Cặp vợ chồng 9X kể chuyện lịch sử qua bộ sưu tập danh nhân

Với những chiếc hộp nhỏ mang yếu tố bất ngờ, mỗi lần mở ra là một lần người xem tiếp cận một nhân vật lịch sử theo cách gần gũi hơn. 

Dự án Paladi với bộ sưu tập MO – Danh nhân là một thử nghiệm theo hướng này. Ở đó, những nhân vật quen thuộc trong sách giáo khoa được tái hiện trong một hình hài mới – gần gũi, sinh động và hướng tới khả năng tương tác, tiếp cận của người trẻ.

Paladi khởi nguồn từ ý tưởng của hai vợ chồng trẻ thế hệ 9X Nguyễn Thy Phượng và Phạm Trung Dũng. Từ giữa năm 2025, họ bắt đầu tìm hiểu, thử nghiệm việc chuyển tải hình tượng các danh nhân Việt Nam qua ngôn ngữ tạo hình đương đại bằng chất liệu nhựa.

Sau nhiều tháng ấp ủ, đầu năm 2026, bộ sưu tập MO – Danh nhân (Nam nhân) chính thức ra mắt, đánh dấu bước đi đầu tiên trên con đường "kể lại lịch sử" bằng một phương thức khác.

Trong quá trình ấy, mỗi người đảm nhiệm một vai trò riêng, tạo nên sự kết hợp hài hòa giữa nội dung và hình thức. Thy Phượng là người nghiên cứu tư liệu, chọn lựa nhân vật và xây dựng ý tưởng tạo hình. Trong khi đó, Trung Dũng là người hiện thực hóa những ý tưởng ấy, từ bản vẽ đến sản phẩm hoàn chỉnh.

Diễn giải tinh thần thay vì sao chép hình hài

Điểm đáng chú ý trong cách tiếp cận của Paladi nằm ở lựa chọn "diễn giải" thay vì "tái hiện". Không cố gắng sao chép từng chi tiết ngoại hình theo sử liệu, nhóm sáng tạo tập trung vào việc nắm bắt "cốt lõi tinh thần" của mỗi nhân vật.

Mỗi danh nhân được nhìn nhận như một câu chuyện. Từ câu chuyện đó, họ chọn ra một chi tiết tiêu biểu – có thể là một sự kiện, một tư tưởng, hoặc một trạng thái cảm xúc – để làm trung tâm cho việc tạo hình. Chính sự giản lược có chủ đích này giúp hình tượng trở nên cô đọng, dễ tiếp cận mà vẫn giữ được chiều sâu, đặc trưng cơ bản của nhân vật.

Phong cách Chibi được sử dụng làm ngôn ngữ tạo hình chính. Với những đường nét mềm mại, tỷ lệ cách điệu và biểu cảm thân thiện, Chibi tạo ra một cảm giác gần gũi ngay từ cái nhìn đầu tiên. Nhưng phía sau sự "dễ thương" ấy là một quá trình chắt lọc không hề đơn giản.

Theo Trung Dũng, thách thức lớn nhất không phải là vẽ đẹp, mà là "giản lược đúng". Làm sao để từ một hình tượng vốn phức tạp trong sử liệu, có thể chuyển hóa thành một phiên bản tối giản mà vẫn đủ sức gợi? Làm sao để người xem chỉ cần nhìn qua đã có thể cảm nhận được tinh thần của nhân vật? Đó là bài toán đòi hỏi kỹ năng thiết kế và sự thấu hiểu lịch sử ở một tầng sâu hơn.

Một trong những câu hỏi lớn đặt ra với các dự án văn hóa hiện nay là: Điều gì khiến người trẻ thực sự quan tâm đến lịch sử? Với Thy Phượng, câu trả lời không nằm hoàn toàn ở kiến thức.

"Trải nghiệm cảm xúc thường là điểm chạm đầu tiên. Khi các bạn thấy tò mò, thấy gần gũi hoặc cảm nhận được một câu chuyện nào đó, các bạn sẽ tự nhiên muốn tìm hiểu sâu hơn", cô nói.

Chính vì vậy, Paladi không đặt mục tiêu thay thế sách vở hay kiến thức lịch sử. Thay vào đó, dự án hướng đến việc tạo ra một "cửa ngõ" nhẹ nhàng hơn: Người trẻ có thể bắt đầu bằng cảm xúc, rồi từ đó chủ động tìm đến những hiểu biết sâu hơn.

Trong quá trình xây dựng nhân vật, vợ chồng cô không chỉ nhìn danh nhân như những biểu tượng văn hóa, mà còn như những con người với cảm xúc và câu chuyện riêng. Trước khi trở thành biểu tượng, họ cũng là những con người có lý tưởng, có lựa chọn và có những điều rất đời.

Với góc nhìn đó, mỗi nhân vật được xây dựng dựa trên một "câu chuyện trung tâm". Từ câu chuyện này sẽ chọn ra những chi tiết cốt lõi nhất, có thể là một sự kiện, một tư tưởng, hoặc thậm chí là một cảm xúc, để đưa vào tạo hình.

Dù bộ sưu tập đầu tiên gồm 9 nhân vật đều là những cái tên quen thuộc trong chương trình phổ thông như Lý Thường Kiệt, Trần Quốc Tuấn, Yết Kiêu, Nguyễn Trãi... nhưng theo Thy Phượng, khó khăn không nằm ở việc chọn nhân vật, mà ở cách kể lại. Làm sao để vừa giản lược chi tiết cho phù hợp với phong cách Chibi, vừa giữ được những điểm đặc trưng đủ để "kể chuyện" - đó là quá trình cần nhiều thử nghiệm.

"Có những lúc tụi mình phải chỉnh sửa rất nhiều lần, từ bản vẽ đến sản phẩm cuối cùng", Trung Dũng chia sẻ. Là người phụ trách thiết kế và sản xuất, anh cho biết cả hai đều là "tay ngang", nên mọi thứ đều phải vừa làm vừa học, từ kỹ thuật tạo hình đến quy trình sản xuất.

Chính quá trình đó, theo họ, lại trở thành một lợi thế. Hai vợ chồng hiểu sản phẩm của mình từ đầu đến cuối, và mỗi phiên bản sau đều chỉn chu hơn phiên bản trước.

Không dừng lại ở những danh nhân đã quen thuộc, Thy Phượng cho biết trong tương lai, Paladi muốn mở rộng cách kể chuyện này sang nhiều chất liệu văn hóa khác - từ truyền thuyết, dân gian đến những nhân vật ít được biết đến hơn.

"Kỳ vọng lớn nhất của tụi mình là khi một bạn trẻ cầm trên tay một hộp sản phẩm, đó không chỉ là cảm giác tò mò, mà còn là một sự kết nối tự nhiên hơn với văn hóa và lịch sử Việt Nam", cô chia sẻ.