Liên đoàn Luật sư Việt Nam kiến nghị tạm dừng quy định Chủ tịch xã tước chứng chỉ hành nghề luật sư

Ngày 7/5, Luật sư, TS Đỗ Ngọc Thịnh - Chủ tịch LĐLSVN đã ký văn bản kiến nghị liên quan đến Nghị định 109/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình, thi hành án dân sự, phục hồi, phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã.

Theo LĐLSVN, qua rà soát và tổng hợp ý kiến từ nhiều luật sư, một số quy định của nghị định này đang phát sinh mâu thuẫn, xung đột với Luật Luật sư và các quy định pháp luật hiện hành.

Cụ thể, khoản 1 Điều 84 Nghị định 109/2026 quy định Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền "đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề…" đối với một số lĩnh vực, trong đó có luật sư.

Tuy nhiên, theo khoản 2 Điều 83 Luật Luật sư, thẩm quyền cấp và thu hồi chứng chỉ hành nghề luật sư thuộc Bộ Tư pháp. Sau khi Bộ Tư pháp thu hồi chứng chỉ hành nghề, cơ quan này sẽ thông báo cho Liên đoàn Luật sư Việt Nam để thực hiện việc thu hồi thẻ luật sư theo quy định.

LĐLSVN cho rằng quy định giao quyền cho Chủ tịch UBND cấp xã tước chứng chỉ hành nghề luật sư là chưa thống nhất về nguyên tắc quản lý nhà nước, đồng thời phát sinh xung đột thẩm quyền với Luật Luật sư.

Ngoài ra, Liên đoàn cũng dẫn quy định tại khoản 2 Điều 5 Nghị định 118/2021/NĐ-CP, trong đó nêu rõ không áp dụng hình thức "tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn" trong trường hợp pháp luật đã có quy định về việc thu hồi giấy phép, chứng chỉ hành nghề.

Theo LĐLSVN, việc tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề luật sư dù chỉ trong thời hạn ngắn cũng là hình thức xử phạt rất nghiêm khắc. Bởi theo quy định của Luật Luật sư và Điều lệ Liên đoàn Luật sư Việt Nam, khi bị tước chứng chỉ hành nghề, luật sư có thể bị thu hồi thẻ luật sư và xóa tên khỏi danh sách luật sư.

"Việc áp dụng hình thức xử phạt này cần được thực hiện theo thủ tục chặt chẽ và thận trọng hơn", văn bản nêu.

LĐLSVN cũng bày tỏ lo ngại về khả năng phát sinh vướng mắc trong thực tiễn thi hành. Theo đó, trong nhiều vụ việc tranh chấp, khiếu nại hành chính liên quan đất đai, xây dựng, môi trường…, luật sư thường tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người dân trong các vụ việc có phía đối lập là chính quyền địa phương.

Trong bối cảnh đó, việc UBND cấp xã đồng thời là bên liên quan trong tranh chấp nhưng lại có thẩm quyền xử phạt, tước chứng chỉ hành nghề luật sư có thể ảnh hưởng đến tính độc lập, khách quan của hoạt động hành nghề luật sư.

Từ những phân tích trên, LĐLSVN kiến nghị Chính phủ xem xét tạm dừng hiệu lực thi hành các quy định tại Điều 8, Điều 12 và khoản 1 Điều 84 Nghị định 109/2026/NĐ-CP.

Đồng thời, đề nghị rà soát lại các hành vi vi phạm hành chính có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tước chứng chỉ hành nghề luật sư thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp xã.

Bên cạnh đó, Liên đoàn cũng đề nghị Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và các tổ chức thành viên tăng cường giám sát công tác xây dựng và thi hành pháp luật liên quan đến lĩnh vực luật sư, góp phần xây dựng đội ngũ luật sư phát triển ổn định, bảo đảm tính độc lập trong hoạt động nghề nghiệp.