Bộ Y tế đề xuất cấm bán thuốc lá bằng máy bán hàng tự động

Mở rộng phạm vi cấm đối với thuốc lá mới

Theo nội dung được Bộ Y tế chỉnh lý, các hành vi bị nghiêm cấm sẽ bao gồm việc bán thuốc lá bằng máy bán hàng tự động; bán thuốc lá trên không gian mạng, nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội, nền tảng số hoặc bằng phương thức giao dịch điện tử khác.

Bên cạnh đó, hành vi hút, bán thuốc lá tại địa điểm có quy định cấm hút, bán thuốc lá cũng thuộc nhóm hành vi bị nghiêm cấm.

Trước đó, có ý kiến đề nghị Bộ Y tế rà soát cách quy định để bảo đảm thống nhất với các khái niệm đã được sử dụng trong Luật An ninh mạng, Luật Giao dịch điện tử và Luật Thương mại điện tử.

Tiếp thu ý kiến của Bộ trưởng Bộ Công Thương, Bộ Y tế đã chỉnh lý quy định theo hướng sử dụng cụm từ: “bán thuốc lá trên không gian mạng, nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội, nền tảng số hoặc phương thức giao dịch điện tử khác”.

Như vậy, nếu được thông qua theo nội dung dự thảo, hoạt động bán thuốc lá thông qua các nền tảng trực tuyến và phương thức giao dịch điện tử sẽ được xác định rõ là hành vi bị nghiêm cấm.

Một nội dung đáng chú ý khác là quy định về các thiết bị, linh kiện và dung dịch được sử dụng để lắp ráp, sản xuất thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các loại “thuốc lá khác”.

Theo dự thảo, hành vi bị nghiêm cấm gồm sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu thiết bị điện tử, cụm linh kiện, linh kiện (bộ phận) rời, dung dịch để lắp ráp, sản xuất thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá khác theo danh mục do Chính phủ quy định, trừ trường hợp theo quy định tại khoản 16 Điều 52 Luật Đầu tư.

Bộ Y tế cho biết đã rà soát khái niệm “thuốc lá khác” và xác định phạm vi gồm 2 nhóm sản phẩm.

Nhóm thứ nhất là các sản phẩm có chứa nicotine, bao gồm nicotine dạng túi để ngậm, dạng hít và shisha.

Nhóm thứ hai là các sản phẩm chứa nicotine khác, sau khi loại trừ thuốc lá điếu, xì gà, thuốc lá sợi, thuốc lào, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc dùng cho người hoặc các sản phẩm được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt dùng để cai nghiện thuốc lá, sản phẩm sử dụng trong nghiên cứu khoa học và các mục đích được cơ quan có thẩm quyền cho phép.

Theo Bộ Y tế, nhóm sản phẩm thứ nhất không bao gồm thiết bị điện tử nhưng có thể bao gồm cụm linh kiện, linh kiện rời và dung dịch dùng để lắp ráp sản phẩm hoàn chỉnh như shisha.

Việc quy định cấm các thiết bị, linh kiện, dung dịch nói trên nhằm bao phủ cả những sản phẩm thuốc lá mới có chứa nicotine, gây nghiện và có hại cho sức khỏe có thể xuất hiện trong tương lai nhưng chưa thuộc phạm vi các sản phẩm được lưu hành hợp pháp.

Bổ sung định nghĩa về “tiếp thị thuốc lá trực tiếp tới người tiêu dùng”

Dự thảo Luật cũng làm rõ khái niệm “tiếp thị thuốc lá trực tiếp tới người tiêu dùng”. Theo quy định hiện hành tại khoản 2 Điều 9 Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, quảng cáo, khuyến mại thuốc lá và tiếp thị thuốc lá trực tiếp tới người tiêu dùng dưới mọi hình thức là hành vi bị nghiêm cấm.

Để tránh khó khăn trong việc xác định và chứng minh hành vi vi phạm, có ý kiến đề nghị bổ sung định nghĩa cụ thể về hoạt động này. Tiếp thu ý kiến, Bộ Y tế đã bổ sung giải thích từ ngữ tại điểm 11 khoản 1 dự thảo Luật.

Theo đó, “tiếp thị thuốc lá trực tiếp tới người tiêu dùng” là việc tổ chức, cá nhân chủ động tiếp cận người tiêu dùng bằng lời nói, hành động, tài liệu, sản phẩm hoặc phương tiện liên lạc để giới thiệu, chào mời, tư vấn hoặc cung cấp thông tin về thuốc lá nhằm thúc đẩy việc mua hoặc sử dụng thuốc lá.

Quy định này nhằm làm rõ hơn phạm vi hành vi bị cấm, qua đó tạo cơ sở cho việc xác định và xử lý vi phạm trên thực tế.

Đối với dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Bộ Y tế cho biết ngày 28/8/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 257/NQ-CP về Phiên họp chuyên đề về xây dựng pháp luật tháng 8/2026 (phiên thứ 2).

Theo Bộ Y tế, tại Nghị quyết này, Chính phủ cơ bản thống nhất về sự cần thiết xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Việc sửa đổi Luật được đặt trong bối cảnh cần khắc phục những vướng mắc, bất cập trong quá trình thi hành Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá số 09/2012/QH13; đồng thời thể chế hóa kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng về phòng, chống tác hại của thuốc lá và hoàn thiện cơ sở pháp lý đối với chính sách cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thuốc lá khác, cũng như cấm trưng bày thuốc lá.