Kéo dài “tuổi thọ” nội tạng

Hồi sinh nội tạng động vật

Theo tờ Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP), Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS) vừa thực hiện nghiên cứu, tìm ra giải pháp kéo dài tuổi thọ và hồi sinh các cơ quan nội tạng động vật sau nhiều ngày bảo quản ở nhiệt độ siêu lạnh, mở ra triển vọng đầy hứa hẹn cho lĩnh vực hiến và ghép tạng.

Hiện nay, các bộ phận nội tạng sau khi được nhận từ người hiến chỉ có thể sử dụng trong thời gian rất ngắn. Ví dụ, tim chỉ bảo quản được khoảng 6 giờ, phổi 9 giờ, gan 12 giờ và thận có thể kéo dài tối đa 1 ngày nên việc vận chuyển và ghép tạng luôn diễn ra trong khẩn cấp, đôi khi phải hủy bỏ do quá hạn.

Nghiên cứu nêu trên của Phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia về Khoa học và Công nghệ đông lạnh thuộc Viện Vật lý và Hóa học, CAS. Mặc dù công nghệ vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm và chưa thử nghiệm trên người, nhưng một ngày nào đó có thể thay đổi toàn bộ lĩnh vực cấy ghép nội tạng của nhân loại, đặc biệt là tim. Thông tin đăng trên tạp chí Journal of Medical Devices của Mỹ cho biết, các nhà nghiên cứu CAS đã hồi sinh và cấy ghép nội tạng động vật sau khi đông lạnh chúng ở nhiệt độ dưới 0 độ C trong vài ngày. Ví dụ, trước đây tim có thời gian bảo quản chỉ 6 giờ sau khi lấy từ người hiến tặng thì nay đã lên 24 giờ. Cụ thể, các nhà nghiên cứu đã có thể đông lạnh và bảo quản thận động vật trong nitơ lỏng ở nhiệt độ âm 150 độ C trong 7 ngày trước khi hồi sinh, sau đó cấy ghép thành công.

Trữ đông triệt để trong hệ thống tưới máu

Theo bà Rao Wei, chủ nhiệm đề tài, các nhà nghiên cứu đã phát triển một hệ thống tưới máu ở nhiệt độ thấp có kiểm soát chính xác nhiệt độ và lưu lượng oxy trong quá trình vận chuyển, đồng thời hạ nhiệt độ của cơ quan xuống âm 10 độ.

Theo bài báo, công nghệ và thiết bị được các nhà khoa học Trung Quốc phát triển hoàn toàn và tích hợp với phần mềm giám sát, điều khiển sinh lý của riêng họ để tự quản lý tình trạng nội tạng và các thông số tưới máu trong suốt quá trình. Thiết bị đang được thử nghiệm trên tim chuột và thận của thỏ, lợn. Trong quá trình tưới máu 300 phút, nhiệt độ nội tạng được giảm dần xuống âm 5 độ C. Nhiệt độ tưới máu tối thiểu của thiết bị là âm 10 độ C.

Cũng theo bà Rao Wei, nhóm nghiên cứu xác nhận việc sử dụng hệ thống này cho các cơ quan được trữ đông bằng cách thay thế nước nội bào bằng dung dịch bảo quản và lưu trữ chúng ở âm 150 độ C dưới nitơ lỏng. Phương pháp này giúp các cơ quan có vẻ ngoài giống như thủy tinh, sử dụng chất bảo quản lạnh nồng độ cao (CPA) và làm lạnh nhanh để ngăn ngừa sự hình thành tinh thể băng và tránh tổn thương tế bào. Tuy nhiên, để quá trình thủy tinh hóa nội tạng lâu dài thành công, cần có sự thâm nhập đồng đều và đầy đủ của CPA - điều kiện mà một ngày nào đó có thể đạt được với hệ thống tưới dịch mới được phát triển.

Nguy cơ tiềm ẩn

Mặc dù những biện pháp này một ngày nào đó có thể kéo dài thời gian các cơ quan nội tạng bên ngoài cơ thể người, nhưng tiến bộ công nghệ này cũng có thể trở thành "con dao hai lưỡi" - tiềm ẩn nguy cơ tạo điều kiện cho nạn buôn lậu nội tạng xuyên quốc gia trên diện rộng.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thừa nhận rằng, tình trạng thiếu hụt nội tạng có thể dẫn đến các hoạt động bất hợp pháp, chẳng hạn như buôn bán các bộ phận cơ thể để cấy ghép.

Theo phóng sự của Phoenix TV năm ngoái, trong lịch sử, các tội phạm liên quan đến nội tạng trong khu vực tập trung ở Đông Nam Á, đặc biệt là ở miền bắc Myanmar và Thái Lan, nơi có một hệ sinh thái tội phạm phức tạp bao gồm cả các khu vực lừa đảo trực tuyến. Trích dẫn một nguồn tin ở miền bắc Myanmar, Phoenix TV cho biết, "lợi nhuận" cho một cặp thận trên thị trường "chợ đen" khu vực Đông Nam Á vào khoảng 300.000 NDT (tương đương 40.000 USD) nếu tìm được người hiến phù hợp. WHO cho biết nghiên cứu về các giải pháp thay thế đang được tiến hành, nhưng ngay cả khi chúng có sẵn, chi phí cao có thể hạn chế khả năng tiếp cận. Tuy nhiên, nếu được phát triển và quản lý đúng cách, đây có thể là bước tiến quan trọng trong ngành y, giúp cứu sống nhiều bệnh nhân hơn khi nguồn hiến tạng truyền thống ngày càng khan hiếm.