Bé trai 10 tuổi bất ngờ đột quỵ sau khi chơi thể thao

Nhồi máu não hiếm gặp ở trẻ em

Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố (TPHCM) vừa tiếp nhận bệnh nhi N.H.G.P (10 tuổi, ngụ Tây Ninh) trong tình trạng yếu liệt nửa người tiến triển nhanh. Trước đó một ngày, sau khi vận động thể thao, trẻ than mệt và đau vùng đầu gối trái. Cơn đau sau đó lan toàn thân, kèm nôn ói nhiều và cảm giác tê chân. Đến sáng hôm sau, gia đình nhận thấy trẻ đi loạng choạng, tay chân yếu dần, khó cử động và nhanh chóng chuyển sang tình trạng gần như liệt nửa người bên trái nên lập tức đưa đi cấp cứu.

Kết quả chụp MRI não và cột sống cổ cho thấy trẻ bị nhồi máu não cấp vùng hành não – một dạng đột quỵ do thiếu máu não. Hình ảnh mạch máu ghi nhận huyết khối gần như gây tắc hoàn toàn động mạch đốt sống phải, đe dọa tổn thương não nặng nếu không được tái thông kịp thời. Các bác sĩ đã hội chẩn khẩn và quyết định chụp mạch số hóa xóa nền để đánh giá chính xác vị trí, mức độ tắc nghẽn trước khi can thiệp.

Bác sĩ chuyên khoa II Trần Công Bảo Phụng cùng ê-kíp đã tiến hành can thiệp nội mạch cấp cứu. Ống thông được luồn từ động mạch đùi lên đến động mạch đốt sống phải, kết hợp bơm thuốc tiêu sợi huyết tại chỗ và sử dụng dụng cụ chuyên dụng để lấy huyết khối. Sau thủ thuật, dòng máu lên não được tái lập hoàn toàn. Bệnh nhi tỉnh táo, sinh hiệu ổn định và được chuyển về hồi sức theo dõi. Sau khoảng một tuần điều trị và tập phục hồi chức năng, trẻ có thể vận động gần như bình thường.

Theo bác sĩ Phụng, nhồi máu não ở trẻ em vốn hiếm gặp nhưng thường để lại hậu quả nặng nề do triệu chứng ban đầu dễ bị bỏ sót. Trước đây, nhiều trường hợp nhập viện muộn khi đã hôn mê sâu hoặc liệt nặng, thậm chí không qua khỏi. Nhờ sự phát triển của kỹ thuật can thiệp nội mạch, việc lấy huyết khối sớm giúp tái thông mạch máu, giảm đáng kể nguy cơ di chứng thần kinh. Với trường hợp này, nếu không được xử trí kịp thời, trẻ có nguy cơ liệt vĩnh viễn.

Nhận diện sớm dấu hiệu nguy hiểm ở trẻ

Các bác sĩ cũng lưu ý, đột quỵ ở trẻ thường không liên quan đến những yếu tố nguy cơ quen thuộc như tăng huyết áp hay xơ vữa mạch. PGS.TS.BS Hoàng Bùi Hải, Trưởng khoa Cấp cứu và Hồi sức tích cực, Trưởng Đơn vị Đột quỵ, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cho biết nguyên nhân ở trẻ nhỏ thường xuất phát từ dị dạng mạch máu não bẩm sinh hoặc các rối loạn đông máu khiến hình thành cục máu đông bất thường. Khi cục máu đông xuất hiện trong mạch não sẽ gây nhồi máu não, còn nếu xảy ra ở vị trí khác cũng có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng tương ứng.

Ở nhóm thanh thiếu niên và người trẻ tuổi, nguy cơ đột quỵ lại chịu tác động nhiều hơn từ lối sống hiện đại. Thừa cân, hút thuốc, lạm dụng rượu bia, sử dụng chất kích thích, ít vận động… là những yếu tố âm thầm làm tổn thương mạch máu và thúc đẩy hình thành huyết khối sớm. Theo các chuyên gia, việc tầm soát nguy cơ ở người trẻ hoàn toàn khả thi, đặc biệt với những người có tiền sử gia đình bị đột quỵ, rối loạn đông máu hoặc đột tử chưa rõ nguyên nhân.

Từ ca bệnh này, các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh tuyệt đối không chủ quan khi trẻ có biểu hiện thần kinh xuất hiện đột ngột như đau đầu dữ dội kèm nôn ói, đi đứng loạng choạng, yếu tay chân, co giật lần đầu hoặc liệt một bên cơ thể. Việc đưa trẻ đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu chuyên sâu càng sớm càng tốt là yếu tố quyết định cơ hội hồi phục và giảm thiểu di chứng.