Biến bã thực phẩm thành vật liệu sinh học phục vụ đời sống

An Khê

Sản phẩm có khả năng phân hủy hoàn toàn trong môi trường tự nhiên và giảm thiểu phát thải carbon

Từ những bã thực phẩm sau sản xuất vốn từng bị xem là chất thải, chị Đỗ Hồng Hạnh (Hà Nội) cùng ekip nghiên cứu đã kiên trì tìm cách biến chúng thành vật liệu sinh học có thể quay trở lại phục vụ đời sống.

Biến rác thành nguyên liệu

Nhiều năm theo đuổi các giải pháp thân thiện với môi trường, chị Đỗ Hồng Hạnh – Đại diện BUYO, đơn vị nghiên cứu và phát triển vật liệu sinh học phân hủy hoàn toàn từ rác thải hữu cơ như bã bia, bã cà phê và phụ phẩm nông nghiệp cho rằng, điều quan trọng đầu tiên nằm ở cách con người nhìn nhận chất thải.

Nếu trước đây rác thải thường gắn với khái niệm "loại bỏ", thì nay góc nhìn đang dần thay đổi: đó có thể là nguồn tài nguyên nếu được thu gom và xử lý đúng cách. Các phụ phẩm nông nghiệp và thực phẩm vốn rất phổ biến trong đời sống hằng ngày hoàn toàn có thể trở thành nguyên liệu đầu vào cho sản xuất vật liệu mới.

Trong nhiều năm, rác thải nhựa thường được xử lý bằng thu gom, tái chế hoặc hạn chế sử dụng. Tuy nhiên, lượng rác vẫn tăng, đòi hỏi những giải pháp dài hạn hơn. Vật liệu sinh học từ nguyên liệu tái tạo vì thế được xem là hướng đi đáng chú ý, không chỉ xử lý phần “ngọn” mà còn tác động từ vòng đời sản phẩm.

Tại BUYO, nhóm nghiên cứu phát triển hai hướng chính. Một là tận dụng bã thực phẩm từ các nhà máy, phối trộn với polymer sinh học để tạo vật liệu composite dùng cho bao bì, túi đựng, màng bọc, đồ dùng một lần… Hai là ứng dụng công nghệ lên men vi sinh để khai thác phần dinh dưỡng còn lại trong phụ phẩm hữu cơ, tạo ra vật liệu sinh học mới.

Các sản phẩm tiêu dùng thân thiện với môi trường

Các vật liệu này không chỉ phục vụ tiêu dùng mà còn có tiềm năng trong công nghiệp, mỹ phẩm và y tế, góp phần giảm rác thải và tăng giá trị sử dụng của phụ phẩm.

Theo chị Hạnh, rác thải nên được nhìn như nguồn tài nguyên, từ đó, các giải pháp được phát triển nhằm kéo dài vòng đời vật liệu trước khi trở về môi trường. Cả 2 hướng đều hướng tới kinh tế tuần hoàn, giúp giảm phụ thuộc vào nhựa truyền thống và giảm áp lực rác thải lâu dài.

Lối sống xanh

Theo chị Đỗ Hồng Hạnh, phụ nữ giữ vai trò rất đặc biệt trong quá trình thay đổi thói quen sống bởi họ thường là người đưa ra phần lớn quyết định trong gia đình, từ việc lựa chọn thực phẩm, đồ dùng sinh hoạt đến cách chăm sóc và quản lý đời sống hằng ngày.

Những thay đổi nhỏ như hạn chế túi nylon khi đi chợ, mang bình nước cá nhân, ưu tiên sản phẩm thân thiện môi trường hay phân loại rác tại nguồn chính là nền tảng của lối sống bền vững.

Thành tựu nổi bật của BUYO: Quán quân cuộc thi Tìm kiếm Tài năng Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo Quốc gia Techfest Việt Nam 2023

Theo chị Hạnh, lối sống xanh không cần bắt đầu từ những thay đổi lớn, mà từ những thói quen nhỏ được duy trì đều đặn cũng có thể tạo tác động tích cực.

Điều quan trọng là những thay đổi này lan tỏa trong gia đình, nơi phụ nữ thường là người hình thành thói quen cho con trẻ, giúp xây dựng ý thức bảo vệ môi trường cho thế hệ sau.

Song song đó, ngày càng nhiều phụ nữ Việt Nam tham gia vào khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, không chỉ là người tiêu dùng xanh mà còn trở thành người tạo ra giải pháp xanh trong các lĩnh vực như vật liệu sinh học, tái chế và kinh tế tuần hoàn. Mục tiêu là thay thế nhựa truyền thống và hình thành thói quen sống bền vững, ưu tiên sản phẩm an toàn, có nguồn gốc rõ ràng.