Bà chủ xưởng quế U70: Không chỉ làm kinh tế mà còn là điểm tựa của những phụ nữ khó khăn
Bà Triệu Thị Vân (bên trái) trò chuyện cùng cán bộ Hội LHPN xã
Giữa cái nóng chói chang, tại xưởng sản xuất và thu mua quế của gia đình bà Triệu Thị Vân ở thôn Dân Chủ, xã Thượng Long, tỉnh Phú Thọ, không khí lao động vẫn tất bật, rộn rã. Ở tuổi U70, người phụ nữ dáng nhanh nhẹn, đôi chân thoăn thoắt đi lại giữa các bãi phơi quế không chỉ làm kinh tế nức tiếng gần xa, mà còn là chỗ dựa, là mái nhà chung ấm áp của những phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn.
Dựng cơ ngơi tiền tỷ từ ý chí vươn lên
Đến thôn Dân Chủ khi hơi nóng từ những thảm vỏ quế tươi vừa bóc tỏa ra ngào ngạt lẫn trong gió ngàn, chúng tôi phải chờ bà Vân khá lâu mới có cơ hội trò chuyện. Lúc chúng tôi đến, bà đang tất bật cùng công nhân dọn dẹp kho bãi. Đôi bàn tay dính đầy tinh dầu quế của bà cứ thoăn thoắt không ngừng nghỉ.
Ít ai biết rằng, người phụ nữ giản dị, chân chất trong bộ quần áo lao động đẫm mồ hôi ấy lại là chủ nhân của cơ ngơi trị giá hàng tỷ đồng. Nhớ lại những năm cuối thập niên 1990, gia đình bà Vân thuộc diện hộ nghèo của xã. Thế nhưng, với ý chí vươn lên và tư duy nhạy bén, khi xã có chủ trương phát triển cây quế, vợ chồng bà đã mạnh dạn vay vốn, khai hoang phục hóa để trồng rừng. Không dừng lại ở việc trồng quế lấy vỏ, bà Vân còn cặm cụi học hỏi kỹ thuật ươm cây giống để cung cấp cho bà con trong vùng.
Đến nay, cơ ngơi của bà đã vươn lên thành một điểm tựa kinh tế với 12ha quế, trong đó 8ha đã đến kỳ thu hoạch. Mỗi năm, xưởng của bà còn ươm và bán ra khoảng 80 vạn cây giống, đồng thời thu mua, chế biến toàn bộ các sản phẩm từ cành, vỏ, lá quế. Trừ chi phí, gia đình bà thu nhập xấp xỉ 2 tỷ đồng/năm. Từ một hộ nghèo, gia đình bà Vân trở thành biểu tượng làm giàu chính đáng từ đất rừng, khiến người dân trong vùng ai nấy đều nể phục.

Công nhân tất bật dọn dẹp kho bãi
Mái nhà chung của những phụ nữ yếu thế
Nhưng điều khiến người ta kính trọng ở bà Vân không chỉ là những con số doanh thu hàng tỷ đồng, mà là tấm lòng nhân hậu, bao dung dành cho những phụ nữ yếu thế.
Trong lúc ngồi chờ bà Vân thu dọn xong công việc, tranh thủ trò chuyện với mấy nữ công nhân đang nhanh tay phơi những mẻ vỏ quế dưới cái nắng hầm hập, chúng tôi được nghe những câu chuyện đầy xúc động. Xưởng quế của gia đình bà luôn duy trì việc làm ổn định cho khoảng 15 - 20 lao động nữ với mức thu nhập khoảng 7,5 - 9 triệu đồng/người/tháng. Đối với phụ nữ vùng cao, đây là một khoản tiền vô cùng quý giá để trang trải cuộc sống gia đình, nuôi con cái ăn học.
Đang lúc chuyện trò, một chiếc xe đạp cũ lộc cộc đi tới. Một người phụ nữ gầy gò, đôi mắt phảng phất nỗi buồn dừng xe, cúi chào bà Vân rồi nhanh nhẹn bước vào khu phân loại quế. Thấy ánh mắt tò mò của chúng tôi, chị công nhân ngồi cạnh kể: "Chị ấy là hoàn cảnh đặc biệt đấy. Chị ấy bị trầm cảm, không biết từ đâu về đây thuê trọ, bơ vơ không người thân thích. Chạy đôn chạy đáo khắp xã xin việc chẳng ai nhận vì sức yếu. Thế rồi khi đến đây, được cô Vân thương tình nhận vào xưởng, sắp xếp cho công việc phơi, đóng sản phẩm nhẹ nhàng phù hợp. Nhờ thế mà chị ấy có tiền trang trải qua ngày và tìm lại được niềm vui sống".

