Kết nối Việt Nam với thế giới bằng sản phẩm thêu tay thủ công

Giữ hồn văn hóa, làm mới chất liệu dân gian

Lớn lên cùng những khung thêu, những tấm vải nhiều màu và tiếng trò chuyện của các nghệ nhân, Thùy Linh càng ngày càng nhận ra: mình thật khó có thể rời xa nơi này! Với chị, Tân Mỹ Design không đơn thuần là một cửa hàng gia đình, mà là vùng ký ức thiêng liêng đã theo chị suốt tuổi thơ.

Chị Thùy Linh kể, chị nhớ như in hình ảnh bà và mẹ ngồi bên khung thêu, nhớ những người thợ lặng lẽ cặm cụi với từng đường kim, mũi chỉ… Những câu chuyện về thời chiến, khi các cô gái thêu khăn tay gửi người yêu ra trận, hay những đôi vợ chồng trẻ nâng niu chiếc vỏ gối thêu trong ngày cưới… luôn ăn sâu trong ký ức của chị một cách rất tự nhiên. "Có lúc tôi nghĩ, mình đã từ bỏ hẳn giấc mơ trở thành nhà ngoại giao. Nhưng sau này, lớn lên thì tôi hiểu rằng, mình vẫn đang theo đuổi giấc mơ ấy, nhưng là "thực hành" trên một con đường khác. Lan tỏa sản phẩm thủ công của gia đình trên thị trường quốc tế chính là cách để giới thiệu Việt Nam với thế giới" - chị nói.

Từ một cửa hàng nhỏ trên phố Hàng Gai, Hà Nội, Tân Mỹ Design hôm nay đã trở thành điểm dừng quen thuộc của nhiều du khách quốc tế mỗi khi đến Hà Nội. Không ít chính khách, đại sứ hay khách nước ngoài đến đây để mua sắm và cảm nhận một phần văn hóa Việt Nam qua từng món đồ thủ công.

Theo chị Thùy Linh, điều giúp cửa hàng tồn tại suốt nhiều năm qua chính là sự chỉn chu với nghề. Gia đình chị luôn quan niệm, mỗi sản phẩm làm ra đều mang theo câu chuyện và cảm xúc riêng. "Chúng tôi không muốn khách hàng chỉ nhìn thấy một món đồ đẹp, mà còn cảm nhận được tinh thần Việt Nam, với sự khéo léo, tỉ mỉ và giàu cảm xúc trong đó", chị chia sẻ.

Hiện nay, ngoài thêu tay, Tân Mỹ Design còn phát triển thêm thời trang, sơn mài, đồ thủ công nghệ thuật hay trang sức. Dù thay đổi theo thời gian và thị hiếu khách hàng, song các thiết kế của cơ sở vẫn đảm bảo tuân thủ quy tắc chung là phát triển trên nền tảng văn hóa Việt Nam.

Với chị Thùy Linh, truyền thống không phải để cất giữ và trưng bày mà cần được bảo tồn, phát huy bằng cách đưa vào đời sống hiện đại. Vì vậy, các họa tiết dân gian hay chất liệu truyền thống được chị làm mới theo hướng gần gũi, dễ ứng dụng hơn. Chị quan niệm, nếu giữ mọi thứ nguyên vẹn như cũ, sản phẩm thủ công sẽ khó đến gần thế hệ trẻ hay khách quốc tế. Còn nếu thay đổi quá nhiều, sản phẩm cũng dễ mất đi bản sắc vốn có. Vì thế, chị luôn tìm cách để dung hòa giữa hai điều đó. "Nhiều khi chỉ cần thay đổi một chút về màu sắc, kiểu dáng hay ứng dụng là sản phẩm đã gần với cuộc sống hơn, nhưng phần hồn văn hóa bên trong vẫn còn nguyên", chị nói.

Tâm huyết và không ngừng nỗ lực với nghề, điều khiến chị Thùy Linh rất vui và có thêm động lực là ngày càng có nhiều du khách nước ngoài tìm đến, tỏ ra vô cùng thích thú khi thấy Việt Nam có những sản phẩm thủ công tinh tế, hiện đại.

Dòng chảy trao truyền

Nhắc đến giai đoạn khó khăn nhất của cửa hàng gia đình, chị Thùy Linh nhớ ngay đến thời điểm dịch Covid-19: Phố cổ vắng lặng, khách du lịch gần như biến mất, việc kinh doanh cũng chững lại hoàn toàn... Đó cũng là lúc chị phải đưa ra quyết định vô cùng khó khăn: Bán ngôi nhà đã gắn bó với nhiều thế hệ trong gia đình để duy trì hoạt động của cửa hàng. Điều khiến chị day dứt nhất khi ấy, không phải chỉ là câu chuyện kinh doanh của gia đình mình mà còn là cuộc sống của những con người đã gắn bó với cửa hàng suốt nhiều năm. "Phía sau mỗi nhân viên, mỗi nghệ nhân đều là một gia đình. Nên nếu mình dừng lại thì rất nhiều người cũng sẽ bị ảnh hưởng theo", chị tâm sự.

Sau dịch, để thích nghi với thói quen mua sắm mới của khách hàng, cửa hàng buộc phải có những thay đổi phù hợp. Nếu trước đây khách thường đến tận nơi để chạm vào chất liệu, ngắm kỹ từng đường thêu thì nay, Tân Mỹ Design bắt đầu chú trọng hơn vào hình ảnh và nội dung trên các nền tảng online. Tuy nhiên, chị Linh cho rằng, với sản phẩm thủ công, điều quan trọng không nằm ở chuyện bán online hay offline, mà là làm sao để khách hàng cảm nhận được sự chân thật của món đồ.

Sau rất nhiều thăng trầm trên hành trình giữ gìn thương hiệu gia đình, chị Thùy Linh cho biết, điều khiến chị cảm động và thêm nhiều nghị lực, chính là thế hệ thứ 4 trong gia đình bắt đầu quan tâm đến nghề thêu và những giá trị văn hóa truyền thống. Bằng chứng là con gái chị và các cháu họ trong nhà đều yêu và muốn gắn bó với nghề thêu tay của gia đình. Với chị, đó là niềm hạnh phúc không gì so sánh được, vì tình yêu với nghề truyền thống của gia đình vẫn như một dòng chảy được trao truyền và tiếp nối qua từng thế hệ.

"Nghề thủ công chưa bao giờ là cũ kỹ. Điều quan trọng là mình làm gì để đưa nó đến gần hơn với đời sống hiện đại, để những giá trị ấy tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa", chị Thùy Linh bộc bạch.