Bàn tay của mẹ

Trong ký ức tuổi thơ và những dấu mốc quan trọng của cuộc đời, bàn tay mẹ luôn bên tôi, khi dịu dàng, lúc mạnh mẽ; khi mềm mại, lúc chai sần. Dường như trên đôi bàn tay ấy chất chứa cả cuộc đời mẹ - người phụ nữ đã đi qua những năm tháng chiến tranh và trở về sống trong những ngày hòa bình.

Mẹ kể, thời con gái da mẹ trắng, tóc dài, suốt bốn mùa thường mặc quần lụa đen, áo vải thô đũi, chân đi dép cao su hoặc dép nhựa Tiền Phong. Như những cô gái mười tám, đôi mươi thuở ấy, theo tiếng gọi của Tổ quốc, mẹ lên đường đi thanh niên xung phong, tham gia vận tải trên những tuyến đường hiểm yếu, san lấp hố bom, vác đạn, đào đất mở đường. Đôi bàn tay cầm cuốc, bê từng thùng đạn, bới đất, bốc đá của tuổi thanh xuân mạnh mẽ ấy trở nên mềm mại hơn khi đất nước hòa bình, mẹ được cầm bút đến trường, ra Bắc học trung cấp.

Bàn tay mẹ lại đêm đêm thức cùng những con số, dòng chữ. Mẹ bảo, quãng thời gian học ngoài Bắc cho mẹ thêm nhiều người bạn tốt, biết thêm nhiều vùng đất, hiểu hơn về văn hóa và cuộc sống ở những miền quê ấy. Mẹ đã bước ra khỏi lũy tre làng, học hỏi được nhiều điều tốt đẹp. Vì thế, sau này, dù hoàn cảnh gia đình khó khăn, thiếu thốn đến đâu, mẹ vẫn kiên trì nuôi chị em tôi ăn học.

Mẹ trưởng thành rồi có chúng tôi. Cha tôi là một anh bộ đội chân chất, từng đi qua nhiều chiến trường với những vết thương trên mình, mỗi khi trái gió trở trời lại đau buốt. Bàn tay mẹ lam lũ, tần tảo, vừa làm việc vừa chăm chúng tôi khôn lớn. Hầu như chẳng lúc nào mẹ có thời gian dành cho bản thân. Theo tháng năm, cùng với sự lớn lên của những đứa con, bàn tay mẹ thêm nhiều đường gân xanh, nhiều vết chai sạn, thô ráp…

Bàn tay ấy nhẹ nhàng tết từng lọn tóc, vuốt từng nếp áo cho tôi trước ngày khai giảng; tỉ mỉ khâu lại đường chỉ, đơm chiếc cúc áo bị đứt, vắt cho chị em tôi từng nắm cơm muối lạc rồi lại thoăn thoắt dọn dẹp nhà cửa, vườn tược. Trong mỗi gian nhà, góc bếp, sân trước, vườn sau đều in dấu bàn tay mẹ.

Tháng Chín về, mang theo hương hoa cỏ, nắng gió và đất trời miền Trung trong gánh hàng rau của mẹ đang rảo bước cho kịp phiên chợ Phủ. Đôi bàn tay mẹ lại tất bật bày biện gian hàng, chăm chút từng mớ rau, củ quả, hoa trái xanh non còn vương sương sớm. Gian hàng ấy là niềm hy vọng của mẹ, những đồng tiền lẻ gom góp từng ngày để lo cái ăn, cái mặc, việc học hành cho những đứa con đang dần trưởng thành.

Có những đêm mùa đông trời lạnh buốt, trong giấc ngủ chập chờn, tôi cảm nhận bàn tay mẹ khẽ kéo chăn đắp cho từng đứa, sờ lên tóc, lên trán hay xoa xoa lòng bàn chân. Cảm giác bình yên, ấm áp được rúc đầu vào lòng mẹ là điều tôi luôn khao khát trong những năm tháng học xa nhà. Những lá thư gửi về cho mẹ thơm mùi mực, đong đầy nỗi nhớ quê da diết. Bàn tay mẹ mân mê gấp từng nếp giấy, có những dòng chữ nhòe đi vì nước mắt...

Kể cả khi đã trưởng thành và được làm mẹ, tôi vẫn nhớ như in những năm tháng tuổi thơ được chở che, ôm ấp trong vòng tay mẹ. Tình yêu thương mẹ từng dành cho chúng tôi giờ lại chuyển sang những đứa cháu. Mẹ thức đêm cùng con, bàn tay lại vỗ về cháu, bón từng thìa sữa, chăm từng miếng ăn, giấc ngủ. Đôi bàn tay không ngơi nghỉ, tranh thủ từng giờ trưa hay buổi xế chiều để làm thêm việc này việc khác.

Mẹ đã đánh đổi những tháng năm âm thầm như thế để chúng tôi có được những ngày hôm nay.