Đón đầu ngành nghề mới thị trường đang khát nhân lực
Lao động nữ trong doanh nghiệp FDI. Ảnh minh họa
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cho rằng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ dừng lại ở việc gia tăng số lượng mà phải chú trọng vào thực chất tay nghề, chuyển dịch cơ cấu theo hướng ưu tiên các lĩnh vực trọng điểm và ngành nghề mới để đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước.
Ưu tiên các ngành nghề mới và lĩnh vực trọng điểm
Tại buổi làm việc với Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (GDNN-GDTX) chiều 6/5, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) Hoàng Minh Sơn cho biết, trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ, việc đào tạo nhân lực không thể duy trì theo tư duy cũ. Yêu cầu phải cải thiện cơ cấu ngành nghề, trong đó ưu tiên đặc biệt cho các lĩnh vực trọng điểm. Việc đẩy mạnh tuyển sinh và đào tạo các ngành nghề mới được xác định là nhiệm vụ trọng tâm để bắt kịp đà phát triển của thế giới.
Mục tiêu cốt lõi là tạo ra một lực lượng lao động "thực học, thực hành". Theo Bộ trưởng, lao động được đào tạo phải thực sự có kỹ năng và tay nghề cao để đóng góp trực tiếp, hiệu quả vào sự phát triển kinh tế - xã hội. Để làm được điều này, các chương trình đào tạo cần được thiết kế linh hoạt, gắn chặt với nhu cầu thực tế của thị trường lao động.
Để hiện thực hóa mục tiêu đào tạo nhân lực chất lượng cao trong các ngành nghề mới, Bộ trưởng chỉ rõ 3 yếu tố quyết định: tăng nguồn lực, tăng động lực và mở rộng không gian phát triển.
Trong đó, về nguồn lực, cần có các chính sách đột phá để huy động hiệu quả nguồn tài chính và trí tuệ từ Nhà nước, xã hội, đặc biệt là sự đồng hành của doanh nghiệp và người học.

Bộ trưởng Bộ GDĐT Hoàng Minh Sơn phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc
Về động lực, phải tạo ra sức hút để học sinh tự nguyện và hào hứng tham gia giáo dục nghề nghiệp, đồng thời có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp trực tiếp đầu tư và tham gia vào quá trình đào tạo.
Về không gian phát triển, giáo dục nghề nghiệp cần thoát khỏi những rào cản cũ, hướng tới một "hệ sinh thái học tập suốt đời", nơi người dân có thể học tập linh hoạt tại trường học, doanh nghiệp hoặc trên các nền tảng số.
Theo Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, hiện nay, trên 85% cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã thiết lập quan hệ hợp tác với hơn 7.200 doanh nghiệp, giúp người học tăng cơ hội thực hành và tiếp cận việc làm ngay sau tốt nghiệp. Năm 2025, số người tốt nghiệp đạt khoảng 1,8 triệu, trong đó tỷ lệ có việc làm sau đào tạo duy trì trên 85%.
Điều chỉnh chiến lược phát triển giáo dục nghề nghiệp
Một điểm nhấn quan trọng trong chiến lược mới là việc tận dụng triệt để công nghệ để tạo ra sự đột phá. Công nghệ được xem là phương tiện để giảm chi phí, mở rộng khả năng tiếp cận giáo dục và "cá thể hóa" việc học cho từng đối tượng. Cục GDNN-GDTX cũng đang tích cực đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu ngành và học bạ số để nâng cao hiệu quả quản lý.
Bên cạnh đó, việc chuyển đổi từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy quản trị, tăng cường quyền tự chủ cho các cơ sở đào tạo sẽ giúp các trường chủ động hơn trong việc cập nhật chương trình, đón đầu các ngành nghề mới mà thị trường đang khát nhân lực.

Quang cảnh buổi làm việc. Ảnh VP Bộ GDĐT
Hiện nay, Cục GDNN-GDTX đang khẩn trương hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và các đề án chiến lược để hiện thực hóa các chỉ đạo này. Các nhiệm vụ như thúc đẩy phổ cập kỹ năng số, chuẩn bị cho Kỳ thi Kỹ năng nghề thế giới và tăng cường hợp tác quốc tế đang được triển khai mạnh mẽ nhằm nâng tầm vị thế của nhân lực Việt Nam trên bản đồ quốc tế,.
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn khẳng định, việc điều chỉnh chiến lược phát triển giáo dục nghề nghiệp phải gắn liền với bối cảnh mới. Các chính sách triển khai cần tập trung vào những lĩnh vực có tác động lớn, tránh dàn trải, nhằm tạo ra sự chuyển biến thực chất trong chất lượng nguồn nhân lực quốc gia.

Lao động nông thôn ở xã Quảng Khê (tỉnh Lâm Đồng) tham gia lớp đào tạo nghề, tiếp cận công nghệ thông tin
Theo Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên, năm 2026, giáo dục nghề nghiệp đặt mục tiêu tuyển sinh khoảng 2,1 triệu người, trong đó trình độ trung cấp, cao đẳng khoảng 430.000 người. Hệ thống tập trung nâng cao chất lượng đào tạo, ưu tiên các ngành nghề trọng điểm, lĩnh vực công nghệ, kinh tế số, kinh tế xanh.
Để đạt mục tiêu này, cần đổi mới tuyển sinh, nâng cao hiệu quả phân luồng, cập nhật chương trình đào tạo gắn với doanh nghiệp, đẩy mạnh chuyển đổi số và hoàn thiện cơ sở dữ liệu ngành. Bên cạnh đó là việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, tăng đầu tư nguồn lực và đẩy mạnh truyền thông nhằm nâng cao nhận thức xã hội về giáo dục nghề nghiệp.