Cao Bằng: Đẩy mạnh xây dựng trường học, cơ sở y tế không khói thuốc

Thuốc lá điện tử với hình thức ngày càng đa dạng, dễ ngụy trang và quảng bá trên môi trường mạng đang đặt ra thách thức mới đối với công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá, nhất là trong thanh thiếu niên.

Tại tỉnh Cao Bằng, để ngăn ngừa các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới xâm nhập trường học, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh phối hợp với ngành Giáo dục tổ chức nhiều hoạt động truyền thông trực tiếp tại các cơ sở giáo dục. Nội dung được lồng ghép trong các buổi chào cờ, sinh hoạt lớp, hoạt động ngoại khóa, giúp học sinh nhận diện nguy cơ và hiểu rõ hơn tác động của thuốc lá đối với sức khỏe.

Thông qua các buổi truyền thông, học sinh được cung cấp kiến thức về thuốc lá truyền thống, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và những tác động của nicotine đối với cơ thể. Các em cũng được hướng dẫn kỹ năng từ chối khi bị rủ rê sử dụng thuốc lá, đồng thời được khuyến khích trở thành những tuyên truyền viên nhỏ tuổi trong gia đình và cộng đồng.

Theo các tài liệu truyền thông về phòng, chống tác hại của thuốc lá, nicotine là chất gây nghiện mạnh, có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh và quá trình phát triển não bộ ở lứa tuổi vị thành niên. Khói thuốc lá chứa hàng nghìn chất hóa học, trong đó có nhiều chất độc hại và chất có khả năng gây ung thư. Người hút thuốc cũng đối mặt với nguy cơ mắc nhiều bệnh về tim mạch, hô hấp, ung thư và các bệnh mạn tính khác, trong khi người không hút thuốc vẫn có thể chịu tác động từ khói thuốc thụ động.

Giáo viên cũng phải biết nhận diện thuốc lá thế hệ mới

Một trong những yêu cầu được Cao Bằng chú trọng là nâng cao năng lực cho đội ngũ giáo viên và cán bộ y tế trường học.

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng truyền thông phòng, chống tác hại của thuốc lá, đồng thời cung cấp tài liệu, pano, áp phích cho các cơ sở giáo dục. Giáo viên và cán bộ y tế trường học được hướng dẫn nhận diện các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới, vốn có thể được thiết kế dưới nhiều hình thức khác nhau, khiến việc phát hiện không dễ dàng.

Khi giáo viên có đủ kiến thức để nhận diện, việc phòng ngừa không chỉ dừng ở xử lý một trường hợp học sinh sử dụng thuốc lá mà còn có thể chuyển thành hoạt động giáo dục, tư vấn và hỗ trợ học sinh thay đổi hành vi.

Tại các trường học, nhiều hoạt động được triển khai như tuyên truyền chuyên đề "Môi trường trường học không khói thuốc"; treo pano, khẩu hiệu; đưa nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá vào giáo dục kỹ năng sống; tổ chức các cuộc thi tìm hiểu tác hại của thuốc lá, thiết kế poster, video tuyên truyền; phát động phong trào "Trường học nói không với thuốc lá".

Việc xây dựng môi trường không khói thuốc cũng được gắn với trách nhiệm nêu gương của cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường và việc thực hiện các quy định cấm hút thuốc trong khuôn viên trường.

Theo thông tin từ ngành chức năng, toàn bộ 627 cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh đã triển khai các hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá, hướng tới xây dựng môi trường học tập trong lành, an toàn cho học sinh.

Điểm đáng chú ý là công tác truyền thông không chỉ cung cấp kiến thức mà còn hướng tới thay đổi nhận thức. Nếu trước đây một bộ phận học sinh có thể cho rằng thuốc lá điện tử có mùi thơm, hình thức bắt mắt và ít nguy hại hơn thuốc lá truyền thống, thì việc được cung cấp thông tin khoa học giúp các em nhận diện rõ hơn những nguy cơ đằng sau các sản phẩm này.

Cơ sở y tế phải là nơi không có khói thuốc

Song song với trường học, các cơ sở y tế cũng được xác định là địa điểm quan trọng trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Theo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, cơ sở y tế thuộc nhóm địa điểm cấm hút thuốc lá hoàn toàn. Quy định này nhằm bảo vệ người bệnh, người nhà bệnh nhân, nhân viên y tế và những người đến làm việc tại cơ sở khám, chữa bệnh khỏi tác động của khói thuốc.

Tại Cao Bằng, các cơ sở y tế tăng cường tuyên truyền thông qua hệ thống bảng tin, pano, khẩu hiệu, website và các nền tảng truyền thông của đơn vị. Nội dung về phòng, chống tác hại của thuốc lá cũng được phổ biến tới cán bộ, viên chức, người lao động và người dân đến khám, chữa bệnh.

Cùng với tuyên truyền, các cơ sở y tế tăng cường kiểm tra, nhắc nhở việc thực hiện quy định cấm hút thuốc trong khuôn viên; lồng ghép nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá trong các cuộc họp, sinh hoạt chuyên môn và hoạt động tư vấn sức khỏe.

Đặc biệt, nhân viên y tế có thể đóng vai trò quan trọng trong việc tư vấn cai thuốc cho người bệnh. Khi người hút thuốc được cán bộ y tế tư vấn đúng cách, họ có thêm thông tin và động lực để thay đổi hành vi, giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến thuốc lá.

Từ trường học đến bệnh viện, cách tiếp cận của Cao Bằng đang hướng tới một mục tiêu chung, không chỉ tuyên truyền để người dân biết thuốc lá có hại, mà từng bước hình thành môi trường khiến việc không hút thuốc trở thành một chuẩn mực trong cộng đồng.

Để kết quả này được duy trì bền vững, ngành Y tế và Giáo dục cần tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể và gia đình trong công tác truyền thông, giám sát và phòng ngừa. Đặc biệt, trước sự phát triển của các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới, việc quản lý môi trường mạng, thị trường bán lẻ và nâng cao khả năng nhận diện của phụ huynh, giáo viên có ý nghĩa quan trọng.

Khi nhà trường không khói thuốc, bệnh viện không khói thuốc và gia đình cùng đồng hành, thông điệp phòng, chống tác hại của thuốc lá sẽ không còn dừng lại ở những khẩu hiệu trên pano, áp phích mà có thể trở thành một phần trong đời sống hàng ngày của cộng đồng.