Hướng dẫn doanh nghiệp tuân thủ pháp luật thương mại điện tử

Theo TS. Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), Luật Thương mại điện tử 2025 và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP có các điểm mới, tác động trực tiếp đến doanh nghiệp và các chủ thể tham gia thị trường. Các quy định mới hướng đến xây dựng môi trường thương mại điện tử minh bạch, an toàn, lành mạnh; xác định rõ trách nhiệm của từng chủ thể; bảo vệ doanh nghiệp kinh doanh chân chính, bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng và tạo nền tảng cho thị trường phát triển bền vững.

TS. Lê Hoàng Oanh giải đáp một số thông tin hướng dẫn thực hiện Luật Thương mại điện tử 2025 và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP doanh nghiệp cần tuân thủ.

+ Hỏi: Những đối tượng nào cần tuân thủ Luật thương mại điện tử?

Chuyên gia trả lời: Bạn là người bán và chỉ cần thực hiện hoạt động bán hàng trên môi trường điện tử, bạn bắt buộc tuân thủ Luật. Các hình thức bán hàng trên thương mại điện tử bao gồm: bán qua Affiliate (tiếp thị liên kết); Livestream bán hàng; TikTok Shop; Website; Ứng dụng (App); sàn TMĐT; Facebook (có chức năng giao dịch).

+ Hỏi: Người bán hàng trên thương mại điện tử có những nghĩa vụ gì?

Chuyên gia trả lời: có 8 nhóm nghĩa vụ chính của người bán, bao gồm:

Cụ thể:

Nghĩa vụ 1: Xác thực danh tính

Người bán phải xác thực danh tính để: Ngăn chặn kinh doanh ẩn danh, bảo vệ người tiêu dùng và tăng tính minh bạch

Quy trình xác thực danh tính sẽ thực hiện theo các bước: Người bán cung cấp thông tin cho nền tảng TMĐT, chủ quản nền tảng TMĐT thực hiện xác thực, nếu đáp ứng đủ điều kiện thì được phép đăng bán hàng hóa.

Như vậy có thể khẳng định: Xác thực là tấm vé vào cửa các nền tảng thương mại điện tử. Nếu người bán không xác thực thì không được tham gia giao dịch.

Về hậu quả nếu bỏ qua xác thực, từ góc độ người bán, không xác thực sẽ không được tham gia hoạt động bán hàng trên nền tảng.

Ở góc độ nền tảng, nghĩa vụ của sàn TMĐT là từ chối hoặc ngăn chặn người bán chưa được xác thực. Khi tham gia bán hàng trên TMĐT, bạn cần nhớ, xác thực là điều kiện để tham gia thị trường, chứ không phải thủ tục bổ sung sau khi bán hàng.

Đối với Nghĩa vụ 2 và 3, yêu cầu về Công khai thông tin, cần lưu ý:

Về chủ thể, cần công khai: tên, địa chỉ, phương thức liên hệ

Về hàng hóa, cần công khai: tên hàng hóa, giá bán, đặc điểm chính, điều kiện giao dịch, chính sách đổi trả

Mục tiêu của việc công khai thông tin là đảm bảo người mua có 100% thông tin để quyết định trước khi bấm nút giao dịch.

Về Nghĩa vụ 4: Ngành nghề kinh doanh có điều kiện

Các nhóm kinh doanh hàng hóa có điều kiện bao gồm: thực phẩm, mỹ phẩm, dược phẩm, thiết bị y tế và các ngành nghề đầu tư có điều kiện khác

Yêu cầu đối với nhóm hàng hóa này, cần có đủ điều kiện theo pháp luật chuyên ngành và cung cấp giấy tờ chứng minh cho nền tảng, được nền tảng duyệt và cho phép đăng bán. Nếu hàng hóa hhông đáp ứng điều kiện, nền tảng không được phép cho đăng bán.

Về trách nhiệm 5 và 6 của người bán, nội dung liên quan đến hàng hóa và thực hiện cam kết với người mua

Trong đó, hàng hóa cần bảo đảm chất lượng và tính hợp pháp cũng như đảm bảo cam kết và giao hàng cần thông tin công khai, giao hàng đúng thỏa thuận và tuân thủ đúng cam kết về bảo hành, đổi trả, hoàn tiền. Người bán phải chịu trách nhiệm toàn diện về sản phẩm và cam kết với khách hàng.

Với trách nhiệm 7 và 8, liên quan đến việc xử lý hàng hóa có khuyết tật và bảo vệ thông tin người tiêu dùng của người bán.

Cụ thể, khi xử lý hàng hóa có khuyết tật cần: thông báo cho nền tảng; công khai thông tin hàng hóa; thu hồi, xử lý hàng hóa và bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật

Bên cạnh đó, người bán cần có trách nhiệm bảo vệ dữ liệu và thông tin người tiêu dùng như: bảo vệ dữ liệu người mua; không sử dụng, tiết lộ thông tin của người mua và phối hợp xử lý vi phạm

Ở nội dung này, cần lưu ý quyền của người bán trên nền tảng bao gồm: Tiếp cận dữ liệu kinh doanh; Thanh toán đầy đủ, đúng hạn; Giải quyết khiếu nại minh bạch; Thông báo trước khi hạn chế tài khoản; Truy cập, tải dữ liệu hợp đồng.

Như vậy, tuân thủ pháp luật cần được doanh nghiệp xác định là một bộ phận của hoạt động quản trị, được thực hiện xuyên suốt từ cung cấp thông tin, xây dựng chính sách giao dịch, quản lý hoạt động bán hàng đến tiếp nhận và giải quyết phản ánh, khiếu nại. Việc chủ động chuẩn bị ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro pháp lý, nâng cao uy tín và củng cố niềm tin của khách hàng trên môi trường số.