Chuyên gia da liễu: Bí kíp để da không sạm nám khi nắng nóng kéo dài

Gia tăng các bệnh da liễu trong mùa hè

Thời gian gần đây, chị N.T.H. (46 tuổi, Hà Nội) nhận thấy các mảng nám ở hai bên gò má ngày càng đậm màu và lan rộng. Trước đó, chị thường xuyên di chuyển ngoài trời vào khung giờ trưa để đưa đón con và giải quyết công việc. Dù đã sử dụng kem chống nắng nhưng chỉ bôi một lần vào buổi sáng và ít khi che chắn kỹ.

Ban đầu, chị cho rằng tình trạng da sạm màu chỉ là hiện tượng bình thường do thời tiết nắng nóng. Tuy nhiên, sau nhiều tuần, các vùng da mặt không những không cải thiện mà còn xuất hiện thêm các đốm nâu, khiến chị mất tự tin khi giao tiếp.

Theo BS.CKII Vũ Thị Phương Dung, Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Da liễu Trung ương, thời tiết nắng nóng là một trong những yếu tố khiến các vấn đề về da gia tăng rõ rệt trong mùa hè.

"Nhiệt độ môi trường tăng cao làm tuyến mồ hôi và tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn. Lượng dầu tiết ra nhiều dễ gây bít tắc lỗ chân lông, tạo điều kiện cho mụn trứng cá, viêm nang lông và các tình trạng viêm da phát triển", BS. Dung cho biết.

Bên cạnh đó, thời tiết oi bức khiến cơ thể mất nước nhanh qua đường mồ hôi. Khi lượng nước không được bổ sung đầy đủ, da trở nên khô ráp, sần sùi, giảm độ đàn hồi và suy yếu hàng rào bảo vệ tự nhiên. Đây là nguyên nhân khiến da dễ kích ứng trước các tác nhân từ môi trường như bụi bẩn, vi khuẩn hay hóa chất.

Mùa hè là thời điểm nhiều bệnh lý da liễu có xu hướng bùng phát hoặc trở nên nghiêm trọng hơn. Các bệnh thường gặp gồm viêm da do ánh nắng, cháy nắng, rôm sảy, mề đay do nóng, viêm nang lông, mụn trứng cá, nấm da, lang ben và các bệnh nhiễm khuẩn da liên quan đến tình trạng tăng tiết mồ hôi.

Đặc biệt, những người thường xuyên làm việc ngoài trời như công nhân xây dựng, nông dân, tài xế, nhân viên giao hàng hay vận động viên là nhóm đối tượng có nguy cơ cao nhất.

Ngoài ra, trẻ em, người cao tuổi và những người đang mắc các bệnh da mạn tính như viêm da cơ địa, lupus ban đỏ, nám da cũng dễ bị ảnh hưởng bởi nắng nóng hơn so với người bình thường.

Theo BS. Dung, một trong những tình trạng phổ biến nhất là cháy nắng. Khi tiếp xúc quá lâu với ánh nắng gay gắt, da có thể xuất hiện biểu hiện đỏ rát, đau, nóng khi chạm vào. Trong trường hợp nặng, người bệnh có thể bị phồng rộp, bong tróc da và mất nhiều ngày để hồi phục. Không chỉ gây tổn thương cấp tính, việc tiếp xúc thường xuyên với ánh nắng mặt trời còn để lại nhiều hậu quả lâu dài đối với sức khỏe làn da.

Tia UV thúc đẩy sạm nám và lão hóa sớm

BS.CKII Vũ Thị Phương Dung cho biết tia cực tím (UV) là tác nhân chính gây tổn thương da trong những ngày nắng nóng. Tia UVB chủ yếu tác động lên lớp thượng bì, gây tổn thương cấu trúc DNA của tế bào da. Nếu các tổn thương này không được sửa chữa kịp thời, nguy cơ xuất hiện các đột biến tế bào sẽ tăng lên theo thời gian.

Trong khi đó, tia UVA có khả năng xuyên sâu xuống lớp trung bì và kích thích sản sinh các gốc tự do. Những gốc tự do này gây ra tình trạng stress oxy hóa, phá hủy collagen và elastin, hai thành phần giữ vai trò quan trọng trong việc duy trì độ đàn hồi và săn chắc của da.

"Khi collagen và elastin bị tổn thương, làn da sẽ mất đi độ đàn hồi tự nhiên, xuất hiện nếp nhăn, chùng nhão và lão hóa nhanh hơn", BS. Dung phân tích.

Bên cạnh đó, tia UV còn kích thích các tế bào sắc tố melanocyte tăng cường sản xuất melanin nhằm bảo vệ cơ thể khỏi tác hại của bức xạ mặt trời. Tuy nhiên, sự gia tăng melanin quá mức lại chính là nguyên nhân gây sạm da, nám và tàn nhang.

Nhiều người cho rằng chỉ cần tránh nắng khi trời quá gắt là đủ. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo tia UVA vẫn có thể xuyên qua mây, cửa kính và tác động lên da ngay cả khi trời không nắng rõ rệt.

Để bảo vệ làn da, BS. Dung khuyến cáo người dân nên hạn chế ra ngoài trong khoảng thời gian từ 10 giờ đến 16 giờ - thời điểm cường độ tia UV ở mức cao nhất trong ngày.

Khi phải hoạt động ngoài trời, cần mặc quần áo chống nắng, đội mũ rộng vành, đeo kính râm và sử dụng kem chống nắng có chỉ số SPF từ 30 trở lên. Kem chống nắng nên được bôi trước khi ra ngoài khoảng 15-20 phút và thoa lại sau mỗi 2 giờ nếu tiếp xúc liên tục với ánh nắng hoặc đổ nhiều mồ hôi. Ngoài ra, việc uống đủ nước, duy trì chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây tươi và ngủ đủ giấc cũng góp phần hỗ trợ sức khỏe làn da trong mùa hè.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu như cháy nắng nặng, phồng rộp, đau rát kéo dài, da sưng đỏ nhiều, nổi mụn mủ, ngứa dữ dội hoặc các tổn thương da không cải thiện sau vài ngày tự chăm sóc tại nhà, người dân cần đến cơ sở chuyên khoa da liễu để được thăm khám và điều trị kịp thời.