Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk 2026: Từ trái ngọt cao nguyên đến hành trình nâng tầm sinh kế

Người nông dân trở thành chủ thể của lễ hội

Ngày 15/8, Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk năm 2026 với chủ đề "Sầu riêng Đắk Lắk - Kết nối vươn xa" sẽ chính thức khai mạc tại Quảng trường 10-3, phường Buôn Ma Thuột.

Lễ hội kéo dài đến ngày 2/9, diễn ra tại phường Buôn Ma Thuột, xã Krông Pắc, phường Tuy Hòa và một số địa phương trồng sầu riêng trên địa bàn tỉnh. Đây là lần đầu tiên Đắk Lắk tổ chức lễ hội sầu riêng ở quy mô cấp tỉnh, với 18 hoạt động văn hóa, thương mại, du lịch và trải nghiệm.

Đằng sau quy mô của một sự kiện cấp tỉnh là câu chuyện về những con người đã gắn bó với đất đỏ bazan, kiên trì chăm sóc từng gốc cây và đưa sầu riêng trở thành một trong những ngành hàng quan trọng của địa phương.

Trong bài phát biểu tại họp báo giới thiệu lễ hội, Ban Tổ chức khẳng định, sầu riêng đã trở thành một trong những ngành hàng chủ lực, đóng góp vào tăng trưởng nông nghiệp, nâng cao thu nhập cho người dân, mở rộng thị trường xuất khẩu và từng bước xác lập vị thế trên thị trường trong nước cũng như quốc tế.

Bởi vậy, Lễ hội trước hết hướng đến tôn vinh người nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, chế biến và những chủ thể đang tham gia chuỗi giá trị sầu riêng.

Sự tôn vinh ấy không dừng lại ở những nghi thức trên sân khấu. Khi du khách bước vào vườn cây, gặp gỡ nhà vườn, tìm hiểu quy trình chăm sóc, thu hoạch, phân loại và đóng gói, người sản xuất trở thành người kể chuyện cho chính sản phẩm của mình.

Đó cũng là cách để hình ảnh người phụ nữ nông thôn - những người góp mặt ở nhiều công đoạn từ chăm sóc vườn, thu hái đến sơ chế, kinh doanh và phát triển sản phẩm địa phương - được nhìn nhận rõ hơn trong dòng chảy kinh tế nông nghiệp hiện đại.

"Hệ sinh thái sầu riêng bền vững" không chỉ là câu chuyện đầu ra

Một trong những hoạt động trọng điểm của lễ hội là Diễn đàn Kết nối tiêu thụ sầu riêng, diễn ra ngày 16/8 với chủ đề "Hệ sinh thái sầu riêng bền vững".

Theo Ban Tổ chức, diễn đàn dự kiến thu hút khoảng 630 đại biểu, trong đó có khoảng 200 doanh nghiệp và 20 doanh nghiệp nước ngoài đến từ Trung Quốc, Thái Lan.

Các vấn đề về mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn chất lượng và yêu cầu của thị trường xuất khẩu sẽ được đưa ra thảo luận. Diễn đàn đồng thời thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất.

Đây là những nội dung có ý nghĩa trực tiếp với người nông dân. Bởi khi sầu riêng đã trở thành loại cây mang lại giá trị kinh tế cao, bài toán không còn chỉ là sản lượng hay giá bán trong một mùa vụ, mà là khả năng giữ vững chất lượng, đáp ứng tiêu chuẩn và bảo vệ uy tín của cả vùng trồng.

Một hệ sinh thái bền vững cần được xây dựng từ nền đất, nguồn nước, quy trình canh tác đến khâu thu mua, chế biến, logistics và thị trường. Trong hệ sinh thái ấy, người trồng phải được cung cấp thông tin minh bạch, được hướng dẫn kỹ thuật và tham gia chuỗi liên kết có trách nhiệm, thay vì đơn độc trước những biến động của thị trường.

