Chuyên gia: Người tiêu dùng đang rất thận trọng trong chi tiêu

Chia sẻ tại hội thảo "Xu hướng tiêu dùng 2026 và ESG: Doanh nghiệp cần thích ứng thế nào?" vừa được Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao phối hợp cùng Trung tâm BSA tổ chức, bà Nguyễn Cao Ngọc Dung, Phụ trách phát triển thị trường Việt Nam và Philippines của NielsenIQ, cho biết, tăng trưởng GDP nước ta đạt 8% trong năm 2025 nhưng thị trường hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) lại cho thấy nhiều tín hiệu trái chiều. Kết quả khảo sát cho thấy, người tiêu dùng thận trọng hơn trong việc chi tiêu, đặc biệt là đối với hàng tiêu dùng nhanh. Nếu năm 2024 chỉ khoảng 57% người tiêu dùng được hỏi cho biết họ thắt chặt chi tiêu thì đến năm 2025, con số này đã tăng lên 63%.

"Điều này cho thấy người tiêu dùng suy xét nhiều hơn trong việc chi tiêu. Chi tiêu FMCG vốn là những sản phẩm gần như là thiết yếu trong cuộc sống hằng ngày", bà Dung nhấn mạnh và cho biết thêm rằng những mối lo lớn nhất hiện nay của người tiêu dùng là chi phí nhu yếu phẩm, kinh tế chậm lại, chi phí đầu tư y tế và giá nhiên liệu.

Áp lực không chỉ đến từ phía người tiêu dùng mà còn đè nặng lên doanh nghiệp. Trong năm 2025, tăng trưởng của ngành FMCG chậm lại do sản lượng tiếp tục giảm. Các doanh nghiệp hiện phải đối mặt với hàng loạt vấn đề như chi phí vận hành tăng, thiên tai, hàng giả, hàng kém chất lượng và những biến động thương mại quốc tế. Đồng thời, các yêu cầu mới liên quan đến ESG, thị trường tín chỉ carbon… đang buộc doanh nghiệp phải thay đổi để duy trì khả năng cạnh tranh.

Theo bà Dung, người tiêu dùng có nhiều thay đổi trong hành vi mua sắm, từ lập kế hoạch đến chọn kênh mua sắm. Họ ưu tiên những sản phẩm phù hợp ngân sách, đồng thời lựa chọn các kênh mua sắm hợp lý hơn. Kết quả khảo sát cho thấy, người tiêu dùng ở TPHCM thắt chặt chi tiêu nhiều hơn ở các khoản quần áo, chăm sóc cá nhân và ăn uống bên ngoài.

Tuy nhiên, người tiêu dùng Việt vẫn sẵn sàng trải nghiệm sản phẩm mới nếu phù hợp nhu cầu và mang lại trải nghiệm thú vị. Sản phẩm mới được xem là yếu tố then chốt trong việc kích thích nhu cầu của ngành hàng tiêu dùng nhanh. Ngoài yếu tố giá cả, người tiêu dùng hiện ngày càng quan tâm đến chất lượng và sức khỏe. Các dòng sản phẩm ít đường, tốt cho sức khỏe, bổ sung dinh dưỡng hoặc mang tính cá nhân hóa đang được ưa chuộng hơn.

Hiện kênh bán lẻ truyền thống vẫn chiếm khoảng 85% thị phần FMCG tại Việt Nam, trong khi các kênh hiện đại như siêu thị, minimart hay cửa hàng tiện lợi chiếm khoảng 15% và tiếp tục tăng trưởng. Tuy nhiên, NielsenIQ ghi nhận số lượng cửa hàng ở kênh truyền thống đã giảm khoảng 10% so với hai năm trước, trong khi kênh hiện đại tiếp tục mở rộng. "Bức tranh này giúp doanh nghiệp hình dung rõ nên tập trung vào đâu. Khi chọn thị trường mục tiêu, doanh nghiệp cần cân nhắc giá và sản phẩm phù hợp với từng kênh, thay vì đưa tất cả sản phẩm ra thị trường", bà Dung nói.

Bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lượng cao cho biết, trong thời gian tới, các chương trình hỗ trợ sẽ được hiệp hội tổ chức nhiều và linh hoạt hơn, xuất phát từ nhu cầu thực tế của doanh nghiệp thay vì theo mô hình cố định định kỳ.

Theo bà Vũ Kim Hạnh, ESG hiện không còn là một lựa chọn mang tính khuyến khích, mà đang dần trở thành yêu cầu bắt buộc nếu doanh nghiệp muốn mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.