Khó ngủ, khó tập trung có thể là biểu hiện suy thận ở người trẻ

ThS.BS Trịnh Thị Thanh Hằng, Phó Trưởng khoa Thận tiết niệu - lọc máu (Bệnh viện Hữu Nghị), cho biết người trẻ thường có tâm lý chủ quan với các biểu hiện như mệt mỏi hay mất ngủ. Trong khi đó, đây có thể là những tín hiệu sớm cho thấy thận đang suy giảm chức năng. Về mặt sinh lý, thận đảm nhiệm vai trò lọc bỏ chất độc, điều hòa nước và sản xuất một số hormone quan trọng cho cơ thể. Khi hoạt động này bị rối loạn, cơ thể không còn duy trì được trạng thái cân bằng như trước.

Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể chỉ cảm thấy mệt mỏi thoáng qua, giảm khả năng tập trung, dễ mất ngủ hoặc ngủ không sâu giấc. Những biểu hiện này thường bị quy cho áp lực công việc hoặc căng thẳng tâm lý, khiến người bệnh bỏ qua. Một số trường hợp xuất hiện chán ăn, buồn nôn nhẹ nhưng không rõ nguyên nhân. Khi tình trạng kéo dài, chức năng thận suy giảm rõ hơn sẽ dẫn đến thiếu máu do giảm sản xuất erythropoietin – hormone kích thích tạo hồng cầu. Lúc này, người bệnh có thể thấy hoa mắt, chóng mặt, đau đầu, da xanh xao và suy nhược rõ rệt.

Cùng với đó, rối loạn điện giải và tích tụ độc chất trong cơ thể gây ra hàng loạt biểu hiện khác như da khô, ngứa, chuột rút, phù chân hoặc phù mặt. Những thay đổi trong thói quen tiểu tiện cũng là dấu hiệu quan trọng, bao gồm tiểu đêm, nước tiểu có bọt hoặc lẫn máu. Ở giai đoạn nặng, người bệnh có thể gặp khó thở, đau ngực do ứ dịch, thậm chí phải can thiệp lọc máu.

Theo bác sĩ Hằng, suy thận là hậu quả của nhiều tình trạng khác nhau. Các bệnh lý chuyển hóa như đái tháo đường, tăng huyết áp, gout đang ngày càng phổ biến ở người trẻ và là nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương thận mạn tính.

Tuy nhiên, đáng chú ý là nhiều thói quen sinh hoạt tưởng như bình thường lại góp phần thúc đẩy quá trình này. Việc tự ý sử dụng thuốc giảm đau, kháng sinh kéo dài, dùng thuốc Đông y hoặc thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc có thể gây độc cho thận. Bên cạnh đó, chế độ ăn nhiều muối, nhiều thực phẩm chế biến sẵn, uống ít nước, lạm dụng rượu, bia và ít vận động cũng làm tăng nguy cơ suy giảm chức năng thận.

Không chỉ vậy, một số bệnh lý tại thận và đường tiết niệu như sỏi, nhiễm trùng, bệnh cầu thận hay các bệnh tự miễn như lupus ban đỏ, bệnh di truyền như thận đa nang nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời đều có thể tiến triển thành suy thận. Thực tế lâm sàng cho thấy không ít bệnh nhân trẻ tuổi đến khám chỉ vì mệt mỏi kéo dài, nhưng khi kiểm tra đã ở giai đoạn cuối của bệnh.

Các chuyên gia cảnh báo rằng những dấu hiệu như khó ngủ, giảm tập trung hay mệt mỏi kéo dài không nên xem nhẹ, đặc biệt khi đi kèm các bất thường về tiểu tiện hoặc phù nề. Việc chủ động theo dõi sức khỏe đóng vai trò quan trọng trong phát hiện sớm bệnh lý thận. Người trẻ cần hạn chế tối đa việc tự ý dùng thuốc, duy trì chế độ ăn uống hợp lý với lượng muối vừa phải, uống đủ nước theo nhu cầu cơ thể và tăng cường vận động thể lực. Với những người có bệnh nền như đái tháo đường hay tăng huyết áp, việc kiểm soát tốt các chỉ số là yếu tố then chốt để bảo vệ thận.

Khám sức khỏe định kỳ, bao gồm xét nghiệm máu và nước tiểu để đánh giá chức năng thận nên được thực hiện ít nhất mỗi năm một lần, đặc biệt ở những người có yếu tố nguy cơ.

Theo các bác sĩ, việc phát hiện sớm suy thận sẽ giúp kiểm soát, làm chậm tiến triển và duy trì chất lượng sống. Ngược lại, sự chủ quan trước những dấu hiệu tưởng chừng đơn giản có thể khiến người bệnh phải đối mặt với những hậu quả nặng nề, thậm chí phụ thuộc vào lọc máu suốt đời.