Ghi nhận hơn 200 ca tử vong do virus Ebola bùng phát tại Congo

Số ca tử vong không ngừng tăng

Thế giới lại một lần nữa nín thở dõi theo những diễn biến khốc liệt từ tâm dịch Trung Phi, nơi virus Ebola đang bùng phát với tốc độ đáng lo ngại. Tính đến ngày 23/5/2026, tình hình đã vượt ra khỏi tầm kiểm soát cục bộ khi số ca tử vong và nghi nhiễm tăng vọt, buộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phải ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu. Khác với những đợt dịch trước, sự xuất hiện của biến thể hiếm gặp cùng tình trạng bất ổn an ninh đang biến cuộc chiến chống Ebola trở thành một thử thách khắc nghiệt đối với hệ thống y tế khu vực và quốc tế.

Theo cập nhật mới nhất tính đến ngày 23/5, Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo đã ghi nhận 204 ca tử vong trong tổng số 867 ca nghi nhiễm. Dịch bệnh hiện tập trung chủ yếu tại miền Đông nước này, khởi phát từ tỉnh Ituri và nhanh chóng lan sang Nam Kivu – khu vực vốn đã chịu nhiều tổn thương do xung đột vũ trang kéo dài.

Đáng chú ý, "bóng ma" Ebola đã vượt biên giới sang Uganda. Giới chức y tế nước này xác nhận đã có 5 ca mắc, trong đó 1 trường hợp đã tử vong tại thủ đô Kampala. Các ca bệnh mới bao gồm một tài xế từng chở bệnh nhân từ Congo nhập cảnh vào Uganda, một nhân viên y tế bị phơi nhiễm trong quá trình điều trị và một phụ nữ đến từ vùng dịch. Sự xuất hiện của các ca bệnh tại thủ đô và sự hy sinh của các tình nguyện viên nhân đạo tại tỉnh Ituri là minh chứng cho thấy virus đang âm thầm xâm nhập sâu vào cộng đồng,.

Xuất hiện biến thể hiếm gặp của virus Ebola

Một trong những lý do khiến đợt dịch này trở nên đặc biệt nguy hiểm chính là tác nhân gây bệnh là chủng virus Bundibugyo. Đây là một biến thể hiếm gặp của virus Ebola với những đặc điểm dịch tễ rất khác biệt so với chủng Zaire phổ biến trước đây,.

Theo Bộ trưởng Y tế CHDC Congo, ông Samuel Roger Kamba, tỷ lệ tử vong của chủng này có thể lên tới 50%. Hiện nay thế giới chưa có bất kỳ loại vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu nào được cấp phép cho chủng Bundibugyo. Người bệnh thường có biểu hiện sốt ở giai đoạn đầu, nhưng các triệu chứng xuất huyết đặc trưng lại xuất hiện muộn hơn, khiến việc phát hiện và cách ly sớm trở nên vô cùng khó khăn. Các chuyên gia nhận định virus có thể đã âm thầm lây lan trong cộng đồng một thời gian dài trước khi các ca bệnh đầu tiên được chính thức xác nhận.

Liên minh châu Phi (AU) và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi (Africa CDC) đã phát đi cảnh báo về nguy cơ dịch bệnh lan sang 10 quốc gia láng giềng khác, bao gồm cả những nước có lưu lượng giao thương lớn như Kenya, Ethiopia và Nam Sudan. Nguyên nhân chính được xác định là do tần suất đi lại xuyên biên giới cao và tình trạng bất ổn an ninh khiến công tác kiểm soát dịch tễ bị gián đoạn.

Để ngăn chặn thảm họa, Chính phủ CHDC Congo đã áp dụng các biện pháp mạnh tay: Toàn bộ chuyến bay chở khách đến và đi từ thành phố Bunia (tâm dịch) đều bị tạm dừng, ngoại trừ các chuyến bay nhân đạo được cấp phép đặc biệt. Thực hiện cấm tụ tập đông người, cấm tổ chức tang lễ và các sự kiện trên 50 người đã được ban hành tại khu vực Đông Bắc.

Để tránh lây nhiễm từ thi thể, mọi lễ chôn cất nạn nhân Ebola phải được tiến hành dưới sự giám sát nghiêm ngặt của lực lượng an ninh.

Bộ trưởng Samuel Roger Kamba nhấn mạnh, việc kiểm soát Ebola lúc này không chỉ là nhiệm vụ y tế mà là "vấn đề của tất cả mọi người". Chính phủ nước này đang nỗ lực giành lại quyền kiểm soát tại các khu vực bất ổn để triển khai các đội phản ứng nhanh, truy vết người tiếp xúc tại những đầu mối giao thương trọng điểm như khu vực Mongwalu.