Với chị em công nhân, bà Vân không chỉ là người trả lương mà giống như một người mẹ, người chị trong nhà.
Không riêng gì trường hợp ấy, suốt bao nhiêu năm qua, bất cứ người phụ nữ nào trong xã lỡ bước, gặp hoàn cảnh ngặt nghèo hay đói kém, hễ tìm đến xưởng của bà Vân đều được đón nhận. Người khỏe làm việc nặng, người yếu làm việc nhẹ từ ươm cây giống đến phơi, đóng gói sản phẩm. Những ngày giáp hạt hay lúc gia đình công nhân có việc, bà Vân sẵn sàng ứng trước tiền lương, động viên họ vượt qua nghịch cảnh. Với họ, bà chủ xưởng không chỉ là người trả lương, mà giống như một người mẹ, người chị ruột thịt trong nhà.
Ngọn lửa nhiệt huyết của cựu cán bộ Hội
Đằng sau bản lĩnh của một phụ nữ làm kinh tế bao năm trên thương trường là một cựu cán bộ Hội phụ nữ đầy tâm huyết. Ít ai biết rằng bà Vân từng có 7 năm gắn bó với vai trò Chi hội trưởng phụ nữ và 10 năm làm trưởng khu dân cư. Dù nay tuổi đã cao, bà vẫn giữ nguyên ngọn lửa nhiệt huyết với phong trào phụ nữ ở cơ sở.
Bà Đinh Thị Lan, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ, Chủ tịch Hội LHPN xã Thượng Long, khi nhắc đến bà Vân đã dành những lời đầy trân trọng: "Cô Triệu Thị Vân là tấm gương sáng ngời về tinh thần tự lực vươn lên và lòng nhân ái. Không chỉ làm giàu cho gia đình, cô còn tạo sinh kế bền vững cho bao nhiêu thế hệ phụ nữ khó khăn ở địa phương. Đặc biệt, bản thân tôi và nhiều cán bộ Hội hiện nay từng là những người được rèn luyện, dìu dắt từ chính chi hội mà cô Vân làm chi hội trưởng ngày trước. Thế hệ đi trước truyền lửa cho thế hệ đi sau, những đóng góp lặng thầm của cô cho phong trào phụ nữ xã nhà là vô giá".

Chị em công nhân làm ở xưởng nhà bà Vân có hoàn cảnh và ở nhiều độ tuổi khác nhau
Trò chuyện với chúng tôi khi bóng chiều đã ngả dài, khi cái oi ả dần dịu lại bởi từng cơn gió thổi từ những triền quế xanh ngút ngàn, bà Vân trầm ngâm chia sẻ về những trăn trở của nghề. Thị trường quế vỏ luôn bấp bênh, giá cả lên xuống thất thường theo từng ngày. Dù đã ở tuổi U70, độ tuổi mà nhiều người chọn cách nghỉ ngơi, vui vầy bên con cháu, bà Vân vẫn trực tiếp đứng mũi chịu sào, lo toan từ kỹ thuật chăm sóc đến bài toán nguồn vốn. Những đợt thu mua cao điểm, số tiền trả lương cho công nhân lên tới hàng trăm triệu đồng, áp lực tài chính không hề nhỏ. Có những lúc vốn tích lũy không đủ, bà lại phải tất tả xoay xở vay mượn thêm từ nhiều nguồn.
Thế nhưng, vượt lên trên những lo toan cơm áo gạo tiền ấy, ngọn lửa đam mê và trách nhiệm với cộng đồng trong lòng người phụ nữ ấy chưa bao giờ tắt. Bà bảo: "Mình làm kinh tế, ngoài cái ăn cái để ra thì phải làm sao để giữ được chữ tín, để anh chị em công nhân bám trụ được với nghề. Phụ nữ vùng cao khổ lắm, mình lo được cho các cháu, các chị em có đồng ra đồng vào thì mình mới yên lòng được".
Rời Thượng Long, chúng tôi mang theo sự ấm áp lạ kỳ từ tấm lòng của người phụ nữ đất quế. Giữa đại ngàn xanh ngát, bà Triệu Thị Vân vẫn lặng lẽ từng ngày vun đắp cho đời bằng cả uy tín, bản lĩnh và một trái tim nhân hậu.