng lượng cụ thể phụ thuộc vào thành phần và kích thước bánh, nhưng nhìn chung đây không phải thực phẩm nên ăn với số lượng lớn.

Đáng lưu ý, khi đánh giá bánh Trung thu, nhiều người chỉ chú ý đến lượng đường mà bỏ qua tinh bột và chất béo. Vì vậy, bánh được quảng cáo "ít đường" cũng không đồng nghĩa với việc có thể ăn thoải mái. Với người đang giảm cân, lượng bánh cần được tính vào tổng năng lượng nạp trong ngày. Nếu đã ăn bánh nhưng vẫn duy trì nhiều thực phẩm giàu năng lượng như đồ chiên rán, nước ngọt, trà sữa…, tổng năng lượng dễ vượt nhu cầu.

Người mắc đái tháo đường cần thận trọng hơn do phải kiểm soát lượng carbohydrate và đường huyết. Việc lựa chọn bánh "không đường" vì thế cũng không đồng nghĩa có thể ăn tùy thích.

Nên biết điểm dừng

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Thị Lâm, người dân không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn bánh Trung thu. Điều quan trọng là kiểm soát khẩu phần và cân đối chế độ ăn trong ngày. Với người đang giảm cân, thay vì ăn cả chiếc bánh trong một lần, có thể chia thành những phần nhỏ và dùng cùng gia đình. Sau khi ăn bánh, nên điều chỉnh các thực phẩm giàu năng lượng khác trong ngày để tránh tổng khẩu phần vượt nhu cầu.

Chuyên gia lưu ý không nên bỏ bữa chính để "dành chỗ" cho bánh. Các bữa ăn vẫn cần bảo đảm đạm, rau xanh, chất xơ, vitamin và khoáng chất. Bỏ bữa có thể khiến cơ thể quá đói, từ đó dễ ăn nhiều hơn mức cần thiết.

Với người mắc đái tháo đường, nếu bệnh được kiểm soát tốt và muốn thưởng thức bánh, nên dùng một lượng nhỏ và tính phần bánh vào tổng khẩu phần carbohydrate trong ngày. Không nên hiểu "không đường" là "không năng lượng". Bánh vẫn có thể chứa tinh bột và chất béo, cung cấp năng lượng và ảnh hưởng đến đường huyết.

"Người mắc đái tháo đường cũng không nên tự ý điều chỉnh thuốc hoặc insulin để có thể ăn nhiều bánh hơn", PGS.TS.BS Nguyễn Thị Lâm khuyến cáo.

Đối với trẻ em, cha mẹ có thể cho trẻ ăn bánh nhưng cần kiểm soát khẩu phần và không để bánh thay thế bữa chính. Có thể cho trẻ dùng một phần nhỏ sau bữa ăn, đồng thời hạn chế bánh kẹo, nước ngọt và các thực phẩm nhiều đường khác trong cùng ngày. "Không nên dùng bánh Trung thu làm phần thưởng cho trẻ. Cha mẹ cần nhìn vào tổng thể chế độ ăn của trẻ thay vì chỉ kiểm soát riêng lượng bánh", PGS.TS.BS Nguyễn Thị Lâm nói.