Chi hội trưởng phụ nữ người Dao khởi nghiệp từ những mùa hoa trên đất đồi
Chị Triệu Thị Đào, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ xóm Sẻ Pản, xã Bạch Đằng, tỉnh Cao Bằng, khởi nghiệp với mô hình trồng hoa lan và hoa chuối đỏ.
Từ những mảnh đất đồi có giá trị kinh tế chưa cao, chị Triệu Thị Đào, người phụ nữ Dao ở xóm Sẻ Pản, xã Bạch Đằng, tỉnh Cao Bằng, đã chuyển sang trồng hoa lan, hoa chuối đỏ và tìm đầu ra qua mạng xã hội. Mô hình rộng khoảng 4.500 m² hiện cho thu nhập khoảng 120-150 triệu đồng mỗi năm sau khi trừ chi phí.
Từ đất đồi đến mô hình hoa
Ở xóm Sẻ Pản, xã Bạch Đằng, những giàn lan xanh mướt xen giữa sắc đỏ của hoa chuối đang trở thành hình ảnh quen thuộc trong khu vườn của chị Triệu Thị Đào. Sinh năm 1995, là người dân tộc Dao, chị Đào bắt đầu thay đổi cách sản xuất từ những trăn trở về hiệu quả kinh tế của đất đai và cây trồng truyền thống.
Năm 2015, chị về làm dâu và gắn bó với xóm Sẻ Pản. Những năm đầu, gia đình chị chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp truyền thống. Qua thực tế canh tác, chị nhận thấy điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu ở Bạch Đằng tương đối thuận lợi để phát triển nhiều loại cây trồng, nhưng sản xuất của người dân còn nhỏ lẻ, một số loại cây truyền thống cho giá trị kinh tế chưa cao.

Chị Triệu Thị Đào chia sẻ kinh nghiệm trồng, chăm sóc hoa lan với hội viên phụ nữ trong xóm.
Từ đó, chị bắt đầu tìm hiểu thị trường, tham quan các mô hình sản xuất và học hỏi kinh nghiệm ở nhiều nơi. Thay vì chỉ dựa vào những cây trồng quen thuộc, chị tìm kiếm những loại cây có giá trị cao hơn và phù hợp với điều kiện gia đình.
Nhận thấy nhu cầu đối với hoa cảnh, hoa tươi phục vụ trang trí, lễ, Tết, chị lựa chọn hoa lan và hoa chuối đỏ để phát triển kinh tế. Khoảng năm 2021-2022, sau thời gian tích lũy kinh nghiệm và bàn bạc với gia đình, chị bắt đầu cải tạo diện tích đất vườn, đất đồi dốc để chuyển sang trồng hoa.
“Lúc đầu tôi cũng lo vì đây là mô hình mới, vốn đầu tư và kỹ thuật chăm sóc cũng khác với cách sản xuất truyền thống. Nhưng tôi nghĩ nếu cứ sản xuất như trước thì rất khó nâng cao thu nhập. Vì vậy, tôi vừa làm vừa học, tham quan các mô hình ở nhiều nơi, tìm hiểu kỹ thuật và thị trường để lựa chọn hướng đi phù hợp với điều kiện của gia đình”, chị Đào chia sẻ.
Đến nay, mô hình của gia đình chị có tổng diện tích khoảng 4.500 m², trong đó 1.500 m² trồng hoa lan và 3.000 m² trồng chuyên canh hoa chuối đỏ.
Với diện tích hoa lan, chị đầu tư hệ thống nhà giàn, lưới che nắng để tạo môi trường phù hợp cho cây sinh trưởng trong điều kiện thời tiết vùng miền núi. Chị tập trung phát triển các dòng lan có giá trị thương mại, lan rừng thuần hóa và lan cấy mô phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng.