Ban Tổ chức kỳ vọng lễ hội sẽ trở thành sự kiện văn hóa, du lịch và xúc tiến thương mại thường niên, góp phần phát triển ngành hàng sầu riêng theo hướng hiện đại, bền vững; tăng cường liên kết giữa sản xuất, chế biến, tiêu thụ và xuất khẩu.

Đưa vườn sầu riêng vào bản đồ trải nghiệm

Điểm đáng chú ý của Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk năm 2026 là nỗ lực kết nối nông nghiệp với du lịch, để trái sầu riêng không chỉ xuất hiện trong các gian hàng mà trở thành "chìa khóa" dẫn du khách bước vào không gian văn hóa cao nguyên.

Ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh đã phối hợp với Hiệp hội Du lịch Đắk Lắk cùng các doanh nghiệp lữ hành xây dựng 6 khung tour và 8 chương trình du lịch có thời lượng từ 1 đến 3 ngày.

Các hành trình đưa du khách đến những vườn sầu riêng tại xã Krông Pắc, Ea Knuếc, Quảng Phú; tìm hiểu quá trình chăm sóc, thu hoạch, thu mua và đóng gói sầu riêng xuất khẩu. Một số chương trình còn giới thiệu mô hình xen canh cà phê - sầu riêng, cây sầu riêng hơn 100 năm tuổi và trải nghiệm cách nhận biết độ chín của trái.

Từ vườn cây, hành trình tiếp tục mở rộng đến Đồn điền CADA, Buôn Akŏ Dhông, Khu du lịch cộng đồng Ko Tam, Buôn Đôn, hồ Lắk, Núi Đá Voi, làng gốm Yang Tao, Bảo tàng Đắk Lắk và Bảo tàng Thế giới Cà phê.

Sự kết nối này tạo nên một trải nghiệm đa tầng. Du khách không chỉ thưởng thức sầu riêng tại nơi sản xuất mà còn có cơ hội tìm hiểu kiến trúc nhà dài, văn hóa mẫu hệ, nghề thủ công, ẩm thực và đời sống của các cộng đồng dân tộc bản địa.

Với các gia đình, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em, mô hình du lịch nông nghiệp có thể tạo nên những chuyến đi gần gũi, giàu tính giáo dục. Trẻ nhỏ được nhìn thấy hành trình của một sản phẩm từ khu vườn đến bàn ăn; người lớn có thêm cơ hội tiếp cận văn hóa địa phương qua những câu chuyện chân thực thay vì chỉ dừng lại ở hoạt động tham quan.

102 món ăn từ sầu riêng và những cách kể chuyện mới

Lễ hội Ẩm thực sầu riêng diễn ra từ ngày 15 đến 23/8 tại ECO Palace, phường Buôn Ma Thuột, hứa hẹn tạo nên một trong những không gian sôi động nhất của sự kiện.

Hồ sơ đề nghị xác lập kỷ lục Việt Nam với 102 món ăn chế biến từ sầu riêng đã được hoàn thiện. Sự xuất hiện của sầu riêng trong nhiều món ăn, đồ uống cho thấy khả năng sáng tạo và gia tăng giá trị cho nông sản địa phương.

Thay vì chỉ tiêu thụ dưới dạng trái tươi, sầu riêng có thể bước vào lĩnh vực ẩm thực, chế biến sâu, quà tặng và du lịch trải nghiệm. Đây cũng là không gian để các đầu bếp, cơ sở kinh doanh nhỏ, hợp tác xã và những người phụ nữ khởi nghiệp từ nông sản tìm thấy cảm hứng phát triển sản phẩm mới.

Tại khu trưng bày chuyên ngành sầu riêng và sản phẩm OCOP, diễn ra từ ngày 15 đến 23/8 ở Trung tâm Văn hóa - Du lịch tỉnh, tính đến ngày 10/8 đã có 155 đơn vị, doanh nghiệp đăng ký tham gia. Ban Tổ chức đã bố trí 385 trong tổng số 400 gian hàng, đạt 96% quy mô đề ra, cùng 1 gian nhà chung của tỉnh Đắk Lắk.

