Khai mạc Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực

Hội nghị là bước triển khai cụ thể các Nghị quyết của Trung ương về phát triển văn hóa, đồng thời mở ra không gian chia sẻ kinh nghiệm, quảng bá hình ảnh đất nước và thắt chặt quan hệ hợp tác đa phương. Đây cũng là dịp quan trọng để Việt Nam tranh thủ sự ủng hộ quốc tế đối với công tác bảo tồn, phục dựng Điện Kính Thiên, cũng như thúc đẩy các hồ sơ đề cử Di sản thế giới mới như Óc Eo - Ba Thê, Cổ Loa, Củ Chi hay quần thể Vân Long - Kim Bảng - Tam Chúc, qua đó khẳng định năng lực tổ chức và nâng cao sức mạnh mềm quốc gia.

Phát biểu khai mạc, Ủy viên Bộ Chính trị - Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh hội nghị diễn ra vào thời điểm đặc biệt có ý nghĩa, đánh dấu mốc 50 năm quan hệ Việt Nam - UNESCO và hướng tới kỷ niệm 55 năm Công ước Di sản thế giới 1972. Nhắc lại việc Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua Nghị quyết tuyên bố giai đoạn 2027 - 2036 là Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững - một sáng kiến do Việt Nam khởi xướng cùng 103 nước đồng bảo trợ, Bộ trưởng khẳng định di sản chính là ký ức của nhân loại và là sợi dây nối quá khứ với hiện tại và tương lai. Việc giữ gìn tính xác thực của di sản, suy cho cùng, chính là tôn trọng sự thật lịch sử.

Trước những áp lực ngày càng lớn từ đô thị hóa và biến đổi khí hậu lên các di sản khu vực châu Á - Thái Bình Dương, người đứng đầu ngành ngoại giao Việt Nam tái khẳng định quan điểm nhất quán của Chính phủ: Xem văn hóa là nền tảng, mục tiêu và động lực cho sự phát triển. Việt Nam kiên trì định hướng bảo tồn để phát triển và phát triển để bảo tồn tốt hơn, quyết không đánh đổi bản sắc văn hóa lấy tăng trưởng kinh tế đơn thuần.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đề nghị hội nghị tập trung thảo luận về việc nhìn nhận tính xác thực trên cơ sở tôn trọng sự đa dạng văn hóa, ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo một cách có trách nhiệm để phục vụ sự thật lịch sử, đồng thời lấy cộng đồng và người dân làm trung tâm trong mọi hoạt động bảo tồn. Bên cạnh đó, Việt Nam đề xuất thành lập Mạng lưới hợp tác di sản châu Á - Thái Bình Dương và phối hợp với UNESCO tổ chức các chương trình đào tạo định kỳ cho thế hệ chuyên gia trẻ, đưa Văn kiện Hà Nội trở thành kim chỉ nam cho các hành động thực chất.

Đánh giá cao công tác chuẩn bị của nước chủ nhà, ông Lazare Eloundou Assomo, Giám đốc Trung tâm Di sản thế giới UNESCO, khẳng định Việt Nam luôn là thành viên tích cực, trách nhiệm và là mô hình điển hình về bảo tồn di sản gắn với phát triển kinh tế - xã hội cũng như sinh kế của người dân. Công tác quản lý tại các di sản như Hoàng thành Thăng Long, Tràng An, Hội An hay Huế tiếp tục là những bài học kinh nghiệm quý giá cho cộng đồng quốc tế.

Sau phiên khai mạc, hội nghị tiếp tục diễn ra với các phiên thảo luận chuyên sâu, hoạt động trưng bày và Lễ khởi công Dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi Điện Kính Thiên tại Hoàng thành Thăng Long. 

Dự kiến tại phiên bế mạc vào ngày 30/9, các đại biểu sẽ thông qua Văn kiện Hà Nội về Di sản và Tính xác thực. Các đại biểu quốc tế cũng sẽ có chuyến khảo sát thực địa tại Quần thể danh thắng Tràng An và khu vực Tam Chúc, góp phần kết nối lý luận chính sách với thực tiễn quản lý di sản tại Việt Nam.