Diễn đàn tháng 9: Giữ học sinh vùng cao đến trường không chỉ cần con đường an toàn

Nỗi lo không chỉ ở đường đến trường

PV: Mỗi mùa tựu trường, cha mẹ học sinh vùng cao thường lo lắng nhất điều gì khi đưa con đến trường? Những nỗi lo đó có gì khác so với phụ huynh ở khu vực thuận lợi?

Thầy Trần Hưng Thái: Ở Lượng Minh, điều cha mẹ học sinh lo lắng nhất là việc đưa đón và sự an toàn của con trên đường đến trường. Địa bàn rộng, nhiều bản xa trường, có nơi phải qua suối, qua sông bằng thuyền bè. Đặc biệt, việc đưa con về nhà vào cuối tuần và đưa con trở lại trường vào đầu tuần có thể gặp nhiều khó khăn khi thời tiết xấu, mưa lũ, giao thông bị chia cắt.

Bên cạnh đó, nhiều cha mẹ đi làm ăn xa, con ở với ông bà hoặc người thân nên việc trực tiếp đưa đón, quản lý và chăm sóc con còn hạn chế. Trong khi đó, điều kiện ăn, ở và sinh hoạt bán trú hiện nay cơ bản đã được nhà trường bảo đảm.

Vì vậy, so với phụ huynh ở khu vực thuận lợi, nỗi lo của cha mẹ học sinh Lượng Minh gắn nhiều hơn với đường sá, khoảng cách địa lý, việc đưa đón cuối tuần – đầu tuần và điều kiện trực tiếp chăm sóc, đồng hành cùng con.

PV: Theo thầy, những khó khăn nào khiến học sinh vùng cao dễ bỏ học hoặc đi học không đều? Điều này ảnh hưởng thế nào đến việc học tập của các em?

Thầy Trần Hưng Thái: Từ thực tế của nhà trường, nguyên nhân học sinh đi học không đều hoặc có nguy cơ bỏ học không chỉ nằm ở điều kiện vật chất. Hiện nay, điều kiện ăn ở, sinh hoạt và quản lý bán trú của nhà trường cơ bản được bảo đảm. Vấn đề đáng quan tâm hơn là hoàn cảnh gia đình, sự quan tâm của cha mẹ hoặc người giám hộ và mức độ phối hợp với nhà trường.

Một bộ phận phụ huynh còn bận mưu sinh, chưa thường xuyên theo dõi việc học và những thay đổi của con. Một số cha mẹ còn thiếu kỹ năng giáo dục con ở lứa tuổi THCS; cách giáo dục chủ yếu dựa vào kinh nghiệm văn hóa làng bản, trong khi các em rất cần được lắng nghe, định hướng và đồng hành.

Học sinh đi học không đều sẽ bị gián đoạn việc tiếp thu kiến thức, dễ bị hổng kiến thức, học lực giảm sút, thiếu tự tin và từ đó càng có nguy cơ chán học, bỏ học. Vì vậy, nhà trường phải phát hiện sớm, tìm đúng nguyên nhân và phối hợp với gia đình để hỗ trợ các em.

Mong cha mẹ cùng nhà trường giữ các em ở lại với con chữ

PV: Khi học sinh bước vào năm học mới, thầy cô thường trăn trở nhất về vấn đề gì?

Thầy Trần Hưng Thái: Điều chúng tôi trăn trở nhất là làm thế nào để mỗi học sinh duy trì được việc học thường xuyên, có động lực học tập và từng bước theo kịp chương trình, nhất là những em có hoàn cảnh khó khăn.

Đối với học sinh dân tộc thiểu số, khả năng sử dụng tiếng Việt trong học tập và nền tảng kiến thức chưa đồng đều. Nếu các em lại hay nghỉ học thì việc tiếp thu chương trình càng khó khăn.

Tuy nhiên, chất lượng học tập không chỉ phụ thuộc vào những gì diễn ra trong lớp học. Sự quan tâm, nhắc nhở, động viên và đồng hành của gia đình có vai trò rất quan trọng trong việc hình thành thói quen và động lực học tập của học sinh.

PV: Việc ăn ở bán trú, đi lại và điều kiện sinh hoạt của học sinh hiện nay còn những khó khăn nào? Nhà trường và giáo viên đang hỗ trợ các em ra sao?

Thầy Trần Hưng Thái: Hiện nay, điều kiện ăn ở, sinh hoạt và quản lý học sinh bán trú của nhà trường cơ bản được bảo đảm. Vì vậy, khó khăn lớn nhất vẫn là đặc thù địa bàn. Học sinh đến từ nhiều bản, có những bản ở xa; vào mùa mưa lũ, giao thông có thể bị ảnh hưởng, sạt lở hoặc chia cắt, tác động đến việc đi lại và học tập.

Đối với học sinh bán trú, nhà trường không chỉ tổ chức ăn, ở, nghỉ ngơi và quản lý sinh hoạt, mà còn coi đây là môi trường giáo dục các em ngoài giờ lên lớp. Các em được hướng dẫn kỹ năng sống, kỹ năng tự phục vụ, ý thức tự giác, tinh thần trách nhiệm, cách ứng xử và những giá trị sống cần thiết, qua đó từng bước hình thành nền nếp, nhân cách và sự tự lập.

Nhà trường thực hiện phân công trực quản lý, theo dõi sĩ số và tình hình học sinh hằng ngày; giáo viên chủ nhiệm, giáo viên trực và các bộ phận liên quan phối hợp xử lý những vấn đề phát sinh. Với học sinh có hoàn cảnh khó khăn hoặc có biểu hiện nghỉ học, nhà trường chủ động phối hợp với gia đình để tìm nguyên nhân và hỗ trợ kịp thời.

PV: Nếu được gửi một thông điệp đến cha mẹ học sinh vùng cao trong mùa tựu trường năm nay, thầy muốn nói điều gì?

Thầy Trần Hưng Thái: Tôi muốn gửi đến cha mẹ học sinh một thông điệp rất giản dị: hãy yên tâm đưa con đến trường và đồng hành cùng nhà trường trong việc giáo dục con em mình.

Nhà trường đang cố gắng bảo đảm môi trường học tập, ăn ở và sinh hoạt an toàn, ổn định cho học sinh. Nhưng nhà trường không thể thay thế hoàn toàn vai trò của gia đình.

Tôi mong cha mẹ không chỉ quan tâm đến việc con có đi học hay không, mà hãy quan tâm con học như thế nào, gặp khó khăn gì và có những thay đổi gì trong tâm lý, sinh hoạt. Khi gia đình và nhà trường cùng quan tâm, các em sẽ có thêm động lực để duy trì việc học.

Thầy cô có thể dạy các em kiến thức, nhưng sự quan tâm, yêu thương và trách nhiệm của cha mẹ là điều không ai có thể thay thế.

PV: Xin trân trọng cảm ơn thầy!