Cấp cứu 8 nạn nhân ngộ độc khí H2S trong hầm biogas

Trung tâm Chống độc - Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình vừa tiếp nhận cấp cứu khẩn cấp 8 bệnh nhân nam trong vụ ngộ độc khí hydro sunfua (H2S) đặc biệt nghiêm trọng xảy ra tại hầm biogas của một trang trại chăn nuôi lợn thuộc Công ty TNHH DABACO (xã Thạch Quảng, Thanh Hóa).

Theo thông tin từ bệnh viện, vụ tai nạn khiến 13 người gặp nạn, trong đó có 5 người tử vong ngay tại hiện trường. Tám nạn nhân còn lại được chuyển khẩn cấp đến Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình trong tình trạng ngộ độc khí độc.

TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết các bệnh nhân đều là nam giới, từ 32 đến 46 tuổi. Hai người là những công nhân xuống bể sau cùng để cứu đồng nghiệp, có buộc dây bảo hộ nên được kéo lên kịp thời sau khi xuất hiện dấu hiệu khó chịu và nhanh chóng bất tỉnh. Sáu bệnh nhân còn lại là những người đứng trên miệng bể tham gia kéo các nạn nhân lên.

Khi nhập viện, các bệnh nhân đều tỉnh táo nhưng có biểu hiện đau đầu. Một số trường hợp bị kích ứng, xung huyết kết mạc mắt, nhiễm toan chuyển hóa lactic và tiêu cơ vân những dấu hiệu cho thấy cơ thể đã chịu ảnh hưởng nghiêm trọng của khí độc.

Ngay sau khi tiếp nhận các bệnh nhân, PGS.TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, đã trực tiếp chỉ đạo kích hoạt hệ thống "Báo động đỏ toàn viện", huy động các chuyên khoa chống độc, hồi sức cấp cứu, truyền nhiễm, chấn thương và chẩn đoán hình ảnh phối hợp xử trí.

Các bác sĩ tiến hành hội chẩn ngay tại giường bệnh nhằm đánh giá toàn diện tình trạng ngộ độc, đồng thời tầm soát nguy cơ chấn thương do ngã xuống bể cũng như các biến chứng khác. Theo bệnh viện, đến thời điểm hiện tại, sức khỏe của các bệnh nhân đã có nhiều cải thiện so với khi mới nhập viện và vẫn đang được theo dõi sát.

Đừng lao xuống cứu người khi chưa có phương tiện bảo hộ

Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, hiện trường vụ tai nạn là một bể chứa nước phân khép kín có kích thước khoảng 2 x 2 x 3 m, miệng bể chỉ rộng hơn 1m. Trong môi trường thiếu oxy này, quá trình phân hủy chất hữu cơ tạo ra lượng lớn khí hydro sunfua (H₂S).

Khi một công nhân không may rơi xuống bể và bất tỉnh, những người còn lại theo phản xạ tự nhiên lập tức lao xuống hoặc cúi sâu vào miệng bể để cứu đồng nghiệp mà không có bất kỳ phương tiện bảo hộ nào. Chính hành động này đã khiến nhiều người tiếp tục hít phải khí độc và lần lượt gục ngã.

TS.BS Nguyễn Trung Nguyên cho biết H2S là loại khí cực độc, có cơ chế gây độc tương tự xyanua khi ức chế quá trình hô hấp tế bào, khiến các cơ quan trong cơ thể bị thiếu oxy nghiêm trọng dù người bệnh vẫn hít thở. Hệ thần kinh trung ương và tim mạch là những cơ quan chịu tổn thương đầu tiên.

Điều nguy hiểm là ở nồng độ thấp, H2S có mùi trứng thối đặc trưng, nhưng khi nồng độ tăng cao, khí này sẽ nhanh chóng làm tê liệt dây thần kinh khứu giác. Nạn nhân không còn khả năng ngửi thấy mùi khí độc trước khi bất tỉnh. Trong y văn, hiện tượng này được gọi là "hội chứng búa tạ", bởi người hít phải khí độc nồng độ cao có thể đổ gục gần như ngay lập tức.

Theo các bác sĩ, nhiều người vẫn nhầm tưởng các vụ ngạt trong hầm biogas, giếng hay bể chứa chất thải là do khí metan (CH4). Thực tế, metan chủ yếu gây thiếu oxy, trong khi H₂S mới là tác nhân trực tiếp gây tử vong nhanh chóng. Loại khí này thường xuất hiện tại các hầm biogas, bể chứa phân, cống rãnh, giếng sâu, hố ga, bể rác hay khoang kín trên tàu cá.

Trung tâm Chống độc khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự ý lao xuống cứu người trong các không gian kín khi chưa có mặt nạ phòng độc và bình dưỡng khí chuyên dụng. Trước khi xuống làm việc tại các bể chứa, hầm biogas hoặc khu vực kín cần mở thông gió, bơm khí sạch và kiểm tra nồng độ khí độc.

Trong trường hợp bắt buộc phải xuống cứu hộ, người thực hiện phải được trang bị đầy đủ thiết bị bảo hộ, buộc dây an toàn và luôn có lực lượng hỗ trợ bên trên để kéo lên ngay khi xảy ra sự cố. Chỉ tuân thủ đúng quy trình an toàn mới có thể ngăn chặn những vụ ngộ độc khí H2S gây thương vong hàng loạt, vốn vẫn tái diễn nhiều lần trong những năm qua.