Chị Đào chăm sóc những giò lan trong khu vườn của gia đình.
Trong quá trình chăm sóc, chị chủ động học kỹ thuật tách mầm, phối trộn giá thể, chăm sóc và phòng trừ nấm bệnh theo hướng hữu cơ. Chị cũng điều chỉnh kỹ thuật để hoa nở đúng thời điểm lễ, Tết, khi nhu cầu và giá trị tiêu thụ tăng cao.
Bên cạnh hoa lan, 3.000 m² đất đồi được gia đình chị sử dụng để trồng chuyên canh hoa chuối đỏ. Loại hoa này có màu sắc bắt mắt, hoa tươi lâu, được sử dụng để trang trí và được thị trường ưa chuộng, nhất là vào các dịp lễ, Tết.
Tìm đầu ra bằng mạng xã hội
Với chị Đào, trồng được hoa mới chỉ là một phần của quá trình sản xuất. Bài toán tiếp theo là đưa sản phẩm đến với khách hàng.
Chị bắt đầu tự chụp ảnh, quay video về khu vườn, hoa lan, hoa chuối đỏ và cây giống rồi giới thiệu trên TikTok, YouTube, Facebook. Qua mạng xã hội, sản phẩm từ khu vườn ở Sẻ Pản được giới thiệu tới khách hàng ở những địa phương khác.
“Bây giờ làm nông nghiệp không chỉ là trồng được cây mà còn phải biết sản phẩm bán cho ai, bán ở đâu. Tôi thường xuyên sử dụng mạng xã hội để giới thiệu hoa, cây giống, kết nối với khách hàng. Qua đó mình vừa quảng bá được sản phẩm của gia đình, vừa học hỏi thêm nhu cầu của thị trường để điều chỉnh sản xuất”, chị Đào cho biết.
Cách làm này giúp chị chủ động hơn trong tiêu thụ sản phẩm, đồng thời nắm bắt được thị hiếu của khách hàng để điều chỉnh việc sản xuất.

Hoa chuối đỏ được gia đình chị Đào trồng trên diện tích khoảng 3.000m² đất đồi.
Hiện mô hình cung cấp nhiều sản phẩm như hoa lan giàn, lan chậu, hoa chuối đỏ cắt cành và cây giống. Thu nhập bình quân đạt khoảng 120-150 triệu đồng/năm sau khi trừ chi phí.
Từ việc sản xuất các loại cây trồng truyền thống, gia đình chị Đào từng bước chuyển sang những sản phẩm có giá trị cao hơn, đồng thời chủ động tìm kiếm khách hàng thay vì chỉ phụ thuộc vào thị trường tiêu thụ truyền thống.
Chia sẻ kinh nghiệm với phụ nữ trong xóm
Không chỉ phát triển kinh tế gia đình, chị Đào còn là Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ xóm Sẻ Pản. Từ kinh nghiệm trong quá trình xây dựng mô hình, chị sẵn sàng mở cửa vườn, hướng dẫn hội viên kỹ thuật trồng và chăm sóc hoa lan, hoa chuối đỏ; chia sẻ kinh nghiệm lựa chọn giống, chăm sóc cây và tìm kiếm đầu ra.
Với một số hộ phụ nữ nghèo, phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn, chị hỗ trợ cây giống, tư vấn kỹ thuật và hướng dẫn cách tiếp cận thị trường để từng bước có thêm sinh kế.
Chị Hoàng Thị Hồng Vân, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ, Chủ tịch Hội LHPN xã Bạch Đằng, đánh giá chị Triệu Thị Đào là một trong những hội viên phụ nữ trẻ tiêu biểu, mạnh dạn thay đổi phương thức sản xuất.

Chăm sóc hoa lan là công việc được chị Đào chú trọng để nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm
“Điều đáng quý ở chị Đào không chỉ là hiệu quả kinh tế từ mô hình hoa lan và hoa chuối đỏ mà còn ở tinh thần tiên phong, chịu khó học hỏi và sẵn sàng chia sẻ với hội viên. Chị đã cho thấy phụ nữ, nhất là phụ nữ dân tộc thiểu số, hoàn toàn có thể chủ động tiếp cận khoa học kỹ thuật, ứng dụng công nghệ số, xây dựng mô hình kinh tế phù hợp và từng bước nâng cao giá trị sản phẩm", chị Vân cho biết.
Theo chị Vân, từ hiệu quả của mô hình, Hội LHPN xã tiếp tục khuyến khích hội viên mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phát triển những mô hình phù hợp với điều kiện địa phương; đồng thời hỗ trợ phụ nữ tiếp cận khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số và các kênh bán hàng trực tuyến.
Từ những mảnh đất đồi trước đây cho giá trị kinh tế chưa cao, chị Triệu Thị Đào đang từng bước xây dựng một hướng sản xuất mới bằng hoa lan và hoa chuối đỏ. Việc chủ động học kỹ thuật, tìm kiếm thị trường và đưa sản phẩm lên mạng xã hội giúp mô hình của gia đình có thêm kênh tiêu thụ, trong khi kinh nghiệm sản xuất tiếp tục được chị chia sẻ với những phụ nữ khác ở địa phương.