Cân bằng sức khỏe tinh thần sinh viên qua "mô hình 3 tầng"

Hình thành văn hóa học đường lành mạnh

Hơn 6 năm vận hành, mô hình U-Care 3 tầng - mô hình 3 tầng gồm: phổ cập, đồng hành - phát hiện sớm và chuyên sâu, từng bước tạo nên mạng lưới hỗ trợ đồng bộ, đồng hành cùng người học, phát hiện sớm và tiếp cận tư vấn chuyên nghiệp khi cần thiết. Ở tầng phổ cập, nhà trường tập trung nâng cao nhận thức, giáo dục tinh thần và hình thành văn hóa học đường lành mạnh; Tầng đồng hành - phát hiện sớm được thực hiện thông qua mạng lưới chăm sóc bán chuyên sâu; Trong khi tầng chuyên sâu cung cấp dịch vụ tư vấn tâm lý chuyên nghiệp và kết nối chuyên gia.

“Những sinh viên có sự hỗ trợ xã hội tốt thì sự cảm nhận hạnh phúc sẽ tốt hơn, giảm stress và các vấn đề sức khỏe tinh thần khác. Phụ huynh cần lắng nghe và trò chuyện với con nhiều hơn thay vì quan tâm đến điểm số, đặt kỳ vọng dựa trên thực lực của con, và không so sánh; cho con thấy sự đồng hành và ủng hộ, gia đình là điểm tựa bất cứ khi nào con gặp khó khăn, cùng con tìm giải pháp tháo gỡ”.

• TS. Đào Thị Diệu Linh, Trưởng Khoa Tâm lý - Giáo dục Khai phóng, Trường Đại học Ngoại ngữ (Đại học Quốc gia Hà Nội)

Từ thực tiễn tham vấn và nghiên cứu, TS. Diệu Linh cho rằng, với sinh viên hiện nay, đặc biệt là nhóm đang đứng trước ngưỡng cửa ra trường, những chiến lược đối phó với stress khả thi và hiệu quả cần dựa trên 3 cơ chế chính: Tập trung vào vấn đề, tập trung vào cảm xúc và tập trung vào ý nghĩa. Các cơ chế này được cụ thể bằng việc xây dựng thói quen sống lành mạnh như tập thể dục, ngủ đủ giấc, sắp xếp lịch trình hợp lý. Tăng cường kết nối xã hội thông qua chia sẻ với gia đình, bạn bè, tham gia hoạt động ngoại khóa; phát triển kỹ năng quản lý cảm xúc bằng các phương pháp như hít thở sâu, thiền, yoga. Đồng thời chủ động giải quyết vấn đề bằng cách lập kế hoạch, học kỹ năng mềm, tìm hiểu sớm thị trường lao động, chuẩn bị công việc và luyện phỏng vấn để giảm lo lắng khi ra trường.

Mối quan hệ xã hội trực tiếp suy giảm

Ở lứa tuổi sinh viên, có thể nhận diện một số nguyên nhân nổi bật như áp lực thành tích đi kèm hội chứng sợ bị bỏ lỡ. Điều này khiến nhiều sinh viên thường xuyên lo lắng không theo kịp bạn bè hoặc không đạt được những chuẩn mực thành công như mong đợi. Đây là giai đoạn các em đứng trước nhiều lựa chọn quan trọng về học tập và nghề nghiệp với hàng loạt câu hỏi như chọn ngành đã phù hợp chưa, ra trường sẽ làm gì, nên ở lại thành phố hay trở về quê hương…

Bên cạnh đó, sinh viên còn thiếu kiến thức nền tảng về sức khỏe tinh thần, thiếu kỹ năng mềm và khả năng phục hồi tâm lý. Việc phụ thuộc ngày càng nhiều vào các thiết bị điện tử khiến các mối quan hệ xã hội trực tiếp bị suy giảm, làm suy yếu hệ thống hỗ trợ thực tế - vốn là điểm tựa quan trọng giúp người trẻ vượt qua khủng hoảng tâm lý.

"Tuy nhiên, khủng hoảng tuổi đôi mươi thường là một phần bình thường trong quá trình phát triển của người trẻ. Đó có thể là thời điểm khám phá, dẫn đến sự tự suy ngẫm và tìm tòi, từ đó dẫn đến sự trưởng thành cá nhân. Xác định mục tiêu rõ ràng, chăm sóc bản thân và tìm kiếm sự hỗ trợ khi đối mặt với những thử thách khác nhau có thể giúp bạn trau dồi khả năng phục hồi tốt hơn khi trải qua giai đoạn này của cuộc đời", TS. Đào Thị Diệu Linh chia sẻ.