Hà Nội phát thải khoảng 21.000 tấn bụi mịn PM2.5 mỗi năm

Bụi đường chiếm hơn 41% lượng phát thải PM2.5

Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội vừa tổ chức tọa đàm với chủ đề “Thực trạng ô nhiễm không khí tại Hà Nội: Giải pháp của thành phố và trách nhiệm của các bên”. Tại đây, các cơ quan chức năng đã thông tin về những nguồn gây ô nhiễm chính, đồng thời đề cập các giải pháp kiểm soát phát thải và trách nhiệm trong quá trình triển khai.

Thông tin tại tọa đàm, bà Lê Thanh Thủy, Phó Trưởng phòng Quản lý Môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội), cho biết, chất lượng không khí trên địa bàn thành phố chịu tác động từ nhiều nguồn phát thải khác nhau, trong đó có giao thông, xây dựng và bụi phát sinh từ mặt đường.

Đáng chú ý, vào thời điểm mùa đông - xuân, tình trạng ô nhiễm thường có xu hướng gia tăng do điều kiện thời tiết không thuận lợi. Hiện tượng nghịch nhiệt khiến lớp không khí lạnh ở gần mặt đất bị giữ lại bởi lớp không khí ấm phía trên, làm hạn chế sự lưu thông và khuếch tán các chất ô nhiễm. Bụi mịn vì thế tích tụ nhiều hơn ở tầng không khí sát mặt đất.

Theo bà Thủy, một số tổ chức quốc tế từng xếp Hà Nội vào nhóm những thành phố có mức độ ô nhiễm không khí cao trên thế giới. Tuy nhiên, các kết quả này cần được nhìn nhận trong phạm vi nhất định, bởi số liệu quan trắc tại một số điểm không đồng nghĩa với chất lượng không khí của toàn bộ thành phố.

Để có cơ sở nhận diện và kiểm soát các nguồn phát thải, Hà Nội đã thực hiện kiểm kê đối với 5 nhóm chất ô nhiễm chủ yếu, gồm bụi PM10, PM2.5, SO2, NOx và CO.

Kết quả cho thấy, tổng lượng bụi mịn PM2.5 phát sinh trên địa bàn thành phố ước khoảng 21.000 tấn mỗi năm. Trong cơ cấu phát thải, bụi đường chiếm tỷ trọng lớn nhất với 41,3%. Đây là lượng bụi tồn đọng trên bề mặt đường bị cuốn lên không khí khi các phương tiện lưu thông.

Đứng thứ hai là hoạt động giao thông vận tải, đóng góp khoảng 34,6% tổng lượng phát thải PM2.5. Tiếp đến là hoạt động xây dựng với tỷ lệ 8,4%.

Từ kết quả kiểm kê, thành phố xác định các nhóm giải pháp tương ứng với từng nguồn gây ô nhiễm. Đối với bụi đường, các biện pháp được đặt ra gồm tăng cường quét, hút bụi, rửa đường và kiểm soát đất, cát rơi vãi trên các tuyến giao thông.

Với nguồn phát thải từ giao thông, Hà Nội định hướng siết chặt kiểm soát khí thải phương tiện, thúc đẩy sử dụng phương tiện giao thông công cộng thân thiện với môi trường và từng bước triển khai các vùng phát thải thấp.

Trong khi đó, hoạt động xây dựng sẽ được kiểm soát thông qua việc yêu cầu các chủ đầu tư, nhà thầu thực hiện đầy đủ biện pháp che chắn công trình, phun nước giảm bụi, vệ sinh phương tiện trước khi ra khỏi công trường và kiểm soát quá trình vận chuyển vật liệu.

Hơn 3.000 trường hợp làm rơi vãi vật liệu xây dựng bị xử phạt

Một trong những vấn đề được đề cập tại tọa đàm là tình trạng phương tiện vận chuyển đất đá, vật liệu xây dựng và phế thải gây ô nhiễm môi trường trên các tuyến đường Hà Nội.

Trung tá Phạm Hoài Nam, Phó Trưởng Phòng Cảnh sát giao thông - Công an TP Hà Nội, cho biết, hiện thành phố đang triển khai đồng loạt nhiều dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn như các tuyến Vành đai 1, Vành đai 2,5, Vành đai 3,5, Vành đai 4, Quốc lộ 6, Đại lộ Thăng Long và các dự án cầu vượt sông Hồng.

Khối lượng công trình lớn kéo theo nhu cầu vận chuyển vật liệu xây dựng tăng cao. Các phương tiện chở cát, sỏi, xi măng, đất đá hoạt động với tần suất lớn, tiềm ẩn nguy cơ phát tán bụi và gây mất vệ sinh môi trường, nhất là tại các tuyến đường dẫn vào công trường và khu vực cửa ngõ thành phố.

Qua kiểm tra, lực lượng cảnh sát giao thông ghi nhận vẫn còn tình trạng xe tải chở vật liệu không che chắn đúng quy định, để đất đá rơi xuống mặt đường hoặc kéo theo bùn đất từ công trường ra các tuyến giao thông.

Đáng lo ngại, khi thời tiết khô hanh, lượng đất cát này dễ bị phương tiện cuốn lên, phát tán thành bụi trong không khí, ảnh hưởng đến sinh hoạt và sức khỏe của người dân.

Về kết quả xử lý vi phạm, Trung tá Phạm Hoài Nam cho biết, lực lượng chức năng đã xử phạt hơn 17.000 trường hợp vi phạm liên quan đến hoạt động vận tải hàng hóa. Trong đó, hơn 3.000 trường hợp bị xử phạt do vận chuyển vật liệu xây dựng làm rơi vãi ra đường; hơn 8.000 trường hợp vi phạm về chở hàng quá khổ, quá tải.

Những con số này cho thấy, bên cạnh các giải pháp về hạ tầng và kiểm soát nguồn phát thải, việc chấn chỉnh hoạt động vận tải, nâng cao trách nhiệm của chủ phương tiện và đơn vị thi công cũng là yêu cầu quan trọng trong nỗ lực cải thiện chất lượng không khí tại Hà Nội.