Kiệt sức vì mải miết chạy theo chuẩn mực

Khi "sống chuẩn" biến thành áp lực âm thầm

Chuông báo thức vừa reo, phản xạ đầu tiên của Khánh Chi (32 tuổi, nhân viên truyền thông tại Hà Nội) không phải là vươn mình tận hưởng chút không khí mát lành của buổi sớm, mà là cuống quít vớ lấy chiếc điện thoại. Một ngày của cô bắt đầu bằng hàng loạt nhiệm vụ đã lập trình sẵn trong đầu: 20 phút thiền định để "chữa lành", 30 phút tập yoga giữ dáng, chuẩn bị bữa sáng "eat clean" đúng chuẩn dinh dưỡng, ráng đọc 10 trang sách phát triển bản thân và không quên nhắc con uống ly nước ấm đầu ngày.

Cứ thế, Chi guồng mình chạy đua với thời gian. Đến 9 giờ tối, sau khi dỗ con ngủ xong và dọn dẹp "bãi chiến trường" ở bếp, cô ngồi thẫn thờ nhìn vào danh sách việc cần làm trong ngày vẫn còn dở dang vài mục. Một cảm giác tội lỗi mơ hồ xộc tới: Hôm nay mình lại chưa đọc trang sách nào. Chiều nay vì mệt quá nên mình đã lỡ quát con. Lại còn lỡ ăn một miếng bánh ngọt ở công ty nữa.

Chi không phải là trường hợp hiếm hoi. Giống như Chi, nhiều phụ nữ hiện đại, năng động như cô cũng đang chịu một cơn kiệt sức âm thầm: Hội chứng mệt mỏi vì "Sống chuẩn mực".

Mở mạng xã hội ra mỗi sáng, người ta rất dễ bị ngợp bởi vô số "công thức hạnh phúc" được đóng gói sẵn. Từ bài viết của các KOL, video hướng dẫn lối sống lành mạnh cho đến các cuốn sách kỹ năng, đâu đâu cũng đưa ra những mẫu hình hoàn hảo: Muốn khỏe mạnh thì phải thức dậy lúc 5 giờ sáng, uống nước chanh ấm và chạy bộ; Muốn giữ lửa hôn nhân thì phải biết lắng nghe, không được gắt gỏng; Muốn con thông minh thì phải áp dụng phương pháp giáo dục sớm, tuyệt đối nói không với thiết bị điện tử.

Tất cả những lời khuyên đó không sai, thậm chí rất tích cực. Nhưng khi hàng chục "tiêu chuẩn" ấy dồn ép cùng một lúc vào quỹ thời gian vốn đã chật chội của một phụ nữ - vừa phải lo hoàn thành công việc nơi công sở, vừa quán xuyến việc nhà - chúng vô tình biến thành một thứ áp lực vô hình.

Cuộc sống mất đi sự tự nhiên khi mọi thứ đều bị đưa vào khuôn khổ. Phụ nữ vô tình gánh thêm vai "quản lý": Từ đếm calo, đo bước chân, canh giờ xem màn hình của con, cho đến việc ép mình lúc nào cũng phải vui vẻ, tích cực.

Sự cầu toàn ấy diễn ra rất khẽ khàng, nhưng lại rút cạn niềm vui sống mỗi ngày.

Mệt mỏi vì những điều "tốt cho bản thân"

Đáng sợ nhất là hội chứng này mang vỏ bọc rất tích cực. Mải miết chạy theo những mục tiêu tốt đẹp, phụ nữ vô tình tự ngược đãi chính mình. Họ tự tước đi quyền nghỉ ngơi, lười biếng và từ chối cả những thiếu sót rất đỗi con người.

Minh Anh (35 tuổi, TPHCM) nhớ lại khoảng thời gian cô tự đưa mình vào khuôn khổ đến mức ngột ngạt. Có những hôm đi làm về mệt rã rời, cô chỉ muốn nằm xoài ra sofa xem một bộ phim truyền hình giải trí nhẹ nhàng.

Nhưng vừa bật tivi lên, tâm trí cô đã cất tiếng cảnh báo: "Xem phim giải trí là lãng phí thời gian. Sao không nghe podcast về tư duy quản lý? Sao không tranh thủ gập bụng?". Thế rồi, cô ép mình bật podcast lên nghe. Nhưng đầu óc mệt mỏi không nạp nổi một từ. Cô không được nghỉ ngơi thực sự, mà việc học cũng chẳng đi đến đâu, chỉ còn lại sự bực bội và cảm giác thất vọng về bản thân.

Một câu chuyện khác đến từ Thanh Hằng (36 tuổi, nhân viên kế toán tại Đà Nẵng). Hằng từng rơi vào khủng hoảng chỉ vì muốn duy trì một căn bếp chuẩn "lifestyle" trên mạng. Mỗi ngày sau giờ làm, thay vì nấu những món đơn giản để gia đình sớm được ăn tối, Hằng dành cả tiếng đồng hồ để cân đo đếm từng gram thịt, chọn mua thực phẩm hữu cơ và trình bày món ăn sao cho thật đẹp mắt.

Một hôm, đi làm về muộn vì tắc đường, thấy chồng tiện tay mua hai ổ bánh mì về cho hai đứa trẻ ăn tạm, Hằng bỗng dưng bật khóc nức nở ngay giữa phòng khách. Cô khóc vì cảm giác "vỡ kế hoạch". Cô giận chồng vì làm sai nguyên tắc dinh dưỡng mà cô đã công phu xây dựng suốt mấy tháng qua.

Chồng Hằng ngơ ngác không hiểu vì sao một ổ bánh mì lại có thể làm vỡ tung sự bình yên của gia đình. Lúc đó Hằng mới bừng tỉnh: Cô đang sống cho những tiêu chuẩn trên mạng chứ không phải sống cho sự thoải mái của chính gia đình mình.

Với Thùy Linh (29 tuổi, Nam Định), áp lực chuẩn mực lại đến từ hành trình làm mẹ. Đọc quá nhiều sách giáo dục hiện đại, Linh tự đặt ra quy tắc tuyệt đối không bao giờ được nổi giận hay quát mắng con.

Một lần đi làm về mệt rã rời, thấy con bày biện toàn bộ bát đĩa nhựa ra sàn nhà làm trò chơi, Linh không kiềm chế được đã quát lớn khiến đứa trẻ khóc thét vì sợ hãi. Tối hôm đó, khi con đã ngủ say, Linh ngồi khóc một mình bên bàn học. Cô tự dằn vặt bản thân, tự dán nhãn mình là một "người mẹ thất bại" chỉ vì một phút không kiểm soát được cảm xúc.

Sự cầu toàn vô hình chung đã biến việc nuôi dạy con từ một hành trình yêu thương tự nhiên thành một cuộc thi phán xét chính bản thân mình.