Lạng Sơn tăng cường quản lý tiền công đức, quy trách nhiệm người đứng đầu

Khắc phục những khoảng trống trong quản lý tiền công đức

Lạng Sơn là địa phương có hệ thống di tích lịch sử, văn hóa và cơ sở tín ngưỡng phong phú với hàng trăm đền, chùa, đình, miếu cùng nhiều lễ hội truyền thống thu hút đông đảo người dân và du khách mỗi năm. Cùng với sự gia tăng của lượng khách hành hương và du lịch tâm linh, nguồn tiền công đức, tiền tài trợ và các khoản thu hợp pháp khác tại nhiều di tích cũng ngày càng lớn, trở thành nguồn lực quan trọng phục vụ công tác bảo tồn, tu bổ di tích và duy trì các hoạt động tín ngưỡng, lễ hội.

Tuy nhiên, theo đánh giá của UBND tỉnh, công tác quản lý, tiếp nhận và sử dụng tiền công đức tại một số cơ sở tín ngưỡng, di tích lịch sử - văn hóa vẫn còn bộc lộ những hạn chế. Một số đơn vị chưa thực hiện đầy đủ việc hạch toán, thống kê, báo cáo và công khai thu - chi theo quy định; số liệu quản lý chưa phản ánh đầy đủ nguồn kinh phí tiếp nhận; việc quản lý còn thiếu chặt chẽ, tiềm ẩn nguy cơ thất thoát tài sản và phát sinh tiêu cực.

Đáng chú ý, cơ quan chức năng cho biết đã xuất hiện những trường hợp vi phạm pháp luật trong quản lý, sử dụng tiền công đức và bị xử lý hình sự. Đây là một trong những lý do khiến tỉnh yêu cầu tăng cường các biện pháp kiểm tra, giám sát nhằm nâng cao hiệu quả quản lý đối với nguồn tài chính đặc thù này.

Nhằm khắc phục những tồn tại nêu trên, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương tập trung triển khai nghiêm túc các quy định của Luật Di sản văn hóa năm 2024, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo, các nghị định, thông tư của Chính phủ và Bộ Tài chính liên quan đến quản lý tiền công đức, tài trợ cho di tích và hoạt động lễ hội.

Việc tiếp nhận, quản lý và sử dụng tiền công đức, tiền tài trợ và các nguồn thu hợp pháp khác phải bảo đảm đúng quy định của pháp luật, công khai, minh bạch, dân chủ, tiết kiệm và hiệu quả; đồng thời được sử dụng đúng mục đích để phục vụ công tác bảo vệ, tu bổ, tôn tạo và phát huy giá trị di tích, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng chính đáng của người dân.

Người đứng đầu chịu trách nhiệm nếu để xảy ra sai phạm

Một trong những nội dung đáng chú ý của Chỉ thị là việc xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác quản lý tiền công đức và các nguồn thu liên quan.

Theo đó, người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, địa phương cùng các tổ chức, cá nhân được giao quản lý cơ sở tín ngưỡng, di tích lịch sử - văn hóa, lễ hội phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và trước Chủ tịch UBND tỉnh nếu để xảy ra sai phạm trong việc quản lý, sử dụng tiền công đức, tiền tài trợ và các nguồn thu thuộc phạm vi quản lý.

Yêu cầu này được đưa ra trong bối cảnh công tác quản lý tài chính tại các cơ sở tín ngưỡng, di tích đang được tăng cường theo hướng minh bạch, chặt chẽ hơn, gắn với trách nhiệm cá nhân nhằm phòng ngừa tham nhũng, lãng phí và các hành vi lợi dụng hoạt động tín ngưỡng để trục lợi.

Theo UBND tỉnh, việc quy rõ trách nhiệm của người đứng đầu không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý mà còn tạo cơ sở để tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm nếu phát sinh.

Tăng kiểm tra, công khai tài chính tại các cơ sở tín ngưỡng và di tích

Để đưa công tác quản lý tiền công đức đi vào nền nếp, UBND tỉnh giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì rà soát các quy định hiện hành của Trung ương, đồng thời tham mưu cho UBND tỉnh các giải pháp phù hợp với thực tiễn địa phương.

Cơ quan này có trách nhiệm phối hợp với các đơn vị liên quan và UBND các xã, phường tổ chức rà soát, kiểm tra các cơ sở tín ngưỡng, di tích lịch sử - văn hóa có phát sinh tiền công đức, tiền tài trợ và nguồn thu từ hoạt động tham quan; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những tồn tại, hạn chế trong quá trình quản lý và sử dụng nguồn kinh phí.

Đặc biệt, tỉnh yêu cầu tập trung kiểm tra đối với những cơ sở tín ngưỡng, di tích có lượng khách lớn, số thu công đức cao nhằm bảo đảm việc quản lý nguồn tiền được thực hiện đúng quy định, công khai và minh bạch.

Bên cạnh công tác kiểm tra, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng được giao đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các quy định của Đảng và Nhà nước về bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hóa; quản lý và sử dụng tiền công đức, tiền tài trợ tại các cơ sở tín ngưỡng, di tích và lễ hội. Qua đó nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận trong xã hội và huy động sự tham gia giám sát của cộng đồng.

UBND tỉnh cũng giao Sở Tài chính chủ trì hướng dẫn việc tiếp nhận, hạch toán, theo dõi và sử dụng tiền công đức, tiền tài trợ theo quy định tại Thông tư số 04/2023/TT-BTC và các văn bản pháp luật có liên quan. Đồng thời phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra việc thực hiện chế độ công khai tài chính, mở sổ sách kế toán, chứng từ, kiểm đếm tiền công đức cũng như việc gửi tiền vào ngân hàng hoặc Kho bạc Nhà nước theo đúng quy định.

Theo quy định hiện hành, các khoản tiền công đức, tiền tài trợ tại di tích phải được quản lý thông qua sổ sách, chứng từ đầy đủ, công khai các khoản thu - chi để người dân và cộng đồng giám sát. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao tính minh bạch trong quản lý tài chính, hạn chế nguy cơ thất thoát, lãng phí và bảo đảm các khoản đóng góp tự nguyện của người dân được sử dụng đúng mục đích.

Việc ban hành Chỉ thị 13/CT-UBND cho thấy quyết tâm của tỉnh Lạng Sơn trong việc tăng cường kỷ cương, nâng cao hiệu quả quản lý nguồn tiền công đức, tài trợ tại các cơ sở tín ngưỡng, di tích và lễ hội. Qua đó không chỉ góp phần bảo vệ các giá trị văn hóa, lịch sử mà còn củng cố niềm tin của người dân đối với hoạt động quản lý và sử dụng các nguồn lực xã hội hóa phục vụ cộng đồng.