Đáng chú ý, các lớp tập huấn livestream và bán hàng trực tuyến được triển khai gắn với chương trình "Mỗi xã một KOL, KOC bán sầu riêng online". Cách tiếp cận này mở thêm cánh cửa cho người sản xuất, hộ kinh doanh và phụ nữ ở khu vực nông thôn tiếp cận khách hàng thông qua nền tảng số.

Khi một người nông dân có thể trực tiếp giới thiệu khu vườn, quy trình canh tác và sản phẩm của gia đình tới người tiêu dùng, khoảng cách giữa nơi sản xuất và thị trường được thu hẹp. Giá trị của nông sản khi đó không chỉ nằm ở trọng lượng, mà còn được bồi đắp bằng câu chuyện, sự minh bạch và niềm tin.

Không gian lễ hội trải dài từ cao nguyên đến biển

Chuỗi hoạt động năm nay được tổ chức trên một không gian rộng, từ vùng trồng sầu riêng Krông Pắc và trung tâm Buôn Ma Thuột đến phường Tuy Hòa.

Bên cạnh lễ khai mạc được truyền hình trực tiếp trên VTV8 vào tối 15/8, Lễ hội có "Hành trình Sầu riêng Đắk Lắk - Kết nối vươn xa" với 500 xe bán tải, xuất phát từ xã Krông Pắc và kết thúc tại phường Buôn Ma Thuột. Ban Tổ chức đã đăng ký chương trình với Tổ chức Guinness World Records.

Mô hình Chiếc gùi Sầu riêng lớn nhất Việt Nam đã được xác nhận đủ điều kiện xác lập kỷ lục, tạo thêm một điểm check-in mang dấu ấn văn hóa bản địa.

Du khách còn có thể tham dự show thực cảnh "Nhà dài" tại Bảo tàng Đắk Lắk vào các tối 17, 18 và 19/8, với 2 khung giờ mỗi tối. Trong khi đó, khu vực phía Đông của tỉnh có các hoạt động như không gian trưng bày, quảng bá sản phẩm và Giải chạy Tuy Hòa 2026 "Đón bình minh trên biển".

Sự kết nối giữa cao nguyên và vùng biển góp phần mở rộng biên độ trải nghiệm, đồng thời giới thiệu một Đắk Lắk đa dạng hơn về cảnh quan, văn hóa và sản phẩm du lịch.

Trái ngọt của sự liên kết

Để phục vụ lễ hội, Ban Tổ chức đã rà soát 706 khách sạn, cơ sở lưu trú; xây dựng phương án bố trí khoảng 1.890 đại biểu tại lễ khai mạc. Các điều kiện về giao thông, y tế, phòng cháy, chữa cháy, an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường và an ninh tại những địa điểm tập trung đông người tiếp tục được kiểm tra, hoàn thiện.

Nhưng thước đo thành công của lễ hội không chỉ nằm ở số lượng gian hàng, đại biểu hay kỷ lục được xác lập. Giá trị lâu dài hơn là khả năng tạo dựng một chuỗi liên kết công bằng, trong đó người sản xuất được nâng cao năng lực, doanh nghiệp tìm thấy đối tác, du khách có trải nghiệm đáng nhớ và cộng đồng địa phương được hưởng lợi.

Từ trái sầu riêng chín trên đất đỏ bazan, Đắk Lắk đang mở ra một hành trình kết nối nông nghiệp với văn hóa, du lịch và thương mại. Nếu những kết nối ấy tiếp tục được nuôi dưỡng sau khi ánh đèn lễ hội khép lại, "trái ngọt" lớn nhất sẽ là sinh kế bền vững và niềm tự hào của những con người đang ngày ngày vun trồng trên vùng đất cao nguyên.