Khi phụ nữ tạo ra thay đổi - Bài 1: Sáng tạo bắt đầu từ những câu hỏi nhỏ

Đưa nghiên cứu vào thực tiễn

PGS.TS. Nguyễn Thị Ái Nhung (Phó Viện trưởng, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu, Sản xuất và Chuyển giao Công nghệ, Viện Nghiên cứu và Ứng dụng Khoa học Công nghệ, Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế), là người theo đuổi hướng nghiên cứu các hợp chất tự nhiên và khai thác giá trị của nguồn dược liệu Việt Nam. 

Điều chị nhìn thấy là Việt Nam có nguồn dược liệu phong phú, giàu tiềm năng nhưng khoảng cách từ nguồn nguyên liệu đến một sản phẩm có khả năng ứng dụng trong thực tiễn vẫn còn khá xa.

Muốn biến tiềm năng ấy thành giá trị, không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm dân gian. Cần xác định thành phần hóa học, lựa chọn và tối ưu hóa quy trình chiết xuất, đánh giá hoạt tính, nghiên cứu bào chế, kiểm soát chất lượng và từng bước hoàn thiện sản phẩm trước khi chuyển giao.

Vì thế, nhóm nghiên cứu của PGS.TS Nguyễn Thị Ái Nhung đi theo hướng kết nối từ vùng nguyên liệu, công nghệ chiết xuất, đánh giá hoạt tính đến bào chế, kiểm soát chất lượng, tiêu chuẩn hóa và chuyển giao.

Điểm đáng chú ý là nghiên cứu không dừng lại trong phòng thí nghiệm. Khi kết quả được từng bước đưa vào thực tiễn và phát triển thành sản phẩm, giá trị của nguồn dược liệu được nâng lên, vùng nguyên liệu có thêm cơ hội phát triển, đồng thời người dân có thể tiếp cận những sản phẩm chăm sóc sức khỏe được nghiên cứu bài bản.

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Ái Nhung, để một nghiên cứu đi từ phòng thí nghiệm đến ứng dụng thực tiễn, năng lực chuyên môn của nhà khoa học là điều kiện cần nhưng chưa đủ. Cần có môi trường nghiên cứu, nguồn lực, đội ngũ cộng sự và sự kết nối hiệu quả với doanh nghiệp, địa phương.

Với phụ nữ, quá trình này còn đặt ra một bài toán khác: thời gian. Một nghiên cứu cần nhiều năm theo đuổi, trong khi công việc gia đình cũng cần sự có mặt của họ. Vì vậy, sự chia sẻ từ gia đình và đồng nghiệp có ý nghĩa quan trọng để phụ nữ có thể theo đuổi khoa học lâu dài.

Đồng hành với người bệnh tại nhà

Cũng bắt đầu từ một vấn đề rất gần với đời sống, dược sĩ Nguyễn Thị Phương Thảo, Công ty Dược phẩm Hưng Yên, chọn cách đồng hành với người bệnh ngay tại nhà.

Trong quá trình làm nghề, chị nhận thấy người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính thường phải sử dụng nhiều loại thuốc nhưng không phải ai cũng hiểu rõ cách dùng. Có người quên giờ uống thuốc, có người chưa nắm được những lưu ý khi sử dụng, cũng có người gặp dấu hiệu bất thường nhưng không biết phải làm gì tiếp theo.

Từ thực tế đó, chị xây dựng mô hình chăm sóc sức khỏe tại nhà. Người dược sĩ tư vấn cách sử dụng thuốc, nhắc nhở tuân thủ điều trị, hỗ trợ theo dõi sức khỏe và phối hợp với gia đình, nhân viên y tế khi phát sinh vấn đề cần thăm khám.

Chị không đặt mục tiêu thay thế bác sĩ hay bệnh viện, mà muốn lấp đầy khoảng thời gian giữa những lần người bệnh đến cơ sở y tế. Bởi với một người mắc bệnh mạn tính, quá trình chăm sóc không chỉ diễn ra trong phòng khám. Họ vẫn phải uống thuốc, ăn uống, theo dõi sức khỏe và xử lý những bất thường tại nhà. Khi có người hướng dẫn, người bệnh chủ động hơn, còn gia đình cũng bớt lúng túng trong quá trình chăm sóc.

Với Nguyễn Thị Phương Thảo, một sáng kiến không nhất thiết phải bắt đầu từ một ý tưởng lớn. Nhiều khi, nó bắt đầu từ việc nhìn kỹ hơn vào những khó khăn của người bệnh và đặt câu hỏi: Có cách nào để làm tốt hơn không?

Sáng tạo không bắt đầu từ những bài toán lớn

Câu chuyện của chị Trần Thị Huyền Trang lại đến từ một nhu cầu khác: lưu giữ ký ức. Là Giám đốc kinh doanh Công ty TNHH Dream Tân Châu, chị nhận thấy điện thoại khiến việc chụp ảnh trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết, nhưng cũng khiến những bức ảnh dễ bị chìm giữa hàng nghìn dữ liệu.

Với ảnh cưới, ảnh gia đình hay ảnh sự kiện, nhiều người vẫn muốn có một sản phẩm có thể cầm trên tay và giữ lại lâu dài. Từ nhu cầu đó, chị ứng dụng công nghệ in ảnh hiện đại, đổi mới quy trình sản xuất để nâng chất lượng và độ bền sản phẩm.

Với chị Trang, đổi mới sáng tạo không nhất thiết phải tạo ra một thứ chưa từng có. Đôi khi đó là cách nhìn một sản phẩm quen thuộc bằng con mắt khác, hiểu khách hàng cần gì và tìm cách đáp ứng tốt hơn.

Một bức ảnh trong điện thoại có thể nằm giữa hàng nghìn hình ảnh khác. Một bức ảnh được in, đặt trong album hay lưu giữ trong gia đình lại có một giá trị riêng.

Ba phụ nữ, ba lĩnh vực, ba cách giải quyết vấn đề. Họ cùng bắt đầu từ những nhu cầu cụ thể: khai thác giá trị dược liệu, giải quyết khó khăn của người bệnh và đáp ứng sự thay đổi trong nhu cầu khách hàng.

Đổi mới sáng tạo nhiều khi bắt đầu từ khả năng nhận ra một vấn đề chưa được giải quyết thỏa đáng và kiên trì tìm cách làm khác. Những câu chuyện này cũng cho thấy, để phụ nữ có thể phát huy năng lực, họ cần một môi trường thuận lợi để học hỏi, thử nghiệm và phát triển, cùng các nguồn lực về kinh phí, công nghệ, cố vấn và thị trường.

Gia đình cũng giữ vai trò quan trọng. Khi việc nhà và chăm sóc người thân được chia sẻ, phụ nữ có thêm thời gian cho học tập, nghiên cứu, khởi nghiệp và theo đuổi những ý tưởng mới.

Ba câu chuyện là những minh chứng cho năng lực và sức sáng tạo của phụ nữ. Khi được trao cơ hội đúng lúc, những ý tưởng ấy có thể tạo ra giá trị thiết thực cho cộng đồng.

(Còn tiếp)