Dòng chảy di sản văn hóa và biển đảo quê hương qua sách ảnh của NSNA Nguyễn Á

Chia sẻ trong sự kiện triển lãm và ra mắt 2 sách ảnh tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam (36 Lý Thường Kiệt, Hà Nội), nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Á cho biết, ông đã dành thời gian hơn 16 năm để thực hiện hai cuốn sách ảnh này.

Dòng chảy lưu giữ những giá trị văn hóa phi vật thể

Để thực hiện cuốn sách ảnh "Những di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO vinh danh", NSNA Nguyễn Á đã rong ruổi khám phá và ghi lại hình ảnh của 17 di sản trên khắp các vùng miền đất nước. Ông chia sẻ rằng, đây là lần thứ 2 ông giới thiệu với công chúng về đề tài này.

Trước đó, năm 2015, NSNA Nguyễn Á từng ra mắt cuốn sách ảnh về 11 di sản văn hóa phi vật thể của Việt Nam được UNESCO vinh danh. Sau 10 năm, sự thôi thúc khát vọng lưu giữ những giá trị văn hóa Việt chính là động lực để ông tiếp tục với 6 di sản còn lại (trong số 17 di sản). Ông tâm niệm, 2 cuốn sách ảnh về đề tài di sản văn hóa phi vật thể là dòng chảy tiếp nối của hành trình lưu giữ những giá trị văn hóa mà ông bền bỉ theo đuổi suốt hơn 1 thập kỷ.

"Tôi luôn cảm nhận thấy mình may mắn khi được sinh ra và lớn lên trong cái nôi của nền văn hóa Việt Nam đa dạng, phong phú và giàu bản sắc. Bằng những bức ảnh của mình, tôi mong muốn lưu giữ những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc, đồng thời khơi dậy niềm tự hào và tự tôn dân tộc, đặc biệt trong thế hệ trẻ - lực lượng sẽ tiếp nối và gìn giữ những giá trị ấy trong tương lai. Bên cạnh đó, thông qua ngôn ngữ hình ảnh, tôi muốn truyền tải đến độc giả yêu thương ý nghĩa quý giá của những di sản được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, góp phần quảng bá và lan tỏa những giá trị truyền thống của Việt Nam", NSNA Nguyễn Á chia sẻ.

Theo ông Trần Hoàng, Chủ tịch Hội Marketing Việt Nam và VietnamMarcom, mỗi di sản được giới thiệu trong tác phẩm không chỉ là một tinh hoa văn hóa được cộng đồng quốc tế ghi nhận, mà còn là nơi kết tinh hồn cốt dân tộc, phản chiếu chiều sâu lịch sử, bản sắc và sức sống của con người Việt Nam trên khắp mọi miền đất nước. Cuốn sách là lời nhắc nhở mỗi chúng ta về trách nhiệm gìn giữ, tôn vinh và tiếp tục làm giàu thêm những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc", ông bày tỏ.

Hành trình phác họa bức tranh biển đảo Việt Nam

Với "Chuyện về Biển đảo Quê hương", NSNA Nguyễn Á là một trong những người đầu tiên ở Việt Nam thực hiện cuốn sách ảnh về 5 vùng biển của đất nước.

Nguyễn Á kể, năm 2010, ông có chuyến công tác đầu tiên đến Trường Sa. Kể từ đó đến nay, ông đã 7 lần trở lại nơi này. Những cảm xúc khó quên về tình người nơi đầu sóng ngọn gió, về những cán bộ, chiến sĩ kiên trung ngày đêm canh giữ biển trời Tổ quốc, về những người dân kiên cường bám biển "đeo bám" sự nghiệp sáng tác của ông trong nhiều năm. Từ niềm trăn trở ấy, ông đã cho ra đời 3 cuốn sách ảnh: Hoàng Sa – Trường Sa biển đảo Việt Nam (2014), Lý sơn hôm nay (2019) và Hành trình yêu thương từ thành phố mang tên Bác (2023). "Chuyện về Biển đảo Quê hương" là cuốn sách thứ 4 theo đuổi đề tài biển đảo của NSNA Nguyễn Á.

Không chỉ giới thiệu vẻ đẹp thiên nhiên, con người và những giá trị văn hóa, các tác phẩm về biển đảo còn là lời tri ân của NSNA Nguyễn Á đối với những người lính đang ngày đêm vượt qua khó khăn, gian khổ, vững vàng nơi đầu sóng ngọn gió để bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc. Những khoảnh khắc sinh động phản ánh đời sống văn hóa, đặc trưng tiêu biểu các vùng biển đảo đã tạo nên một "câu chuyện hình ảnh" đan xen giữa chiều sâu văn hóa và tình yêu đất nước. Đây cũng chính là cách tiếp cận nghệ thuật của Nguyễn Á: Sử dụng nhiếp ảnh như một phương thức lưu giữ ký ức và giới thiệu những giá trị văn hóa đang hiện hữu trong đời sống. 

Ở "Chuyện về Biển đảo Quê hương", NSNA Nguyễn Á không đơn thuần kể câu chuyện của một hòn đảo hay một vùng biển. Đó là hành trình phác họa bức tranh về biển đảo Việt Nam qua hình ảnh của 5 vùng Hải quân Việt Nam - từ vùng biển Đông Bắc đến vùng biển Tây Nam, từ những hải cảng sôi động đến các đảo tiền tiêu giữa Biển Đông…

"Trong cảm nhận của tôi, 5 vùng Hải quân là 5 cánh tay nối dài của Tổ quốc vươn ra biển lớn, ngày đêm gìn giữ hơn 3260km bờ biển, những hòn đảo tiền tiêu và không gian sinh tồn của dân tộc. Phía sau mỗi con tàu, mỗi ngọn hải đăng là biết bao con người đang âm thầm cống hiến để biển luôn bình yên và Tổ quốc luôn vững vàng ra đại dương", NSNA Nguyễn bộc bạch.

Bà Lê Nguyễn Thiên Nga, Viện trưởng Viện Quản trị Chính sách và Chiến lược phát triển cho rằng, những cuốn sách ảnh của Nguyễn Á có giá trị như những sản phẩm văn hóa có khả năng giới thiệu Việt Nam với bạn bè quốc tế. Bà Nga cho biết, trong quá trình tham gia các hoạt động ngoại giao quốc tế, đưa các đoàn công tác và các tập đoàn Việt Nam ra nước ngoài, một trong những điều được quan tâm là tìm kiếm những món quà vừa có ý nghĩa, vừa giúp bạn bè quốc tế hiểu thêm về đất nước, con người Việt Nam.